ГӀирман гӀезалойн мотт

ГӀирман гӀезалойн мотт

Шен цӀе	Qırımtatar tili, Qırım tili, Къырымтатар тили, Къырым тили
Пачхьалкхаш	Росси/Украина^[1], Узбекистан, Туркойчоь, Румыни, Болгари
Регионаш	ГӀирма
Официалан статус	Росси/ Украина Республика ГӀирма/Автономин Республика ГӀирма^[1]
Мотт буьйцурш	484 000^[2]
Статус	серьёзная угроза
Классификаци
Категори:	Евразин меттанаш
Алтайн меттанаш (спорно) туьркийн меттанаш Кыпчакийн тоба Половецко-кыпчакийн бухара тоба (средний диалект и литературный стандарт) НогӀийн-кыпчакийн бухара тоба (степной диалект) Огузийн тоба туьркийн бухара тоба (южнобережный диалект)
Йоза	латинан, кириллица, до 1920-х Ӏаьрбийн йоза
Меттанийн кодаш
ГОСТ 7.75–97	кры 347
ISO 639-1	—
ISO 639-2	crh
ISO 639-3	crh
WALS	cri
Atlas of the World’s Languages in Danger	1335, 1448, 342
Ethnologue	crh
ELCat	10423
IETF	crh
Glottolog	crim1257
ХӀокху маттахь Википеди

ГӀирман гӀезалойн мотт^[3] (Qırımtatar tili, Къырымтатар тили) йа ГӀирман мотт (Qırım tili, Къырым тили) — гӀирман гӀезалойн мотт, иза туьркийн меттанийн йукъа богӀуш бу. Йоза ду латинан абат а кириллица а.

ГӀирман гӀезалойн мотт

Билгалдахарш

[бӀаьра нисйан | нисйан]

↑ ¹ ² Бо́льшая часть Крымского полуострова является предметом территориального спора между Россией и Украиной. Согласно федеративному устройству России на спорной территории Крыма расположены субъекты Российской Федерации Республика Крым и город федерального значения Севастополь. Согласно административно-территориальному делению Украины на спорной территории Крыма расположены входящие в состав Украины Автономни Республика ГӀирма и город со специальным статусом Севастополь.
↑ ethnologue
↑ В научной литературе встречаются как написание «крымскотатарский» (например, Новый энциклопедический словарь, научное издательство «Российская энциклопедия», Москва, 2000 ISBN 5-85270-194-7, на стр. 587), так и «крымско-татарский» (ГОСТ 7.75-97 «Коды наименований языков»). Подробнее см. на странице АК.

Туьркийн меттанаш
шира-туьркийн мотт † (шира мотт)
Булгарийн тоба	шира: аварийн †¹ • булгарийн † • гуннийн †¹ • хазарийн †¹ хӀинцалера: чувашийн (диал.: хин коьртера, хидожера; малокарачински куцдош)
туьркийн шира тоба	шира гӀиргӀазойн (енисейн-гӀиргӀазойн) † • орхонийн-енисейн (туьркийн къена мотт) • уйгурийн руничийн (орхонийн-уйгурийн) †
Ломан-алтайн (йуккъера-малхбален) тоба¹	гӀиргӀазойн-кыпчакийн³: гӀиргӀазойн (къилбаседа гӀиргӀазойн, ферганийн-кыпчакийн (†), къилба гӀиргӀазойн) • тубаларийн² • алтайн мотт (къилба алтайн) (диал.: сибирера гӀезалойн диалекташ¹, алтайн (ойротийн, алтай-кижи), теленгитийн, телеутийн) къилбаседа алтайн¹: шорийн меттан кондомийн куцдош² • чулымийн меттан лахара чулымийн диалект² • къилбаседа алтайн (диал.: кумандийн, челканийн) • сибирера гӀезалойн — къилбаседа алтайн диалекташ
Карлукийн тоба¹	шира-карлукийг † карлукийн-уйгурийн¹: шира-уйгурийн † • караханидийн (караханидийн-уйгурийн) † • халаджийн (аргу)¹ карлукийн-хорезмийн¹: шира йозан литератораниш — хорезмийн-туьркийн † • чагатайн † • туьркийн мотт † (поволжски)¹ хӀинцалера — айнийн (эйну) ‡² • или-туьркийн (илийн)¹ • лобнорийн ‡¹ • сибирера гӀезалойн — карлукийн диалекташ¹ • узбекийн • уйгурийн (керла уйгурийн) (диал.: хотанийн) • хотонийн (†) ‡¹ • къилба гӀиргӀазойн — карлукийн диалекташ²
Кыпчакийн тоба	шира-кыпчакийн † ногӀийн-кыпчакийн — алабугатийн-ногӀийн² • аштаркханан-ногӀийн² • кхазакхийн • каракалпакийн • ногӀийн • сибирера гӀезалойн — ногӀийн диалекташ¹ • гӀирман гӀезалойн меттан аренан диалект • узбекийн-ногӀийн (кыпчакийн диалекташ узбекийн) ‡² • ферганийн-кыпчакийн — ногӀийн-кыпчакийн диалекташ² • къилба гӀиргӀазойн — ногӀийн-кыпчакийн диалекташ² • юртойн-ногӀийн² поволжийн-кыпчакийн — башкирийн • сибирера гӀезалойн¹ (диал.: барабинийн, тоболо-иртышийн, томскан) • гӀезало-башкирийн² • гӀезалойн (диал.: казанан, мишарийн; кряшенийн¹) куманийн-кыпчакийн — шира куманийн † • караимийн (диал.: галичийн, крыман¹, тракайн) • гӀирман гӀезалойн (литературин, крымчакийн², гӀирман гӀезалойн меттан йуккъера диалект, урумийн (Азован уллера) — кыпчакийн диалекташ²) • кавказан¹ (эрмалойн-кыпчакийн †, кхарачойн-балкхаройн, гӀумкийн) • мамлюкийн-кыпчакийн †¹
Огузийн тоба	шира-огузийн † печенегийн †¹ • саларийн • къилбаседа узбекийн (иканийн-карабулакийн)¹ огузийн ша мотт — азербайджанийн (диалекташ, туьркийн-гӀезалойн) • айналлу² • афшарийн² • балканийн-гагаузийн • гагаузийн • кашкайн² • Ӏосманийн † • салчукийн² • сирийн-туркменийн² • сонкорийн-туьркийн • туркойн (диал.: кипран, цалкийн) • туркменийн (диал.: трухменийн) • урумийн (Азован уллера) — огузийн лер • хорасанийн-туьркийн (диал.: боджнурди) • хорезмийн (узбекийн огузийн диалекташ)² • гӀирман гӀезалойн меттан къилба бердан диалект
Саянийн (тобаскан) тоба	степные — кёк-мончакийн • тувинийн • цэнгэлийн таёжные — малхбален туван² • сойотийн-цатанийн (диал.: сойотийн, урянхайн, цатанийн) • тофаларийн
Хакасийн (гӀиргӀазойн) тоба	сарыг-югурийн (хара-йогурийн) • фуюйн-гӀиргӀазойн хакасийн-алтайн — мрассийн шорийн куцдош² • чулымийн меттан йуккъера чулымийн диалект² • хакасийн (диал.: качинийн, кызылан, сагайн, шорийн)
Якутийн тоба	а-боху • о-боху, царна йуккъехь долганийн², якутийн литературин
Йоза	орхонийн-енисейн рунаш • болгарийн рунаш • яналиф • шира уйгурийн йоза
Билгалдахарш: ¹ меттан йа меттийн тобанан классификаци къовсаме йу, мотт йа меттанийн тоба гипотетически йу (хьажа Туьркийн меттанийн классификаци); ² «мотт» боху термин лелайар къовсаме ду, «мотт йа диалект» проблема; ³ схьахетарехь, кыпчакийн; † дӀабоьвлла, бекъабелла йа хийцабелла меттанаш; (†) схьахетарехь дӀабоьвлла меттанаш; ‡ ийна меттанаш

ХӀара чекхбаккханза йаззам бу. ГӀодехьа Википедина, хӀара йаззам тӀебуьзна.

Аьтто балахь, хӀара билгалдаккхар хийца деза кхин а нийса.

ХӀара йаззам табарна бакъхьа ду^?:

ТӀебуза йаззам (хӀара йаззам тӀех жима бу йа дошам тайпа бу).