Дешин буьрка (France Football)

ХӀара йаззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
Дешин буьрка
FigoBallond'Or2000 (cropped).jpg
Тайпа спортан совгӀат[d]
Хьан ло France Football[d]
Статистика
Кхолларан терахь 1956
Сайт francefootball.fr/FF/Bal…
Commons-logo.svg Медиафайлаш Викилармехь

«Дешин буьрка» (фр. Ballon d'Or) — хӀора шеран футболан совгӀат, кхин а девза Европера шеран уггаре дика футболистан (инг. European Footballer of the Year) цӀарца. Ло хӀора шарахь дика лаьррачу футболистан. СовгӀат кхоьллина France Football журналан коьртачу редакторо Ано Габриэла, цуо дийхира шен белхан накъосташка Европера шеран уггаре дикачу ловзархочун кхаж тасар 1956 шарахь. Дуьххьара совгӀат даьккхинарг хилира «Блэкпул» юкъара Стэнли Мэтьюз[1].

Юьхьанца журналистийн Европехь клубашкахь ловзу европин ловзархошна бен кхаж таса йиш яцара, цундела Марадона Диего а, Пеле а санна футболисташна и совгӀат ца далалора[2]. 1995 шарахь бакъонаш хийцаелира: хӀинца совгӀат даккха таро яра муьлххачу къоман футболистан, нагахь иза европин клубехь ловзуш велахь. Европера воцу дуьххьарлера совгӀат даьккхина футболист оццу шарахь хилира «Миланан» ловзархо Веа Джордж[3]. 2007 шарахь бакъонаш юха а хийцаелира: хӀинца «Дешин буьрка» яккха таро яра муьлххачу къоман, дуьненан муьлххачу клубан ловзархочун. Иза бахьнехь толамхо билгалвоккху журналистийн барам а тӀетуьйхира: Европин 52 журналистех, дерриг дуьненан 96 журналист хилира, цара билгалвоккху пхиъ уггаре дика шеран футболист[4].

2010 шарахь совгӀаташ «Дешин буьрка» а, «ФИФА шеран ловзархо» а цхьаьнатуьйхира «ФИФА Дешин буьрка» цӀе а туьллуш. Дуьххьара оцу совгӀатан да хилира Месси Лионель[5]. 2016 шеран сентябрехь ФИФАс сацийра накъосталла France Football журналца «Дешин буьрканца» йолчу агӀора. Оцу хенахь дуьйна совгӀатах юха а «Дешин буьрка» олу, иза France Football журнало ло[6]. ТӀаьххьара совгӀат даьккхинарг ву Месси Лионель[7].

«Дешин буьрка» совгӀат уггаре дукха, кхузза, делира веа футболистан: Кройф Йоханан, Платини Мишелан, ван Бастен Маркон, Криштиану Роналдун (Платини бен вац и совгӀат кхаа шарахь тӀекӀел, 1983 – 1985 шерашкахь, и совгӀат даьккхинарг[1]). СовгӀаташ «Дешин буьрка» а, «ФИФА Дешин буьрка» а уггаре дукха даьккхинарг, ялхазза, Месси Лионель[8] ву. Цул сов, Мессин бен ца дела и совгӀат деазза тӀекӀела, 2009 – 2012 шерашкахь.

1997 шарахь «Дешин буьрка» яьккхира Роналдос, иза дуьххьарлера бразилихо хилира и совгӀат даьккхина[3]. Уггаре дукха совгӀат даьккхина немцойн футболисташа: Германера пхеа ловзархочо яьккхина ворхӀ «Дешин буьрка». Кевнахойх Яшин Лев бен вац и совгӀат даьккхинарг; иза хилира 1963 шарахь.

2020 шарахь исторехь дуьххьара «Дешин буьрка» ца елира цхьанне а, хӀунда аьлча пандеми COVID-19 бахьнехь совцийнера берриг баккхий дуьненаюкъара къийсамаш, царна юкъахь ЕВРО-2020, ткъа цхьа могӀа къаьмнийн хьалхеяккхарш совцийнера я чекхъяьккхинера хеназа[9].

Толамхойн исписка[нисйе бӀаьра | нисйе]

Месси Лионель — тӀаьххьара «Дешин буьрка» яьккхинарг.
Шо Мохк Ловзархо Клуб Билгалдахарш Позици
Дешин буьрка France Football (1956—2009)
1956 ИнгалсFlag of England.svg Ингалс Мэтьюз Стэнли Ингалсан байракх Блэкпул Форвард
1957 ИспаниFlag of Spain (1945–1977).svg Испани Ди Стефано Альфредо Байракх Испанин (1945—1977) Реал Мадрид [1957] ТӀелатархо
1958 ФранциFlag of France.svg Франци Копа Раймон Байракх Испанин (1945—1977) Реал Мадрид ТӀелатархо
1959 ИспаниFlag of Spain (1945–1977).svg Испани Ди Стефано Альфредо Байракх Испанин (1945—1977) Реал Мадрид ТӀелатархо
1960 ИспаниFlag of Spain (1945–1977).svg Испани Суарес Луис Байракх Испанин (1945—1977) Барселона Ахтурсло
1961 ИталиFlag of Italy.svg Итали Сивори Омар Италин байракх Ювентус [1961] ТӀелатархо
1962 ЧехословакиFlag of Czechoslovakia.svg Чехословаки Масопуст Йозеф Чехословакин байракх Дукла (Прага) Ахтурсло
1963 ССРСFlag of the Soviet Union.svg ССРС Яшин Лев Байракх ССРС Динамо (Москох) Кевнахо
1964 ШотландиFlag of Scotland.svg Шотланди Лоу Денис Ингалсан байракх Манчестер Юнайтед ТӀелатархо
1965 ПортугалиFlag of Portugal.svg Португали Эйсебио Португалин байракх Бенфика (Лиссабон) ТӀелатархо
1966 ИнгалсFlag of England.svg Ингалс Чарльтон Бобби Ингалсан байракх Манчестер Юнайтед Ахтурсло,

ТӀелатархо

1967 МажарчоьFlag of Hungary.svg Мажарчоь Альберт Флориан Венгрин байракх Ференцварош ТӀелатархо
1968 Къилбаседа ИрландиUlster Banner.svg Къилбаседа Ирланди Бест Джордж Ингалсан байракх Манчестер Юнайтед Ахтурсло
1969 ИталиFlag of Italy.svg Итали Ривера Джанни Италин байракх Милан Ахтурсло
1970 ФРГFlag of Germany.svg ФРГ Мюллер Герд Германин байракх Бавария (Мюнхен) ТӀелатархо
1971 НидерландашFlag of the Netherlands.svg Нидерландаш Кройф Йохан Нидерландин байракх Аякс ТӀелатархо
1972 ФРГFlag of Germany.svg ФРГ Беккенбауэр Франц Германин байракх Бавария (Мюнхен) Турсло
1973 НидерландашFlag of the Netherlands.svg Нидерландаш Кройф Йохан Байракх Испанин (1945—1977) Барселона [1973] ТӀелатархо
1974 НидерландашFlag of the Netherlands.svg Нидерландаш Кройф Йохан Байракх Испанин (1945—1977) Барселона ТӀелатархо
1975 ССРСFlag of the Soviet Union.svg ССРС Блохин Олег Байракх ССРС Динамо (Киев) ТӀелатархо
1976 ФРГFlag of Germany.svg ФРГ Беккенбауэр Франц Германин байракх Бавария (Мюнхен) Турсло
1977 ДаниFlag of Denmark.svg Дани Симонсен Аллан Германин байракх Боруссия (Мёнхенгладбах) ТӀелатархо
1978 ИнгалсFlag of England.svg Ингалс Киган Кевин Германин байракх Гамбург ТӀелатархо
1979 ИнгалсFlag of England.svg Ингалс Киган Кевин Германин байракх Гамбург ТӀелатархо
1980 ФРГFlag of Germany.svg ФРГ Румменигге Карл-Хайнц Германин байракх Бавария (Мюнхен) ТӀелатархо
1981 ФРГFlag of Germany.svg ФРГ Румменигге Карл-Хайнц Германин байракх Бавария (Мюнхен) ТӀелатархо
1982 ИталиFlag of Italy.svg Итали Росси Паоло Италин байракх Ювентус ТӀелатархо
1983 ФранциFlag of France.svg Франци Платини Мишель Италин байракх Ювентус Ахтурсло
1984 ФранциFlag of France.svg Франци Платини Мишель Италин байракх Ювентус Ахтурсло
1985 ФранциFlag of France.svg Франци Платини Мишель Италин байракх Ювентус Ахтурсло
1986 ССРСFlag of the Soviet Union.svg ССРС Беланов Игорь Байракх ССРС Динамо (Киев) ТӀелатархо
1987 НидерландашFlag of the Netherlands.svg Нидерландаш Гуллит Рууд Италин байракх Милан [1987] Ахтурсло
1988 НидерландашFlag of the Netherlands.svg Нидерландаш Ван Бастен Марко Италин байракх Милан ТӀелатархо
1989 НидерландашFlag of the Netherlands.svg Нидерландаш Ван Бастен Марко Италин байракх Милан ТӀелатархо
1990 ГерманиFlag of Germany.svg Германи Маттеус Лотар Италин байракх Интернационале Турсло,

ахтурсло

1991 ФранциFlag of France.svg Франци Папен Жан-Пьер Францин байракх Олимпик Марсель ТӀелатархо
1992 НидерландашFlag of the Netherlands.svg Нидерландаш Ван Бастен Марко Италин байракх Милан ТӀелатархо
1993 ИталиFlag of Italy.svg Итали Баджо Роберто Италин байракх Ювентус Форвард
1994 БолгариFlag of Bulgaria.svg Болгари Стоичков Христо Испанин байракх Барселона ТӀелатархо
1995 ЛибериFlag of Liberia.svg Либери Веа Джордж Италин байракх Милан [1995] ТӀелатархо
1996 ГерманиFlag of Germany.svg Германи Заммер Маттиас Германин байракх Боруссия (Дортмунд) Турсло,

Ахтурсло

1997 БразилиFlag of Brazil.svg Бразили Роналдо Италин байракх Интернационале [1997] ТӀелатархо
1998 ФранциFlag of France.svg Франци Зийнаддин Зидан Италин байракх Ювентус Ахтурсло
1999 БразилиFlag of Brazil.svg Бразили Ривалдо Испанин байракх Барселона ТӀелатархо
2000 ПортугалиFlag of Portugal.svg Португали Фигу Луиш Испанин байракх Реал Мадрид [2000] ТӀелета

ахтурсло

2001 ИнгалсFlag of England.svg Ингалс Оуэн Майкл Ингалсан байракх Ливерпуль ТӀелатархо
2002 БразилиFlag of Brazil.svg Бразили Роналдо Испанин байракх Реал Мадрид [2002] ТӀелатархо
2003 ЧехиFlag of the Czech Republic.svg Чехи Недвед Павел Италин байракх Ювентус Ахтурсло
2004 УкраинаFlag of Ukraine.svg Украина Шевченко Андрей Италин байракх Милан ТӀелатархо
2005 БразилиFlag of Brazil.svg Бразили Роналдиньо Испанин байракх Барселона Ахтурсло,

ТӀелатархо

2006 ИталиFlag of Italy.svg Итали Каннаваро Фабио Испанин байракх Реал Мадрид Турсло
2007 БразилиFlag of Brazil.svg Бразили Кака Италин байракх Милан ТӀелета

ахтурсло

2008 ПортугалиFlag of Portugal.svg Португали Криштиану Роналду Ингалсан байракх Манчестер Юнайтед ТӀелатархо
2009 АргентинаFlag of Argentina.svg Аргентина Месси Лионель Испанин байракх Барселона ТӀелатархо
2010—2015 шерашка хьажа Дешин буьрка ФИФА
Дешин буьрка France Football (2016 шарахь дуьйна)
2016 ПортугалиFlag of Portugal.svg Португали Криштиану Роналду Испанин байракх Реал Мадрид ТӀелатархо
2017 ПортугалиFlag of Portugal.svg Португали Криштиану Роналду Испанин байракх Реал Мадрид ТӀелатархо
2018 ХорватиFlag of Croatia.svg Хорвати Модрич Лука Испанин байракх Реал Мадрид Ахтурсло
2019 АргентинаFlag of Argentina.svg Аргентина Месси Лионель Испанин байракх Барселона ТӀелатархо
2020 ДӀадаьккхина пандеми COVID-19 бахьнехь[10]

Таблицин комментареш[нисйе бӀаьра | нисйе]

1957.   Ди Стефано Альфредо Аргентинехь винехь а, 1956 шарахь цунна испанин гражданалла елира, цул т\аьхьа левзира Испанин гулйина командехь.[11]

1961.   Омар Сивори Аргентинехь винехь а, 1961 шарахь цунна италин гражданалла елира, цул т\аьхьа левзира Италин къоман гулйина командехь.[12]

1973.   Кройф Йохан «Аяксера» дехьавелира «Барселоне» 1973 шеран юккъехь.[13]

1987.   Гуллит Рууд ПСВ юкъара дехьавелира «Милан» юкъа 1987 шеран юккъехь.[14]

1995.   Веа Джордж «Пари Сен-Жермен» юкъара дехьаваьлла «Милан» юкъа 1995 шеран юккъехь.[15]

1997.   Роналдо «Барселонера» дехьаваьлла «Интернационале» 1997 шеран юккъехь.[16]

2000.   Фигу Луиш «Барселонера» дехьаваьлла «Реал Мадрид» юкъа 2000 шеран юккъехь.[17]

2002.   Роналдо «Интернационалера» «Реал Мадрид» юкъа дехьаваьлла 2002 шеран юккъехь.[18]

Билгалдахарш[нисйе бӀаьра | нисйе]

  1. 1 2 Ronaldo joins legendary list. BBC Sport. 01.12.2008.
  2. Matthews wins first Golden Ball. BBC Sport. 01.12.2008.
  3. 1 2 The 1990s Ballon d’Or winners. BBC Sport. 01.12.2008.
  4. Kaka wins 2007 award. BBC Sport. 1.12.2008.
  5. The FIFA Ballon d’Or is born(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). FIFA (05.07.2010). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2010 шеран 12 декабрехь.
  6. Voici les nouvelles règles et les nouveaux aménagements du Ballon d’Or France Football : [фр.] // France Football : журнал. — 2018. — 19 septembre.
  7. The FIFA Ballon d’Or is born(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). FIFA (05.07.2010). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2010 шеран 12 декабрехь.
  8. Иван Соколов У Лионеля Месси стало шесть «Золотых мячей» (оьр.). www.championat.com. Теллина 2019 шеран 3 декабрехь.
  9. Футбол. "Дешин буьрка" не будут вручать впервые в истории (оьр.) (20 июлехь 2020). Теллина 2020 шеран 21 июлехь.
  10. Il n'y aura pas de Ballon d'Or France Football en 2020. France Football (20 июля 2020). Теллина 20 июля 2020.
  11. Europe dazzled by Di Stéfano. UEFA.com. 22.11.2004. Архивацийина 11 декабрехь 2008 шеран.
  12. Juve legend Sivori dies. UEFA.com. 18.02.2005. Архивацийина 4 январехь 2007 шеран.
  13. Johan Cruyff. Laureus World Sports Awards. Архивацийина 13 декабрехь 2007 шеран.
  14. Sexy football to sexy golf, Gullit shows his class. The Scotsman. 04.10.2008.(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2009 шеран 11 январехь. Теллина 2009 шеран 11 мартехь.
  15. Nick Harris. George Weah: favourite to win biggest battle — leading his country off the field. The Independent. 07.12.2004. Архивацийина 11 сентябрехь 2011 шеран.
  16. Fast facts on Ronaldo. Sports Illustrated. 31.08.2002.
  17. Elizabeth Nash. Figo defects to Real Madrid for record £37.2m. The Independent. 25.07.2000.
  18. Real ropes Ronaldo. Sports Illustrated. 31.08.2002. Архивацийина 5 декабрехь 2008 шеран.

Хьажоргаш[нисйе бӀаьра | нисйе]