Горбачёв, Михаил Сергеевич

ХӀара йаззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
Жоьпаш дехар «Горбачёв», «Горбачёв, Михаил» дӀасахьежайо кхуза; Хьажа кхин а терминийн кхин маьӀнаш Горбачёв, Горбачёв, Михаил.
Горбачёв Михаил Сергеевич
оьрс. Михаил Сергеевич Горбачёв
Горбачёв Михаил Сергеевич
Горбачёв 2010 шарахь
Российн Социал-демократин парти цхьаьна председатель
2001 шеран 24 ноябрь — 2004 шеран 22 май
Хьалха хилларг дарж кхоьллина
Когаметтаниг Владимир Кишенин
ССРС Президент
1990 шеран 15 март — 1991 шеран 25 декабрь[1]
Хьалха хилларг дарж кхоьллина
Когаметтаниг дарж дӀадаьккхина
ССРС Лакхара Кхеташонан председатель
1989 шеран 25 май — 1990 шеран 15 март
Хьалха хилларг дарж кхоьллина; иза ша ССРС Лакхара Кхеташонан Президиуман председатель санна
Когаметтаниг Анатолий Лукьянов
ССРС Лакхара Кхеташонан Президиуман председатель
1988 шеран 1 октябрь — 1989 шеран 25 май
Хьалха хилларг Андрей Громыко
Когаметтаниг дарж дӀадаьккхина; иза ша ССРС Лакхара Кхеташонан председатель санна
ССКП ЦК инарлин секретарь
1985 шеран 11 март — 1991 шеран 24 август
Хьалха хилларг Черненко Константин
Когаметтаниг Владимир Ивашко
(д. кх.)
дарж дӀадаьккхина
Ставрополан ССКП мехкан комитетан хьалхара секретарь
1970 шеран 10 апрель — 1978 шеран 4 декабрь
Хьалха хилларг Ефремов Леонид
Когаметтаниг Мураховский Всеволод

Вина терахь 1931 шеран 2 март({{padleft:1931|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:2|2|0}}) (90 шо)
Вина меттиг Привольни йуьрт, Медвеженски кӀошт, Ставрополан гуо, Къилбаседа-Кавказан мохк, РСФСР, ССРС
Вича тиллина цӀе оьрс. Михаил Сергеевич Горбачёв
Да Горбачёв Сергей Андреевич (1909—1976)
Нана Горбачёва (Гопкало) Мария Пантелеевна (1911—1995)
Зуда Горбачёва (Титаренко) Раиса Максимовна (1932—1999)
Бераш йоӀ: Вирганская (Горбачёва) Ирина Михайловна (йина 1957)
Парти 1) ССКП (1952—1991(92))
2) РЦСДП (2000—2001)
3) РСДП (2001—2007)
4) Социал-демократийн барт (2007—2017)
Дешар МПУ юридически факультет
Ставрополан йуьртабахаман институт
Динлелор динехь вац (атеист)[2]
Автограф Mikhail Gorbachev Signature.svg
СовгӀаташ

Российн:

Сийлахь Андрей Первозванни орден — 2011
Сийлаллин орден — 2001

Советийн:

Ленинан Орден Ленинан Орден Ленинан Орден Октябран Революцин Орден
Къинхьегаман ЦӀечу Байракхан орден Орден «Сийлаллин Билгало»
«Къинхьегаман Силаллийн» мидал
«ТӀеман доттагӀалла чӀагӀдарна» мидал (ССРС)
SU Medal In Commemoration of the 1500th Anniversary of Kiev ribbon.svg SU Medal Forty Years of Victory in the Great Patriotic War 1941-1945 ribbon.svg

Кхечу мехкийн:

Филадельфин Маршонан мидал
КӀайчу лоьман орденан Йоккха жӀаран кавалер Исбаьхьаллин а, литературин а орденан командор (Франци) Колумб Христофоран орденан Йоккха жӀаран кавалер
Сийлахь Агатин орденан Йоккха жӀар Португалин Маршонан орденан Йоккха жӀаран кавалер ФРГ гӀуллакхаш дарна башха тӀегӀанан орденан Йоккхачу жӀаран кавалер
«Димитров Георгий вина 100 шо кхачарна» мидал 40thAnniversaryOfSocialistBulgaria.jpg
Нобелин совгӀат — 1990 Астурийн принцан совгӀат — 1989
Grammy Award Icon.png «Грэмми»
Сайт gorby.ru
Commons-logo.svg Медиафайлаш Викилармехь

Горбачёв Михаи́л Серге́евич (вина 1931 шеран 2 мартехь, Привольни йурт, Медвеженски кӀошт, Ставрополан гуо, Къилбаседа-Кавказан мохк, РСФСР, ССРС) — советийн а, российн а пачхьалкхан, политикин, партин, йукъараллин гӀуллакххо.

ТӀаьххьара Советийн Бертан Коммунистин Партин Юккъарчу комитетан коьрта секретарь ву (1985—1991). 1988—1989 шерашкахь Советийн Социалистийн Республикийн ТӀаьххьара ССКП ЦК инарлин секретарь (1985—1991). тӀаьххьара ССРС Лакхара Кхеташонан Президиуман председатель (1988—1989), цул тӀаьхьа хьалхара ССРС Лакхара Кхеташонан председатель (1989—1990). Хьалхара а, цхьаъ бен воцу а ССРС президент (1990—1991)[3].

Горбачёв-Фонд кхоьллинарг. 1993 шарахь дуьйна КъАЙ «Керла хӀора дийнан газет» (хьажа «Керла газет») кхоьллинчех ву, редакцин кхеташонан декъахо а ву. Арахецаран 10 % акцийн да ву.

Ду шортта совгӀаташ а, сийлахь цӀераш а. Уггаре гӀарадаьлла совгӀат — 1990 шеран Нобелан машаран совгӀат.

Горбачёвн пачхьалкхан а, ССКП куьйгалхочун белхан муьрехь Советийн Союзехь ладаме хийцамаш хилла, цара Ӏаткъам бира дерриг дуьненна а, цигара схьабогӀу хӀара историн хиламаш:

  • Масштабехь гӀертар хийца советийн система («Перестройка»). ССРС йукъайаккхар гласностан, Дешан маршонан, зорбанан маршонан политика, демократин харжамаш, хийцар социалистийн экономика базаран моделан агӀора (1987 шеран экономикин хийцамийн концепцис базаран йукъаметтигаш йукъайохура гуттара тӀаьхьа), цуо бигира кӀоргера экономикин къоьлле[4].

Хьосташ[нисйе бӀаьра | нисйе]

  1. С 19 августа по 21 августа 1991 года Горбачёв был фактически отстранён ГКЧП от исполнения обязанностей Генерального секретаря и президента СССР; Кеп:Нет АИ2, и. о. президента СССР — вице-президент Г. И. Янаев.
  2. Горбачев остаётся атеистом, хотя и крещён в православии при рождении Архиван копи 14 майхь 2011 дуьйна Wayback Machine тӀехь // Интерфакс-Религия
  3. Черняев А. С., Вебер А. Б., Палажченко П. Р. Союз можно было сохранить. Белая книга: документы и факты о политике М. С. Горбачёва по реформированию и сохранению многонационального государства. — М.: АСТ, 2007. — Тираж 5000 экз. — ISBN 5-17-042051-X.
  4. Перестройка Горбачёва (Лекция по истории. Хусаинов Р.В.)(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). husain-off.ru. Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2019 шеран 30 августехь. Теллина 2019 шеран 7 декабрехь.
  5. Философия: Энциклопедический словарь / Под ред. А. А. Ивина. — Москва: Гардарики, 2004. — 1074 с. — ISBN 5–8297–0050–6.