ХӀусам

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
Перейти к навигации Перейти к поиску
ХӀусам
Сурт
Йина гӀишлойн гӀирсаш[d]
Лелош ю цӀа[d] , дӀахьуллойла[d]
Юникодан символ 🏡
ХӀоттам тхов[d]
пен[d]
кор[d]
неӀ[d]
чоь
цӀенкъа[d]
ор[d]
Мансардан тхов[d]
Commons-logo.svg ХӀусам Викилармехь
ЦӀа АЦШ

ХӀусам — ламастан, стаг ваха кечйина гӀишло я Ӏаламан къайлаволийла. Практикан функци, йоцуш хӀусамо символан роль ю, арахьара хаосах лардеш адаман оьздангаллин аренашкахь структуран ойла кхочушйо, уьйр йо доьзалан я тайпанан хьалхарчу чкъоьрашца. Иштта ойла йича хӀусам кхетайина ца Ӏа шен веха гӀишло, амма шуьйрачу маьӀнехь цӀа а, эвла а, мохк а кхетадо[1].

ХӀусам цӀарца кхетадо гуттаренна нах беха квартиран цӀенош, юкъара хӀусамаш болх бечу я доьшучу хенахь беха, хьешан цӀенош йоцучу хенахь бахархьама. Квартиран цӀеношна юкъадоьду хьешан цӀийнан тайпана а, къанойн интернаташ[2].

ТӀехулара куц, пенийн а, чухулара а хӀусам йина гӀирс тайп-тайпана бу (иза хила тарло дечиг, гата, тӀулг, бетон, латта, кибирчиг, болат, аьнгали, даьӀахк, ло).

Истори[нисъе | нисъе чухулара]

Адамаша хӀусам лелайо хьалхалера бахаман юкъараллин хӀоттаман заманара дуьйна. Юьхьанца уьш яра тайп-тайпана хьехаш. Ӏаламан хӀусамашка кхочуш ца далора ширачу адаман хьашташ, уьш тоян буьйлабелира. Бехачу майдане тӀулг била буьйлабелира (масала, шира хӀуттийла Ла Ферраси, Эль-Кастильо хьех), тӀулгийн керташ (ХӀуттийла Ильски Краснодаран махкахь) ян йолийра, я тӀулгуш духкура кертан меттана (Волчи грот хьех ГӀирмахь). Аренашкара адамийн шира хӀусамаш хилла тоьланаш а, баннаш а.

Климат хийцаяларо, шелъяларо, дийзийтира адамийн тӀаьхь-тӀаьхьа жигара хӀусамаш ян. Юьхьанца лерина белхан гӀирс боцуш, белхан гӀирс хилира дечиг а, дийнатийн даьӀахкаш а. Дуьненахь уггаре ширачех йина йолу хӀусаман 10 эзар шо ду, иза йина мамонтан даьӀахкех; карийна ССРС махкахь Межирич юьртахь, Киевн гена йоццуш, хӀинцалерачу Украинехь. ХӀусам мамонтан цӀуканашца къевлина хилла хила тарло. ХӀусам карийна 1965 шарахь ахархочун 2 метр кӀоргехь, шен кертахь ларма йоккхуш[3][4].

Билгалдахарш[нисъе | нисъе чухулара]

  1. Е. В. Смирницкая ХӀусаме. bigenc.ru. Теллина 2018 шеран 14 августехь.
  2. Жилые дома//Энциклопедия современной техники. Строительство. Том 1 (А — Кессон) —М.: Советская энциклопедия, 1964
  3. Gregorovich, Andrew (1994), «Ancient Inventions of Ukraine» (http://www.infoukes.com/history/inventions/), <http://www.infoukes.com/history/inventions/> 
  4. Межиричская стоянка. Памятник археологии, 1965 г. (оьр.). Путеводитель по Украине. Doroga.UA. Архив йина хьалхара хьостан чура 2012 шеран 14 октябрехь. Теллина 2012 шеран 2 октябрехь.

Хьажоргаш[нисъе | нисъе чухулара]

1000HA.png