Берза-Боьра

ХӀара йаззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
Эвла
Берза-Боьра
Берза-Боьрара маьждиг.jpg
43°15′14″ къ. ш. 46°21′17″ м. д.HGЯO
Пачхьалкх Росси
Регион Нохчийчоь
КӀошт Гуьмсан
Истори а, географи а
Хьалхара цӀерш Герга
ХӀордан сизал локхалла 98 м
Сахьтан аса UTC+3
Бахархой
Бахархой 5820[1] стаг (2020)
Къаьмнийн хӀоттам нохчий
Динан хӀоттам бусулбанаш
Официалан мотт Нохчийн мотт, оьрсийн мотт
Идентификаторан терахьаш
Поштан индекс 366214
Картин тӀехь
Берза-Боьра картан тӀехь
Берза-Боьра
Берза-Боьра картан тӀехь
Берза-Боьра
Берза-Боьра картан тӀехь
Берза-Боьра

Берза-Боьра[2], Берза-Буьйре[3] я ХошкалдаНохчийчоьнан Гуьмсан кӀоштан юкъа йогӀу эвла ю.

ЦӀе[нисйе бӀаьра | нисйе]

Нохчийн Ӏилманхочо и.Ӏ.к. А. А. Адилсултановс хаам-бо, «Хошкалда» хьалха нохчийн цӀе «Берза-Буьйре» хилар[3].

Кошкельды тюркийн маттахь «Диканца догӀийла» бохург ду[4].

Истори[нисйе бӀаьра | нисйе]

Берза-Боьра йиллина нохчмахкахоша[5] — дукху болу бахархой а бу уьш[4].

Берза-Боьрахь Ӏина сийлахь устаз Юсуп‑Хьаьжа, цуна зират ду и дӀавоьллинчу кешнашкахь[6].

1944 шеран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, иштта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Герга аьлла хийцина. Эвла бахкина ДегӀастанера бахархой. 1957 шеран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна[7], иштта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу бахархойн дезна шайн махка юхаберза.

Бахархой[нисйе бӀаьра | нисйе]

Бахархойн дукхалла
1990[8]2002[9]2010[10]2012[11]2013[12]2014[13]2015[14]
3718521048235011511451705290
2016[15]2017[16]2018[17]2019[18]2020[1]
54105540563557325820

Топонимаш[нисйе бӀаьра | нисйе]

  • ГIези Iин
  • Саьмбин отар
  • Атлангири ваьхна меттиг
  • Паьммарзайн мохк
  • Лили ирзеш
  • Энаш боьра
  • ГIонтин къулло
  • Айча ирзи
  • ГIирмин ирзи
  • Дамти боьра
  • Мохьмадан боьра
  • Аьлчин къулло
  • Хесаман къулло
  • Шаьржа хи
  • БичIин къулло
  • Хьочин ара
  • МостагIийн боьра
  • Усмар ирзи
  • Аьлтимир ваьхна меттиг
  • Саьмбин отар кешнаш
  • Накхарий дагийнчу
  • МазлагIаш ягийнчу
  • Балча-аул
  • Балча-отар лаьттинчу
  • Хьусин хьера лаьттинчу
  • Даркас хьераш ехкинчу
  • Ленин кха
  • ЦIогин кха
  • Эла ваьхна боьра[4].

Билгалдахарш[нисйе бӀаьра | нисйе]

  1. 1 2 Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2020 года (оьр.)(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2020 шеран 24 апрелехь. Теллина 2020 шеран 24 апрелехь.
  2. Тесаев, 2017, с. 36.
  3. 1 2 Адилсултанов А. А. Акки и аккинцы в XVI—XVIII веках / Ред. И. А. Ирисханов. — Грозный: Объединение «Книга» государственного комитета Чеченской республики по информации и печати, 1992. — 5000 экз. — ISBN 5-7666-0540-4.
  4. 1 2 3 Сулейманов А. Топонимия Чечни. Грозный: ГУП «Книжное издательство», 2006
  5. Я. З. Ахмадов — Очерк исторической географии и этнополитического развития Чечни в XVI-XVIII веках, Грозный, 2009, с. 185
  6. Шейх Изнаур Архивацийина 27 февралехь 2018 шеран.
  7. Указ Президиума ВС СССР от 09.01.1957
  8. Архивный вестник, №1. Нальчик:Архивное управление Правительства Чеченской Республики, 2013.
  9. Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2012 шеран 3 февралехь.
  10. Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1. Численность и размещение населения Чеченской Республики. Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2014 шеран 9 майхь. Теллина 2014 шеран 9 майхь.
  11. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2014 шеран 31 майхь. Теллина 2014 шеран 31 майхь.
  12. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 16 ноябрехь. Теллина 2013 шеран 16 ноябрехь.
  13. Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года. Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2014 шеран 2 августехь. Теллина 2014 шеран 2 августехь.
  14. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года. Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2015 шеран 6 августехь. Теллина 2015 шеран 6 августехь.
  15. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года
  16. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 года (2017, 31 июль). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2017 шеран 31 июлехь. Теллина 2017 шеран 31 июлехь.
  17. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года. Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2018 шеран 26 июлехь. Теллина 2018 шеран 25 июлехь.
  18. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2019 года (оьр.). Теллина 2019 шеран 31 июлехь.
  19. [1]

Литература[нисйе бӀаьра | нисйе]