Кхерч

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
Викидошаман логотип
Викидошам чохь бу яззам «кхерч»

КхерчцӀе лато а, яго а меттиг я гӀирс.

Истори[нисъе | нисъе чухулара]

Дуьххьарлера юкъараллаш[нисъе | нисъе чухулара]

Ширачу заманара адамаша цӀе лелаяран дуьххьарлера тешаллаш ду Малхбален Африкера ширачу ховшийлашкахь. 2009 шарахь Израилера Якъубан йоӀарийн тӀайн уллехь бинчу талламаша гойту 790—690 эзар шо хьалха дуьйна адамо цӀе лелаяр. ЦӀеран коьрта кхерч гуонаха дехкина тӀулгаш хилла. Иштта цӀе, дукха хьолахь, юкъаралла цхьаьнакхета меттиг хилла.

Шира дуьне[нисъе | нисъе чухулара]

Зороастризмем латийна цӀе чохь йолу пхьегӀан ламазаш деш хилла. Казакхийн тайпа ду «ошакхты». Оцу тайпанан хӀост ю цхьа са хьалахьоьжу кхосаберг. Ширачу заманахь хӀостан кхосаболу кеп тайпанан цӀарца йогӀуш хилла ошакхты (ошак — кхерч, аьлчи а — «Кхерчнаш»), ткъа кхо са – тӀехь юуург кечъеш йолу очакхан сурт долчух тера ду.

Юккъера бӀешераш[нисъе | нисъе чухулара]

Юккъерачу бӀешерийн кхерч цӀийнан къасто йишйоцу дакъа хилла. Пешахь юург еш хилла, цуьнца шийлачу деношкахь бохлуш хилла. Пешаца Скандинавехь а, Русехь а банеш а, саунаш а йоххош хилла. Оьрсийн цӀенош пешаш юкъайовлале дохдеш хилла лакхе йиллина тӀулгех боьттина кхерчахь цӀе а латош, ткъа кӀура араболуш хилла йиллинчу неӀархула, ткъа тӀаьхьа — дӀадоьллучу корехула.

XX бӀешерера тахане кхаччалц[нисъе | нисъе чухулара]

ХӀинца малхбузан дуьненахь кхерч бу цӀийнан декоративан дакъа (товха), амма, доккхах долчу Дуьненан бахархойн декъан кхерч практикехь лелош бу.

Билгалдахарш[нисъе | нисъе чухулара]