Латви

ХӀара яззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
Латви
Latvijas Republika
Байракх ХӀост
Байракх ХӀост
Шатлакхан Илли: «Dievs, Svētī Latviju
(Дела, декъалъехьа Латви)»
Латви лаьтта (таьIна-баьццара): — Европехь (сирла-баьццара а, таьIна-сира а) — Европин бертехь (сирла-баьццара)
Латви лаьтта (таьIна-баьццара):
Европехь (сирла-баьццара а, таьIна-сира а)
Европин бертехь (сирла-баьццара)
Маьрша яьлла терахьаш 1918 шеран 18 ноябрехь (Россех)[1]
1991 шеран 21 августехь (ССРС)[2]
Официалан мотт латышийн
Коьрта гӀала Рига
Яккхий гӀаланаш Рига, Даугавпилс, Вентспилс, Лиепая, Елгава, Юрмала
Урхаллин тайпа Парламентан республика[3]
Президент
Премьер-министр
Сейман председатель
Левитс Эгилс
Кришьянис Кариньш
Мурниеце Инара
Латта 122-гӀа дуьненахь
 • Дерриг 64 589 км²
хина тӀехле 1,5
Бахархой
 • Мах хадор (2020) 1 898 400[4] стаг (154-гIа-е)
 • Дерриг (2018) 53,467 млрд[5] долл.
 • ХӀораннан а сина 29 489[5] долл.
ДЧС (мах)
 • Дерриг (2018) 30,175 млрд[5] долл.
АДКМ|ИЧР (2019) 0,854[6] (чӀогӀа лакхара; 39-гӀа меттиг)
Бахархойн цӀерш латыш, латышаш[7]
Ахча евро (EUR, код 978)
Интернет-домен .lv, .eu (ЕС санна)
Код ISO LV
Код МОК LAT
Телефонан код +371
Сахьтан асаш EET (UTC+2, аьхка UTC+3)
Автомобилийн некъаш аьтту агӀора[d][8]

Ла́тви (латыш. Latvija [ˈlatvija]), официалан цӀе — Латви́н Респу́блика (латыш. Latvijas Republika), — Къилбаседа Европера пачхьалкх[9]. 2020 шеран 1 февралехь мах хадорца, бахархойн барам хилира 1 898 400[4] стаг (дуьненахь 153-гӀа меттиг). Мохк — 64 589 км² (дуьненахь 122-гӀа меттиг). Мехкан къилбаседера къилбехьа йохалла 250 км, ткъа малхбузера малхбалехьа — 450 км. Латвин доза ду Эстоница къилбаседехь, Российца — малхбалехь, Белоруссица — къилба-малхбалехь, Литваца — къилбехь. Екъало 119 административан-мехкан декъе, царех 110 мехкаш ду, 9 — мехкан статус йолу республикин гӀала ю. Коьрта шахьар — Рига. Пачхьалкхан мотт — латышийн.

Унитаран пачхьалкх, парламентан республика. ПрезидентЛевитс Эгилс[10] (2019 шеран 8 июлехь дуьйна), премьер-министр (официалан даржан цӀе — Латвин министрийн президент) — Кариньш Кришьянис (2019 шеран 23 январехь дуьйна).

Географи[нисъе бӀаьра | нисъе]

Дозанца йолу пачхьалкхаш: къилбаседехьа — Эстони, къилбехьа — Литва, малхбалехьа — Росси, Белорусси.

Истори[нисъе бӀаьра | нисъе]

Яккхи гӀаланаш[нисъе бӀаьра | нисъе]

ХӀост ГӀала Бахархой (01.01.2012) Шира кӀошт
Greater Coat of Arms of Riga - for display.svg Рига 699 203 Видземе
Coat of arms of Daugavpils.svg Даугавпилс 101 057 Латгале
Coat of Arms of Liepāja.svg Лиепая 82 413 Курземе
Escut Jelgava.png Елгава 63 534 Земгале
Coat of Arms of Jūrmala.svg Юрмала 56 307 Видземе
LVA Ventspils COA.svg Вентспилс 41 998 Курземе
Coat of Arms of Rēzekne.svg Резекне 33 936 Латгале
COA LV Valmiera.svg Валмиера 26 674 Видземе
Coat of Arms of Ogre.svg Огре 26 549 Видземе
Escut Jekabpils.png Екабпилс 25 883 Селия / Латгале
Coat of Arms of Tukums.svg Тукумс 19 729 Земгале
Salaspils gerb.png Саласпилс 18 039 Видземе
Escut Cesis.png Цесис 17 673 Видземе
Kuldiga gerb.png Кулдига 12 494 Курземе
Olaine.gerb.png Олайне 12 367 Видземе
Saldus gerb.png Салдус 12 085 Курземе
Coat of Arms of Sigulda.svg Сигулда 11 368 Видземе
Coat of Arms of Talsi.svg Талси 10 962 Курземе
Escut Dobele.png Добеле 10 895 Земгале

Билгалдахарш[нисъе бӀаьра | нисъе]

  1. По условиям Брестского мира 3 марта 1918 Латвия перешла под контроль Германской империи, от которой стала независимой после её поражения в I мировой войне.
  2. Зиновьев В. П., Троицкий Е. Ф. Страны СНГ и Балтии. Томск., 2009. 334 С. — c. 9
  3. Атлас мира: Максимально подробная информация / Руководители проекта: А. Н. Бушнев, А. П. Притворов. — Москва: АСТ, 2017. — С. 26. — 96 с. — ISBN 978-5-17-10261-4
  4. 1 2 База данных Центрального статистического бюро Латвии(ингалс.) Архивированная копия(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 28 июнехь. Теллина 2013 шеран 25 декабрехь.
  5. 1 2 3 Latvia. IMF.
  6. Human Development Indices and Indicators 2019 (ингалс.). Программа развития ООН. — Доклад о человеческом развитии на сайте Программы развития ООН.
  7. [1]
  8. http://chartsbin.com/view/edr
  9. Composition of macro geographical (continental) regions, geographical sub-regions, and selected economic and other groupings (ингалс.). ООН. Теллина 2015 шеран 30 апрелехь.
  10. rus.DELFI.lv Левитс - новый президент Латвии. Что о нём нужно знать? (оьр.)(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). delfi.lv (29 майхь 2019). Теллина 2019 шеран 1 июнехь.