Рияд

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
(Эр-Рияд дӀасахьажийна кхузе)
Дехьа гӀо: навигаци, Лахар
ГӀала
Рияд
Ӏаьр. الرياض‎‎
Riyadh city.jpg
Герб
Riyadh City Logo.svg
Пачхьалкх
СаӀудийн Ӏаьрбийчоь
Провинци
Рияд
Координаташ
Мэр
Майда
1554 км²
Бахархой
4 878 473 адам (2010)
Сахьтан аса
Официалан сайт
arriyadh.com
(Ӏаьр.)(ингалс.)
Рияд (СаӀудийн Ӏаьрбийчоь)
Locator Dot2.gif

Рияд (Ӏаьр. الرياض‎‎ — Ар-Рияд‎) — СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан коьрта гӀала (столица) ю, Рияд олучу провинцин юкъ а ю. Бахархойн дукхалла 4 878 473 адам (леррана 2010 шарахь)[1].

Истори[нисъе | нисъе чухулара]

Масала диъ эзар шо хьалха вайн хенахь йолчу Риядехь Ӏаш хилла Ӏаьрбийн кхерста (кочевые) къаьмнаш.

VI—VII-чу бӀешерашкахь цхьалхе меттиг яра Рияд, кхечарех къаьсташ а йоцуш.

XVIII-чу бӀешеран чаккхенгахь гучудаьлла ваххӀабитийн дешар, и долийнарг вара Мухьаммад бин Ӏабдул-ВаххӀаб (1703—1792), иза дуьхьала вара эвлаяийн кешнаш ларарх а, ширкан а дуьхьала а вара.

1902-чу шарахь эмир волу Ӏабдул-Ӏазиз бин Ӏабдуррахьман Аль СаӀудас шен эскарца схьаяьккхина хилла Рияд[2].

ГӀалин кхиар[нисъе | нисъе чухулара]

1940-чу шерашкахь дуьйна, маса кхуьш ю гӀала. Къаьсттина Риядехь чехка дукха бахархой кхиа XX бӀешеран шолгӀачу эхехь. Нефтах долу тӀехдаккхий пайданаша и гӀала вайн хенан йина. Гуттар хуьлу гӀалин гӀишлош 8 этаж йолуш ю, амма ша-тайпанара гӀишлошца къаьсташ ю.

Демографи[нисъе | нисъе чухулара]

Шо Бахархой
1862 7,500
1935 30,000
1960 150,000
1970 370,000
1972 500,000
1974 650,000
1988 1,500,000
1990 2,000,000
1997 2,800,000
2010 4,600,000
2020* 8,900,000

Климат[нисъе | нисъе чухулара]

Тропически гӀум-аренан климат ю. Рияд дуьненахь уггаре йовхачу гӀалех цхьаъ ю. Юккъера температура январехь +14,4 ю; а июлехь +36,6 ю. Климат чӀогӀа якъаелла ю, шарахь сов доцуш 100 мм йочанаш юьллу, хан мел ели — Ӏай а, хьалхарчу гуьйранна а. Юьззина максимум +52,0 градус ю (июль), минимум −1 градус ю (январь).

Климат Риядан
Гайтам Янв. Фев. Март Апр. Май Июнь Июль Авг. Сен. Окт. Нояб. Дек. Шо
Юьззина максимум, °C 31,5 34,8 38,0 42,0 45,1 49,8 52 47,8 44,5 41,0 36,0 31,0 52
Юккъера максимум, °C 20,1 23,0 27,6 34,0 39,6 42,7 43,4 43,2 41,3 35,1 27,6 22,0 33,1
Юккъера температура, °C 14,4 16,9 21,1 26,9 32,9 35,4 36,6 36,5 33,3 28,2 21,4 16,1 26,6
Юккъера минимум, °C 6,9 9,0 15,0 20,3 25,7 27,6 29,1 28,8 25,7 20,9 15,3 8,4 19,9
Юьззина минимум, °C −1 0,5 4,5 11,0 18,0 21 23,6 22,7 16,1 13,0 7,0 1,4 −1
Йочанан норма, мм 12,3 5,8 30,2 23,3 6,2 0 0 0,3 0 2,3 7,4 11,2 99,0
Хьост: pme.gov.sa

ГӀалин панорама (сурт)[нисъе | нисъе чухулара]

Паччахьан юкъана а, и Аноуд бӀаьвнна а сурт
Паччахьан юкъана а, и Аноуд бӀаьвнна а сурт


Суьрташ[нисъе | нисъе чухулара]

Хьажоргаш[нисъе | нисъе чухулара]

Билгалдахарш[нисъе | нисъе чухулара]