Азербайджан

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
Дехьа гӀо: навигаци, лаха
Азербайджанан Республика
Azərbaycan Respublikası
Flag of Azerbaijan.svg Герб Азербайджанан Республикан
Байракх Герб
Девиз: «Odlar Yurdu
(Страна Огней)»
Гимн: «Azərbaycan Marşı»
Azerbaijan (orthographic projection).png
Маьрша елла хан ЗДФР: 28 май 1918
СССРх: 18 октябрехь 1991
Официальни мотт Азербайджанийн[1]
Коьрта гӀала Баку
Яккхий гӀаланаш Баку, Гянджа, Сумгаит, Мингечаур, Хырдалан, Ленкорань, Нахичевань[2], Ширван, Ханкенди[3]
Президент
Премьер-министр
Ильхам Алиев
Артур Расизаде
Пачхьалкхан дин Светски пачхьалкх
Бахархой
• Мах хадор (2013)
• Бахархой ларар
Адамийн луьсталла

9 590 159[4][5] адам.
91 адам.
109 адам./км²
ДЧС (НЭТ)
  • Дерриге (2012)
  • Цхьан адаман цӀарах

98,776 млрд.[6] $
10 624[6] $
АДКМ (2013) 0,734[7] (высокий) (82-гl)
Бахархой цӀераш азербайджанаш
Ахча Азербайджанан манат
(AZN, код 944)
Авиакомпани AZAL
Интернет-домен .az
Код ISO AZ
Код МОК AZE
Телефонан код +994
Сахьтан аса Ӏай +4, аьхккий +5

Координаташ: 40°06′00″ къ. ш. 47°19′00″ м. д. / 40.1° къ. ш. 47.316667° м. д. (G) (O)

Азаьрбайжаной Мохк (азерб. Azərbaycan Respublikası) — Къилб Кавказехь уггар бокх мохк бу, къилбседехь Дагистанац а, къилбсед малх бузехь Гуьржичоьца а, малхбузехь Эрмалойн мохкац Туркойн мохкац а, къилбехь Гlаьжарийн мохкац а доза долуш бу Азаьрбайжаной Мохк. Малхбалехь Чекхсаго хlорданац аре йолуш бу Азаьрбайжаной Мохк.

Истори[нисъе | нисъе чухулара]

Совиет Ӏедала доьхна чул тӀехь Рассехар 1991 шарахь хьа къаьстан маьрша мохк бу Азарбайжаной Мохк, СНГ (Маьрша Мехкаши Барт) олуш болу гуламан юкъен богӀуш бу. Азаьрбайжаной мохк махк даьт докхуш болу мохк бу. 1988 шар чохь эрмалошца латт къовсам баьлла тӀом тас далар хиллер, тӀакха цигар дуьна Ламан Карабах олуш йолу азаьрбайжанойн кӀошт Рассияс накъостал деш эрмалойн ницӀалхойш Ӏунал деш ю и Ламан Карабах олуш йолуш азаьрбайжанойн кӀошт. Сих сих и доза къовсаран бахьна дали герз тохар хил цу шин мехк юкъехь.

Азербайджанан кӀоштанаш[нисъе | нисъе чухулара]

Азербайджанан административни екъаялар:
1. Апшеронский кӀошт
2. Агджабединский кӀошт
3. Агдамский кӀошт
4. Агдашский кӀошт
5. Акстафинский кӀошт
6. Ахсуйский кӀошт
7. Ширван
8. Астаринский кӀошт
9. Баку
10. Белоканский кӀошт
11. Бардинский кӀошт
12. Бейлаганский кӀошт
13. Билясуварский кӀошт
14. Джебраильский кӀошт
15. Джалилабадский кӀошт
16. Дашкесанский кӀошт
17. Шабранский кӀошт
18. Физулинский кӀошт
19. Кедабекский кӀошт
20. Гянджа
21. Геранбойский кӀошт
22. Геокчайский кӀошт
23. Аджигабульский кӀошт
24. Имишлинский кӀошт
25. Исмаиллинский кӀошт
26. Кельбаджарский кӀошт
27. Кюрдамирский кӀошт
28. Лачинский кӀошт
29. Ленкоранский кӀошт
30. Ленкорань
31. Лерикский кӀошт
32. Масаллинский кӀошт
33. Мингечаур
34. Нафталан
35. Нефтечалинский кӀошт
36. Огузский кӀошт
37. Габалинский кӀошт
38. Кахский кӀошт
39. Казахский кӀошт
40. Гобустанский кӀошт
41. Губинский кӀошт
42. Кубатлинский кӀошт
43. Кусарский кӀошт
44. Саатлинский кӀошт
45. Сабирабадский кӀошт
46. Шекинский кӀошт
47. Шеки
48. Сальянский кӀошт
49. Шемахинский кӀошт
50. Шамкирский кӀошт
51. Самухский кӀошт
52. Сиазанский кӀошт
53. Сумгаит
54. Шушинский кӀошт
55. Шуша
56. Тертерский кӀошт
57. Товузский кӀошт
58. Уджарский кӀошт
59. Хачмазский кӀошт
60. Ханкенди
61. Ханларский кӀошт
62. Хызынский кӀошт
63. Ходжалинский кӀошт
64. Ходжаведский кӀошт
65. Ярдымлинский кӀошт
66. Евлахский кӀошт
67. Евлах
68. Зангиланский кӀошт
69. Закаталинский кӀошт
70. Зардабский кӀошт
КӀоштан цӀе Азербайджанин меттахь Административни юкъ Майда Бахархой Чура екъаялар
Апшеронский кӀошт
Abşeron rayonu
Хырдалан
1 546 км²
15 муниципалитеташ
Агдамский кӀошт
Ağdam rayonu
Агдам
1 093,9 км²
14 юьртин муниципалитеташ[8]
Агдашский кӀошт
Ağdaş rayonu
Агдаш
1 023 км²
51 муниципалитет
Агджабединский кӀошт
Ağcabədi rayonu
Агджабеди
1 760 км²
46 муниципалитеташ
Аджикабулский кӀошт
Hacıqabul rayonu
Аджигабул
1 641,4 км²
23 муниципалитета
Акстафинский кӀошт
Ağstafa rayonu
Акстафа
1 504 км²
24 муниципалитеташ
Астаринский кӀошт
Astara rayonu
Астара
616 км²
15 представительств
и 49 муниципалитеташ
Ахсуйский кӀошт
Ağsu rayonu
Ахсу
1 020 км²
59 муниципалитеташ
Баку
Bakı
2 130 км²
11 кӀоштов
Бардинский кӀошт
Bərdə rayonu
Барда
957 км²
110 муниципалитеташ
Бейлаганский кӀошт
Beyləqan rayonu
Бейлаган
1 131 км²
40 муниципалитеташ
Белоканский кӀошт
Balakən rayonu
Белоканы
923 км²
24 муниципалитета
Билясуварский кӀошт
Biləsuvar rayonu
Билясувар
1 358 км²
26 муниципалитеташ
Габалинский кӀошт
Qəbələ rayonu
Габала
1 548 км²
55 муниципалитеташ
Геокчайский кӀошт
Göyçay rayonu
Геокчай
736 км²
41 муниципалитет
Геранбойский кӀошт
Goranboy rayonu
Геранбой
1 731 км²
60 муниципалитеташ
Гёйгёльский кӀошт
Göygöl rayonu
Гёйгёль
1 380 км²
30 муниципалитеташ
Гобустанский кӀошт
Qobustan rayonu
Мараза
1 369,4 км²
26 муниципалитеташ
Гянджа
Gəncə
129 км²
2 кӀошта и 1 посёлок
Дашкесанский кӀошт
Daşkəsən rayonu
Дашкесан
1 046,97 км²
32 муниципалитета
Джалилабадский кӀошт
Cəlilabad rayonu
Джалилабад
1 441 км²
119 муниципалитеташ
Джебраильский кӀошт[9]
Cəbrayıl rayonu
Джебраил
1 050 км²
Евлахский кӀошт
Yevlax rayonu
Евлах
1 555 км²
32 муниципалитета
Закатальский кӀошт
Zaqatala rayonu
Закаталы
1 348 км²
31 муниципалитета
Зангеланский кӀошт[9]
Zəngilan rayonu
Зангелан
707 км²
Зердабский кӀошт
Zərdab rayonu
Зердаб
856 км²
41 муниципалитет
Имишлинский кӀошт
İmişli rayonu
Имишли
1 826 км²
49 муниципалитеташ
Исмаиллинский кӀошт
İsmayıllı rayonu
Исмаиллы
2 074 км²
67 муниципалитеташ
Казахский кӀошт
Qazaxı rayonu
Казах
698 км²
22 муниципалитета
Кахский кӀошт
Qax rayonu
Кахи
1 494 км²
53 муниципалитета
Кедабекский кӀошт
Gədəbəy rayonu
Кедабек
1 229 км²
44 муниципалитета
Кельбаджарский кӀошт[9]
Kəlbəcər rayonu
Кельбаджар
3 050 км²[10]
Кубатлинский кӀошт[9]
Qubadlı rayonu
Кубатлы
802 км²
Кубинский кӀошт
Quba rayonu
Куба
2 610 км²
101 муниципалитет
Кусарский кӀошт
Qusar rayonu
Кусары
1 542 км²
68 муниципалитеташ
Кюрдамирский кӀошт
Kürdəmir rayonu
Кюрдамир
1 631,5 км²
60 муниципалитеташ
Лачинский кӀошт[9]
Laçın rayonu
Лачин
1 883 км²[11]
Ленкоранский кӀошт
Lənkəran rayonu
Ленкорань
1 539 км²
65 муниципалитеташ
Лерикский кӀошт
Lerik rayonu
Лерик
1 084 км²
99 муниципалитеташ
Масаллинский кӀошт
Masallı rayonu
Масаллы
721 км²
106 муниципалитеташ
Нафталан
Naftalan
Нефтечалинский кӀошт
Neftçala rayonu
Нефтечала
1 451,7 км²
27 муниципалитеташ
Огузский кӀошт
Oğuz rayonu
Огуз
1 216 км²
31 муниципалитет
Саатлинский кӀошт
Saatlı rayonu
Саатлы
1 180,4 км²
44 муниципалитета
Сабирабадский кӀошт
Sabirabad rayonu
Сабирабад
1 469,35 км²
75 муниципалитеташ
Сальянский кӀошт
Salyan rayonu
Сальяны
1 799 км²
45 муниципалитеташ
Самухский кӀошт
Samux rayonu
Самух
1 455 км²
35 муниципалитеташ
Сиазаньский кӀошт
Siyəzən rayonu
Сиазань
759 км²
14 муниципалитеташ
Сумгаит
Sumqayıt
143 км²
Товузский кӀошт
Tovuz rayonu
Товуз
1 942 км²
62 муниципалитеташ
Тертерский кӀошт
Tərtər rayonu
Тертер
412 км²[12]
43 муниципалитеташ
Уджарский кӀошт
Ucar rayonu
Уджары
867 км²
29 муниципалитеташ
Физулинский кӀошт
Füzuli rayonu
Физули
1 386 км²
18 юьртин муниципалитеташ[8]
Ханкенди
Xankəndi
Хачмазский кӀошт
Xaçmaz rayonu
Хачмас
1 063 км²
70 муниципалитеташ
Ходжавендский кӀошт
Xocavənd rayonu
Ходжавенд
1 458 км²
Ходжалинский кӀошт
Xocalı rayonu
Ходжалы
970 км²
Хызинский кӀошт
Xızı rayonu
Хызы
1 850 км²
13 муниципалитеташ
Шабранский кӀошт
Şabran rayonu
Шабран
1 739 км²
33 муниципалитета
Шамкирский кӀошт
Şəmkir rayonu
Шамкир
1 956,7 км²
57 муниципалитеташ
Шекинский кӀошт
Şəki rayonu
Шеки
2 432,75 км²
66 муниципалитеташ
Шемахинский кӀошт
Şamaxı rayonu
Шемаха
1 611 км²
50 муниципалитеташ
Ширван
Şirvan
30 км²
Шушинский кӀошт
Şuşa rayonu
Шуша
289 км²
Ярдымлинский кӀошт
Yardımlı rayonu
Ярдымлы
667 км²
62 муниципалитета

Хьажа ишта[нисъе | нисъе чухулара]

Билгалдахарш[нисъе | нисъе чухулара]

  1. "Конституция Азербайджанской Республики"
  2. Азербайджан
  3. Город находится на территории, фактически контролируемой непризнанной Нагорно-Карабахской Республикой, и согласно административно-территориальному делению НКР носит название Степанакерт
  4. Census.gov Country Rank. Countries and Areas Ranked by Population: 2013. U.S. Department of Commerce (2013). Архив йина хьалхара хьастачура 9 май 2013. Теллина 9 май 2013.
  5. The World Factbook
  6. 1 2 Международный Банк, World DataBank: World Development Indicators, версия от 27 ноября 2013 года
  7. Human Development Report 2013 (ингалс.). United Nations Development Programme (2013). Архив йина хьалхара хьастачура 13 август 2013.
  8. 1 2 Часть кӀошта контролируется непризнанной Нагорно-Карабахской Республикой
  9. 1 2 3 4 5 кӀошт контролируется непризнанной Нагорно-Карабахской Республикой
  10. Kəlbəcər rayonu, Государственный комитет по статистике Азербайджанской Республики.
  11. Краткая история Лачинского кӀошта, Генеральное консульство Азербайджана в Санкт-Петербурге.
  12. Погода в Тертере, прогноз погоды на завтра в Тертере и Тертерском кӀоште

Хьажоргаш[нисъе | нисъе чухулара]

Азин пачхьалкхаш
LocationAsia.png Азербайджан¹ · Эрмалойчоь · ОвхӀан-пачхьалкх · Бангладеш · Бахрейн · Бруней · Бутан · Малхбалехьара Тимор · Вьетнам · Гуьржех¹ · Мисар² · Израиль · Инди · Индонези ³ · Иордани · Ирак · Иран · Йемен² · Казахстан ¹ · Камбоджа · Катар · Кипр¹ · Киргизи · Китайн Халкъан Республика · Корейн Халкъан-Демократически Республика · Кувейт · Лаос · Ливан · Малайзи · Мальдиваш · Монголи · Мьянма · Непал · Ӏарбийн Цхьаьнакхетта Эмираташ · Оман · Пакистан · Росси4 · Саудийн Арави · Сингапур · Шеман Ӏарбийн Республика · Таджикистан · Таиланд · Туркмени · Турци4 · Узбекистан · Филиппинаш · Шри-Ланка · Къилбера Корей · Япони

Непризнанные и частично признанные государства: Республика Абхази · Азад Кашмир · Ва Пачхьалкх · Вазиристан · Иракан Курдистан · Тайвань · Лаьмни-Карабах · Палестина (пачхьалкх) (Газа секторан а, Иордан хин малхбуза бердан а латта ) · Тамил-Илам ·Къилбаседан Кипрера Туркойн Пачхьалкх · Шан Пачхьалкх · Къилбера ХӀирийчоь


Йозуш йолу мехкаш: Акротири а, Декелиа а · Британин латта Индин океанехь (арх. Чагос) · Гонконг · Аомынь (Макао)


¹ Цхьа дакъа Европехь я еррига Азехь, дозане хьаьжина. ² Кхин Африкехь. ³ Кхин Океанехь. 4 Кхин Европехь.
Европан пачхьалкхаш
LocationEurope.png Австри · Азербайджан¹ · Албани · Андорра · Белорусси · Бельги · Болгари · Босни а Герцеговина а · Ватикан · Йоккха Британи · Венгри · Германи · Греци · Гуьржех¹ · Дани · Ирланди · Исланди · Испани · Итали · Казахстан² · Латви · Литва · Лихтенштейн · Люксембург · Македони · Мальта · Молдави · Монако · Нидерландаш · Норвеги · Польша · Португали · Росси² · Румыни · Сан-Марино · Серби · Словаки · Словени · Турци² · Украина · Финлянди · Франци · Хорвати · Iаьржалаьмнин Пачхьалкх · Чехи · Швейцари · Швеци · Эстони

Йозуш йолу мехкаш: Аландийн гӀайренаш · Гернси · Гибралтар · Джерси · ГІайре Мэн · Фарерийн гӀайренаш · Шпицберген · Ян-Майен


Непризнанные и частично признанные государства: Косово · Приднестровье


¹ Цхьа дакъа Европехь я еррига Азехь, дозане хьаьжина. ² Еррига Азехь.