Германи

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
Дехьа гӀо: навигаци a, Лахар
Федеративн Республика Германи
Bundesrepublik Deutschland
Flag of Germany.svg Coat of arms of Germany.svg
Байракх ХӀост
Девиз: «Цхьаалла, бакъо, маршо[1]
нем. Einigkeit und Recht und Freiheit[2]»
Шатлакхан Илли: «третья строфа «Песни немцев»»
EU-Germany.svg
Германи ю (таьIна-баьццара):
Европехь (сирла-баьццара а таьIна-мокха а)
Европан союзехь (сирла-баьццара)
Официалан мотт Немцойн мотт[прим 1][прим 2]
Коьрта гӀала Берлин
Яккхий гӀаланаш Берлин, Гамбург, Мюнхен, Кёльн, Франкфурт-на-Майне
Урхаллин тайпа Федеративн парламентан республика
Федеральни президент
Федеральни канцлер
Йоахим Гаук
Ангела Меркель
Латта
• Массо
• % хина тӀехле.
62-гӀа дуьненахь
357 021 км²
2,42 %
Бахархой
• Мах хадор (2011)
• Бахархой ларар (2011)
Луьсталла

80 523 746[3] адам.
80 219 695[4] адам.
229 адам./км² (36-гӀ)
ДЧС (НЭТ)
  • Дерриге (2011)

3,089 трлн[5] $
ДЧС (мах)
  • Дерриге (2009)
  • ХӀораннан а сина

3,235 трлн[5] $ (19-гӀ)
39 442[5] $ (19-гӀ)
АДКМ (2013) 0,920[6] (лакхара.) (5-гl)
Бахархойн цӀерш немцо, немцой.
Ахча Евро (EUR, код 978)[прим 3]
Авиакомпани Lufthansa
Интернет-домен .de
Код ISO DE
Код МОК GER
Телефонан код +49
Сахьтан асаш +1 (аьхккий +2)
  1. Юстицин Федеральни министерство (нем.)
  2. Немцойн литературни мотт кхоьллина бу лакхаранемцойн диалектан бух тIехь. Датски, лужицки, фризски, цыганийн меттанаш, къаьмнийн кегийрхойн меттанаш ду аьлла, тIеэцна ду. Лахаранемцойн мотт - региональни диалект лерина ю.
  3. 2002 шо кхаччал — немцойн марка.

Герма́ни (нем. Deutschland), официалан цӀе — Федерати́вн Респу́блика Герма́ни (нем. Bundesrepublik Deutschland), ФРГ (нем. BRD) — Юккъерчу Европан пачхьалкх. Майда — 357 408,74 км²[7]. Бахархойн барам 31.12.2015 шо — 82 175 684 бахархой[8].
Дуьненахь бахархойн барамца 16-гӀа меттигехь ю (2-гӀа Европехь) цул совнах майданца 62-гӀа меттигехь ю.

Коьрта гӀала — Берлин. Пачхьалкх — немцойн. 65 % герга бахархой керста динлелош бу.

Пачхьалкхан дӀахӀоттаран кепца федеративн пачхьалкх ю цуьна юкъахь ю 16 административн-территорин дакъош — федералан латтанаш (Бавари а, Баден-Вюртемберг а, Берлин а, Бранденбург а, Бремен а, Гамбург а, Гессен а, Мекленбург-Хьалха Померани а, Лаха Саксони а, Рейнланд-Пфальц а, Саар а, Саксони а, Саксони-Анхальт а, Къилбаседа Рейн-Вестфали а, Тюринги а, Шлезвиг-Гольштейн а). Пачхьалкхан урхалин кеп ю — парламентан республика.

Европан бертан юккъехь ю, Германин гонахьа бу Балтийн а, Къилбаседа а хӀордаш. Дозанаш ду Даница къилбаседехьа, Польшца а, Чехица малхбалехьа, Австрица а, Швейцариа къилбехьа, Францица а, Люксембургца а, Бельгица а, Нидерландашца а малхбузехьа.


Географи[нисъе | нисъе чухулара]

Бух болу яззам: Германин географи

Дозанца йолу пачхьалкхаш: къилбехьа — Швейцари, Австри, малхбалехьа — Польша, Чехи, малхбузехьа — Нидерландаш, Бельги, Франци.

ТӀие[нисъе | нисъе чухулара]

Германин топографии

Германин къилбаседехьара дакъа шен заманахь кхолла ела аренан тогӀе ю Къилба-Германин тогӀе, уггар лахара тӀадам Нойендорф-Саксенбандехь бу Вильстермарш цӀе йолу коммунехь, хӀордан сизал 3,54 м лаха. Юккъера декъехь тогӀена гӀоьрттина хьуьн йолу ламанан кӀажа ю, ткъа къилбехьо долалуш ду Альпаш (Германин латтан техь уггар лекха тӀадам бу — Цугшпитце цӀе йолу лам, 2 962 метр).


Истори[нисъе | нисъе чухулара]

Бух болу яззам: Германин истори

Пачхьалкхан дӀахӀоттам[нисъе | нисъе чухулара]

Бакъонийн система[нисъе | нисъе чухулара]

Суьрташ[нисъе | нисъе чухулара]

Административн екъаялар[нисъе | нисъе чухулара]

хьажа иштта Германин латтанаш

Karte Deutsche Bundesländer (nummeriert).svg

Германи ю — федеративн хӀоттам болу пачхьалкх; цуна юкъайогӀуш ю 16 цхьаттера бакъонаш йолу регионаш — латтанаш (land)

Латта Коьрта гӀала Латтан немцойн маттахь цӀе Коьрта гӀалин немцойн маттахь цӀе
1. Баден-Вюртемберг Штутгарт Baden-Württemberg Stuttgart
2. Маьрша латта Бавари Мюнхен Freistaat Bayern München
3. Берлин Берлин Berlin Berlin
4. Бранденбург Потсдам Brandenburg Potsdam
5. Маьрша ганзейн гӀала Бремен Бремен Freie Hansestadt Bremen Bremen
6. Маьрша ганзейн гӀала Гамбург Гамбург Freie und Hansestadt Hamburg Hamburg
7. Гессен Висбаден Hessen Wiesbaden
8. Мекленбург-Хьалхара Померани Шверин Mecklenburg-Vorpommern Schwerin
9. Лаха Саксони Ганновер Niedersachsen Hannover
10. Къилбседа Рейн-Вестфали Дюссельдорф Nordrhein-Westfalen Düsseldorf
11. Рейнланд-Пфальц Майнц Rheinland-Pfalz Mainz
12. Саар Саарбрюккен Saarland Saarbrücken
13. Саксони (латта) Дрезден Freistaat Sachsen Dresden
14. Саксони-Анхальт Магдебург Sachsen-Anhalt Magdeburg
15. Шлезвиг-Гольштейн Киль Schleswig-Holstein Kiel
16. Маьрша латта Тюринги Эрфурт Freistaat Thüringen Erfurt

Галерей[нисъе | нисъе чухулара]

Билгалдахарш[нисъе | нисъе чухулара]

  1. http://www.rfhwb.de/Docs/Februar%20April%202012/FRG%20-%20obschaya%20inf.%2014.04.12.pdf
  2. "„Die zentralen Worte daraus, „Einigkeit und Recht und Freiheit", waren zum offiziellen Wahlspruch der BRD erhoben worden." - Peter Ebenbauer, Christian Wessely und Reinhold Esterbaue: Religiöse Appelle und Parolen: Interdisziplinäre Analysen zu einer neuen Sprachform, Kohlhammer, 2008, S. 84 Online
  3. ГӀалат дешнаш далорна Тег <ref> нийса яц; тIетовжаран ES йоза яздина дац
  4. Zensus 2011: Bevölkerung am 9. Mai 2011. Retrieved 1 June 2013.
  5. 1 2 3 Germany. International Monetary Fund. Архив йина хьалхара хьостан чура 2011 шеран 22 августехь. Теллина 2009 шеран 1 октябрехь.
  6. Germany — Country profile of human development indicators
  7. Bundesländer mit Hauptstädten nach Fläche, Bevölkerung und Bevölkerungsdichte am 31.12.2015, im Juli 2017 wegen korrigierter Fläche revidiert.
  8. AUF EINEN BLICK Bevöl­kerung (31.12.2015).
Европан пачхьалкхаш
LocationEurope.png Австри · Азербайджан¹ · Албани · Андорра · Белорусси · Бельги · Болгари · Босни а, Герцеговина а · Ватикан · Йоккха Британи · Венгри · Германи · Греци · Гуьржех¹ · Дани · Ирланди · Исланди · Испани · Итали · Кхазакхстан² · Латви · Литва · Лихтенштейн · Люксембург · Македони · Мальта · Молдави · Монако · Нидерландаш · Норвеги · Польша · Португали · Росси² · Румыни · Сан-Марино · Серби · Словаки · Словени · Турци² · Украина · Финлянди · Франци · Хорвати · Ӏаьржаламанчоь · Чехи · Швейцари · Швеци · Эстони

Йозуш йолу мехкаш: Аландийн гӀайренаш · Гернси · Гибралтар · Джерси · ГІайре Мэн · Фарерийн гӀайренаш · Шпицберген · Ян-Майен


Къобалцайина а, ахкъобалйина а пачхьалкхаш: Косово · Приднестровье


¹ Цхьа дакъа Европехь я еррига Азехь, дозане хьаьжина. ² Еррига Азехь.


1000HA.png