Сири
| Сири | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Ӏаьр. سوريا | |||||
| |||||
| Сирин Ӏаьрбийн Республикан Шатлакхан Илли | |||||
.svg) |
|||||
| Маьрша йаьлла терахьаш | 1946 шеран 17 апрелехь[1] (Францех) | ||||
| Официалан мотт | Ӏаьрбийн[2] | ||||
| Коьрта гӀала | Димашкъ | ||||
| Йаккхий гӀаланаш | Хьалаб, Димашкъ, Хьимс | ||||
| Урхаллин тайпа |
Парламентан республика с доминирующей партией [Прим. 1] |
||||
| Латта | |||||
| • Шадерг | 185 180[Прим. 2] км² (87-гӀа дуьненахь) | ||||
| • % хина тӀехле | 0,06 | ||||
| Бахархой | |||||
| • Мах хадор | ▼22 457 336[3][4] стаг | ||||
| ДЧС | |||||
| • Шадерг (2010- 2011) | 107,400 млрд.[5] долл. (67-гӀа) | ||||
| • ХӀораннан а сина | 4800[4] долл. | ||||
| АДКИ (2013) | ▲ 0,648[6] (йукъара; 116-гӀа меттиг) | ||||
| Ахча | Сирийн фунт (SYP, 138) | ||||
| Интернет-домен | .sy | ||||
| Код ISO | SY | ||||
| Код МОК | SYR | ||||
| Телефонан код | +963 | ||||
| Сахьтан асаш | +2 [7] | ||||
| Автомобилийн некъаш | аьтту агӀора[вд][8] | ||||
 Викиларми чохь медиафайлаш | |||||
.svg)
.svg)
Сири, Шема (Ӏаьр. سُورِيَا йа سُورِيَةُ Сурия, Сурият), официалан цӀе Сирин Iаьрбийн Республика[9] (Ӏаьр. الْجُمْهُورِيَّةُ الْعَرَبِيَّةُ السُّورِيَّةُ; аль-ЖумхӀурийятул-Ӏарабийятус-Сурийят) — иза Йуккъерчу Малхбалехь йолу Ӏаьрбийн пачхьалкх а, унитаре республика а йу. Цуьнан дозанаш ду къилба-малхбузехь Ливанца а, Исраилца а, къилбехь Урданца а, малхбалехь Ӏиракъаца а, къилбаседехь Туркойчоьнца а. Малхбузехь Лаьттайуккъерчу хӀордана го баьккхина йу иза.
Йуккъерчу хlорданца аре йолуш бу Шема мохк. Шема махкахь 20 миллион сов адам дехаш ду, дукхах болу бахархой бусалба бу. 1963-шо хенахь дуьйна "БаӀас" боху тоба махкана куьйгалла деш йу. 1946-шарахь Шема мохк маьрша баьлла Паранцех.[10]
Географи
[бӀаьра нисйан | нисйан]Мехк доза кхочу: къилбседехь — Туркойчоьца, малхбалехьа — Ӏиракъаца, къилб-малхбалехьа — Йорданаца, къилбехьа а къилб-малхбузехьа — Либнанаца а Исраилца, малхбузехьа — Йуккъерчу Азера хӀорданаца а Кипр лаьтта-дакъаца хӀордан доза.
Истори
[бӀаьра нисйан | нисйан]Мухьафазаташ
[бӀаьра нисйан | нисйан]
| № | Нохчийн цӀе |
Ӏаьрбийн цӀе |
административан центр | Майда, км² |
Бахархой, (2011) стаг |
Луьсталла, стаг/км² |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Димашкъ | دمشق | Димашкъ | 118 | 1 754 000 | 14 864,41 |
| 2. | Димашкъ (мухафаза) | ریف دمشق | Димашкъ | 18 018 | 2 836 000 | 157,40 |
| 3. | Дейр-эз-Зор | دير الزور | Дейр-эз-Зор | 33 060 | 1 239 000 | 37,48 |
| 4. | Деръа | درعا | Деръа | 3 730 | 1 027 000 | 275,34 |
| 5. | Идлиб | ادلب | Идлиб | 6 097 | 1 501 000 | 246,19 |
| 6. | Латакия | اللاذقية | Латакия | 2 297 | 1 008 000 | 438,83 |
| 7. | Ракка | الرقة | Ракка | 19 618 | 944 000 | 48,12 |
| 8. | Тартус | طرطوس | Тартус | 1 896 | 797 000 | 420,36 |
| 9. | Халеб (Алеппо) | حلب | Халеб (Алеппо) | 18 498 | 4 868 000 | 263,16 |
| 10. | Хама | حماه | Хама | 10 163 | 1 628 000 | 160,19 |
| 11. | Хасеке | الحسكة | Хасеке | 23 334 | 1 512 000 | 64,80 |
| 12. | Хомс | حمص | Хомс | 40 940 | 1 803 000 | 44,04 |
| 13. | Эль-Кунейтра | القنيطرة | Эль-Кунейтра | 1 861 | 90 000 | 48,36 |
| 14. | Эс-Сувейда | السويداء | Эс-Сувейда | 5 550 | 370 000 | 66,67 |
| Массо | 185 180 | 21 377 000 | 115,44 |
_(W3).svg)
Notes
[бӀаьра нисйан | нисйан]- ↑ Правительство Сирии фактически не контролирует всю территорию страны; на некоторых территориях существуют альтернативные органы власти, см. Гражданская война в Сирии
- ↑ Из них около 1150 км² оккупированы Израилем в 1967 году по результатам Шестидневной войны, а затем аннексированы в 1980 году
Хьостанаш
[бӀаьра нисйан | нисйан]- ↑ Дуьххьара маршо кхайкхина 1936 шеран сентябрехь, цул тӀаьхьа — 1944 шеран 1 январехь; къобалйина 1946 шеран 17 апрелехь.
- ↑ Сиро-месопотамская группа диалектов.
- ↑ Census.gov. Country Rank. Countries and Areas Ranked by Population: 2013. U.S. Department of Commerce (2013). ТӀекхочу дата: 2013 шеран 9 май. Архивйина 2013 шеран 9 майхь
- 1 2 Syria. International Monetary Fund. ТӀекхочу дата: 2012 шеран 22 апрель. Архивйина 2013 шеран 1 февралехь
- ↑ ЦРУ (2010) Архивйина 2011-06-04 — Wayback Machine
- ↑ Human Development Report 2013. United Nations Development Programme (2013 шеран 14 март). ТӀекхочу дата: 2013 шеран 14 март.
- ↑ На территории Сирии применяется переход на летнее время.
- ↑ ChartsBin Worldwide Driving Orientation by Country
- ↑ «Русско-чеченский словарь» (авторы — А.Т. Карасаев, А.Г. Мациев)
- ↑ Report of the Commission Entrusted by the Council with the Study of the Frontier between Syria and Iraq. World Digital Library (1932). ТӀекхочу дата: 2013 шеран 8 июль.
 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Дошамаш а, энциклопедеш а |
| |||
| ||||
