ГӀулоз

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
КӀотар
ГӀулоз, Банкин-Юрт
Пачхьалкх Росси
Регион Нохчийчоь
КӀошт Теркан
Юкъаралла ГӀулозан
Координаташ 43°33′40″ къ. ш. 45°05′59″ м. д.HGЯO
Юьртда Гайрабеков Абу
Хьалхара цӀерш Нижний Калаус, Нижнее Красноармейское[1], Кирово
Климатан тайпа Барамера континенталан
Бахархой 936[2] адам (2010)
Къаьмнийн хӀоттам нохчий
Динан хӀоттам бусулбанаш
Сахьтан аса UTC+3
Поштан индекс 366817
Автомобилан код 20, 95
ОКАТО 96216817001
ГӀулоз, Банкин-Юрт картан тӀехь
ГӀулоз, Банкин-Юрт картан тӀехь
Red pog2.svg
ГӀулоз, Банкин-Юрт картан тӀехь
Red pog2.svg
ГӀулоз, Банкин-Юрт картан тӀехь
Red pog2.svg

ГӀулоз[3] я Банкин-Юрт [4] Нохчийчоьнан Теркан кӀоштан эвла ю.

Иза ю ГӀулозан юьртан меттиган административан центр[5].

Географи[нисъе | нисъе чухулара]

Лаьтта Соьлжа-ГӀалан къилбаседа-малхбузехьа, кӀоштан центран ЧӀулга-Юртан къилбехьа, Теркан дукъ тӀехь.

Гергара ярташ: къилбаседа-малхбузехьа — Бена-Юрт, НогӀамирзин-Юрт, Ӏелин-Юрт, къилбаседа-малхбалехьа — Лаха Невре, Лакха Невре, къилбехьа — Кирпични, къилба-малхбузехь — Горагорск, ӀамтӀе-КӀотар, малхбалехьа — Минеральни, Аьчка-ХитӀе[6].

Топонимаш[нисъе | нисъе чухулара]

  • Банкин кIотар – ГӀулозан къилбаседа-малхбузехьара меттиг[7], кхузахь лаьттина ингалсан банк, ЧӀулга-Юртан а, ГӀулозан а бахархошна зие меттахӀоттош, шеш мехкдаьтта доккхуш латта хӀаллак дарна.
  • ГIулоз чоь – Лакха Неврен къилбехьара меттиг[7].
  • ГIулоз чу – юьртан къилбехьара меттиг.
  • ГIулоз гIу – Лаха Неврен къилбехьара дежийлаш, оханаш долу меттиг.
  • ГӀулоз чу боьду некъ – араболу Лаха Неврера малхбузехьа[8].
  • Теркан дукъ я ГIулозан регIнаш, малхбузера малхбалехьа дахделла, къилбехьа дехьаваьлчи Шина регӀа юкъ цӀе хуьлу. Кхин а цӀераш ю: Чергазийн рагI, ГIебартойн рагI. Теркан дукъан къилбаседа агӀо Махьмад-ХитӀе малхбузехь Аьчка-ХитӀе кхаччалц малхбалехь, вайнахан девза ГIулоз-чоь, ГIулозан боьранаш ГIулозан регIнаш цӀерашца[9].
  • УргIала некъ – УргӀала коьртан тӀиера охьадогӀу ламанан тача, цуо вовшех тосу ярташ Махьмад-ХитӀе, НогӀамирзин-Юрт, ГӀулоз. ХӀинцалера техника юкъаяьлчи дуьйна тачанан хьалхара маьӀна дайна[9].

Истори[нисъе | нисъе чухулара]

1944 шарахь нохчашна а, гӀалгӀашна а депортаци йинчул тӀаьхьа, Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀа а яьккхина, ГӀулозан цӀе Нижни Красноармейски[1]. До середины 90-х населенный пункт носил название Кирово[10] тиллина, кхуза оьрсий охьаховшийра.

Бахархой[нисъе | нисъе чухулара]

Бахархойн дукхалла
20022010[11]2012[12]2013[13]2014[14]2015[15]2016[16]
89493696298099110061018
2017[17]2018[18]
10241024

Юьртара тайпанаш[нисъе | нисъе чухулара]

Юьртахь деха тайпанаш:

Дешар[нисъе | нисъе чухулара]

  • Банкин-Юртан муниципалан юккъера юкъарадешаран ишкол[20].

ГӀулоз фольклорехь[нисъе | нисъе чухулара]

«Алмаз» я «Алмаст» - нохчийн а, гӀалгӀайн а фольклорехь, вериг ваьлла хьуьнан стаг. Нохчийн эшаршкахь ГӀулоз хьахош даиман а цунна уллехь ловзу алмаз хуьлу: «...Алмазаш ловзучу ГIулозан бийрахь»[7].

Билгалдахарш[нисъе | нисъе чухулара]

  1. 1 2 Указ Президиума Верховного Совета РСФСР о переименовании некоторых сельских советов и населённых пунктов Грозненской области (см. документ №100)
  2. 11. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений. Итоги Всероссийской переписи населения 2010. Том 1. Численность и размещение населения. Росстат (2012). Архив йина хьалхара хьостан чура 2012 шеран 1 июнехь. Теллина 2012 шеран 16 апрелехь.
  3. Нохчийчоьнан яртийн цIерш.
  4. Банкин-Юрт
  5. Калаусская сельский округ (Юьртан меттиг)* (Надтеречный район)
  6. Карта Чечни Объем 8 МБ.
  7. 1 2 3 А.С. Сулейманов, Топонимия Чечни, Нальчик, Издательский центр "Эль-Фа",1997,стр.557
  8. А.С. Сулейманов, Топонимия Чечни, Нальчик, Издательский центр "Эль-Фа",1997,стр.560
  9. 1 2 А.С. Сулейманов, Топонимия Чечни, Нальчик, Издательский центр "Эль-Фа",1997,стр.476
  10. http://download.maps.vlasenko.net/smtm100/k-38-019.jpg
  11. Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1. Численность и размещение населения Чеченской Республики. Архив йина хьалхара хьостан чура 2014 шеран 9 майхь. Теллина 2014 шеран 9 майхь.
  12. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. Архив йина хьалхара хьостан чура 2014 шеран 31 майхь. Теллина 2014 шеран 31 майхь.
  13. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). Архив йина хьалхара хьостан чура 2013 шеран 16 ноябрехь. Теллина 2013 шеран 16 ноябрехь.
  14. Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года. Архив йина хьалхара хьостан чура 2014 шеран 2 августехь. Теллина 2014 шеран 2 августехь.
  15. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года. Архив йина хьалхара хьостан чура 2015 шеран 6 августехь. Теллина 2015 шеран 6 августехь.
  16. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года
  17. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 года (2017, 31 июль). Архив йина хьалхара хьостан чура 2017 шеран 31 июлехь. Теллина 2017 шеран 31 июлехь.
  18. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года. Архив йина хьалхара хьостан чура 2018 шеран 26 июлехь. Теллина 2018 шеран 25 июлехь.
  19. 1 2 Кадиев (Мисарбиев) С.-М.Х. "Краткая история и генеалогия тайпа АргIаной", Знаменское, ГУП "Надтеречная межрайонная типография", 2007
  20. МОУ 'СОШ с.п. Калаус' 89280180436, 2007004294

Хьажоргаш[нисъе | нисъе чухулара]