Ӏийса бин Марьям

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
(Ӏиса бин Марьям дӀасахьажийна кхузе)
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ӏийса бин Марьям
عيسى بن مريم
Isa (Jesus)1.png
бин Марьям, аль-Масихь, РасулуллахӀ, НабиййуллахӀ, аль-ВаджихӀ, аль-Мубарак, ӀабдуллахӀ
Вина терахь

12—4 шш. в. э.

Вина меттиг

Вифлеем

Къам

Ӏарамхой
Римлянаш
Израилаш

Нана

Марьям

Динлелор

Ислам

Динашкахь ларар

Ислам, Керсталла, Иудаизм

Ӏийса бин Марьям وصلة= (Ӏаьрб. عيسى ابن مريم — Мареман кӀант Ӏийса) — исламан пайхамар а, Делан элча а ву, керстан динехь «Иисус Христос» олу. Иштта Къуръанехь цунах олу «Масихь». Ӏимранан йоӀ Марьяман кӀант ву иза, да а воцуш вина.

Ӏийса пайхамар Бану Исраилашна ваийтина вара, Товрат бакъ хилар чӀагӀдан а, кхин керла жайна а дохьуш «Инжил». Ӏийса Делан элча (расул) ву.

ЦӀе а, эпитеташ а[нисъе | нисъе чухулара]

Ӏийса وصلة= пайхӀамаран цӀеран Ӏаьрбийн транскрипци:
«Аль-Маси́хьу Ӏиса бну Марйама»[1]

Ӏийса وصلة= пайхӀамар Къуръан чохь валаво эпитеташца ӀабдуллахӀ (АллахӀан лай)[2], РасулуллахӀ (АллахаӀан элча), Салихь (бакъверг), Калима ([АллахӀан] дош), кауль аль-хакъ (бакъо юьйцург), кхин дӀа а. Ӏийса وصلة= пайхӀамар АллахӀан «гергарчарна» (мукаррабун) юкъатохаро бахьана доккхура, цуьнан ах Ӏалам маликийн хилла ала[3]. Цуо Ибн Марьям (Марьяма кӀант) цӀе лелаяро билгалдоккхура исламехь цуьнан ненан долу маьӀна. Къуръана чохь Ӏийса وصلة= пайхӀамаран яьккхина Масихь цӀе, маьӀна долуш ца хуьлу яхӀудийн, керсталлин динехь[4].

Бусалбачара Ӏийса وصلة= пайхӀамаран цӀе лелайо, инжийлан а, къуръанан а чохь хьехийначу пайхӀамарийн кхечу цӀерашца цхьабосса. Еххачу заманахь бусалбанаш а, испанера керстанаш а вовшешца уьйр хилар бахьнехь, испанин мотт буьйцу керстачара а лело йолийра Ӏийса وصلة= пайхӀамаран цӀе долара цӀе йина, керсталлин дуьненахь иштта практика хаалуш а йоцушехь[5]. Цхьаболчу бусалба мехкашкахь Ӏийса цӀе лора берашна, да мила ву ца хиачи[3].

Истори[нисъе | нисъе чухулара]

Дуьнен тӀе валар[нисъе | нисъе чухулара]

Бусалбанаш теша Ӏийса бин Марьям къа доцуш варах[4]. Къуръан чохь дика кӀоргера яздина Ӏийсаوصلة= тамашийна дуьненан тӀе валарх. Маликаша (я цхьаьна малико «адаман куьце даьлла») хаийтира Марьяман, цуо АллахӀан дашца, кӀант вийр ву, кӀанта кхайкхора ду Жайна, тамашина хӀуманаш а лелор ду. Къуръано Ӏийсаوصلة= тарво Адамахوصلة=, хӀунда аьлчи иза хилла АллахӀан ницкъаца да воцуш кхоьллина[6].

Винчул тӀаьхьа Ӏийсасوصلة= шен нене аьлла, АллахӀа атта йо цуьнан халонаш, цуо кӀант бухахь винчу пальман тӀиера стоьмаш даларца, цунна бухахь шовда далийтарца[3]. АллахӀа омар делла цунна, бер дарах хьайга хоьттучу хенахь жоп ма ло аьлла[7]. Марьяман къомо кхахьпаллех бехке ян йолийча, иза вистхилла, кхайкхийна, ша — АллахӀан лай а, пайхӀамар а ву аьлла(наби)[4][8][9]. Иза хьалхара тамашийна хӀума дара цуьнца хилла. ЯхӀудаш дийхира руман хьаькаме Марьяман йиеран кхел йие да воцуш кӀант варна аьлла, иза бахьнехь Марьяман а, Ӏийсанوصلة= а бовду дизира Мисар. Ӏийсанوصلة= шийтта шо кхаьчначу хенахь, уьш юхабирзира ЯхӀуде, охьахевшира Насире[10].

Билгалдахарш[нисъе | нисъе чухулара]

1000HA.png