Пхьамтой

ХӀара йаззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Къена тайпа
Пхьамтой
Памятойцы. 20 век.jpg
Этноиерархи
Раса кавказан
Тукхам шуотой
Йукъара хаамаш
Мотт нохчийн меттан шуотойн диалект
Дин ислам (суннизм)
Къам нохчий
Таханлера дӀасакхалхар
РоссиFlag of Russia.svg Росси: хууш дац
НохчийчоьFlag of the Chechen Republic.svg Нохчийчоь: хууш дац

Хьалхалера дӀасакхалхар

Къилбаседа Кавказ:

• шира. мохк Шуьйта

Пхьамтой — тайп Шуотойн тукхаман юкъара ду. Тайпан векалийн эцна ДНК тесташ гайтарехь уьш J2 а, L3 а гаплотобанера бу[1]. М.А.Мамакаевс Пхьамтой орамера нохчийн тайп ду аьлла билгала даьккхина[2].

Тайп декъадалар[нисйе бӀаьра | нисйе]

Пхьамтой бекъало некъашка: Асдар некъе (J2), Голи некъе (L3), Къижги некъе (L3), Нанолггар (L3), Ӏабдул-Хьаьжийн некъе (L3), Эльжуркъи некъе(J2), Сангири некъе(J2), Таштамир некъе(J2)[1].

Этимологи[нисйе бӀаьра | нисйе]

С.А.Натаевн хетарехь Пхьамта – деланийн динан Пхьа-делан динан гӀишло лаьттина меттиг ю, ткъа пхьамтой – оцу динан цӀуй бу[3].

Тайпанан юрт[нисйе бӀаьра | нисйе]

Пхьаьмта лаьтта Ваьрди-эркан аьтту бердаца, кӀоштан центр йолчу Шуьйтан къилба-малхбалехьа.

Гергара эвланаш: къилба-малхбалехьа — Мус-Кхаьлла а, Уьрд-Юхе а эвланаш, малхбалехьа — Юккъера-Кела, малхбузехьа — Вашандара, къилба-малхбузехьа — Гоьргача а, Нихала а эвланаш[4].

Топонимаш[нисйе бӀаьра | нисйе]

Пхьамтой дашах тера йогӀу топонимаш.

Беха эвланаш[нисйе бӀаьра | нисйе]

Пхьаьмтой беха: ГӀойтӀа[8], Йоккха АтагӀа, Лаха Невре, Шела, Шуьйта[9].

Билгалдахарш[нисйе бӀаьра | нисйе]

  1. 1 2 Chechen-Noahcho DNA Project - Y-DNA Classic Chart
  2. Мамакаев М.А. «Чеченский тайп (род) в период его разложения» Грозный, ГУП «Книжное издательство», 1973.
  3. Научная мысль Кавказа: Научный и общественно-теоретический журнал N. 2 (82)/2015
  4. Карта Чечни Объем 8 МБ.
  5. Твёрдый, 2008, с. 266.
  6. Твёрдый, 2008, с. 252.
  7. Сулейманов, 2006, с. 254.
  8. Сулейманов, 2006, с. 472.
  9. Сулейманов, 2006, с. 203.

Литература[нисйе бӀаьра | нисйе]