Азербайджанийн манат

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
Азербайджанийн манат (нох.)

Azərbaycan manatı (азерб.)
Azerbaijan Manat (инг.)
Nouveau Azerbaijanian Manat (фр.)

2009 шеран 1 манат
2009 шеран 1 манат
Кодаш а, символаш а
Кодаш ISO 4217 AZN
Символаш
Ахчан хьаьрк AZN цакарий
Лелаш долу меттигаш
Эмитент АзербайджанFlag of Azerbaijan.svg Азербайджан
Схьадаьлларш а, параллельни цхьаццаннаш а
Къасторан гяпик (1100)
Монеташ а, банкноташ лелар
Банкноташ 1, 5, 10, 20, 50, 100, 200 манат
Истори
Юкъадалор 15.08.1992
Ахча-хьалха хилларг ССРС сом (SUR) / Российн сом (RUR)
Хроника Азербайджанийн манат (AZM • 15.08.199231.12.2006)
Азербайджанийн манат (AZN • 01.01.2006 → н/в)
Монеташ а, банкноташ а арахецар
Эмиссионни центр Азербайджанан Республикан Центран банк
www.cbar.az
Мах 25 февралехь 2015 шо
1 RUB = 0,01695 AZN
1 USD = 1,061 AZN
1 EUR = 1,203 AZN
1 GBP = 1,644 AZN
1 JPY = 0,008928 AZN
Мах ша карлабоккхуш бу МВФ а, ЕЦБ а, ЦБ РФ а хаамашца. Дуьззина яздина хьажа декъехь «Ахчан механ раж».
Commons-logo.svg Category:Money of Azerbaijan Викилармехь

Мана́т (азерб. manat) — Азербайджанан Республикан къоман ахча, лаьтта 100 гяпиках (азерб. qəpik). Ахчан ISO 4217 код AZN, цӀе — Azerbaijan Manat, 2017 шеран 9 июнь кхаччалц — Azerbaijanian Manat.

Азербайджанийн манат юкъадаьккхина 1992 шеран 15 августехь. Юьхьанца лелаш дара советийн соьмаца цхьаьна, ткъа иштта 1992—1993 шерашкара Российн Банкан билеташца а, хуьйцура 1 манат = 10 сом. 1993 шеран 22 ноябрехь юкъарадаха долийра советийн а, российн а соьмаш, 1994 шеран 1 январехь дуьйна манат хилира цхьаъ бен доцу законехь лелаш долу ахча.

2006 шеран 1 январехь йира деноминаци 5000:1 барамца. Хьалха арахецна ахчан хьаьркаш лийлира 2007 шеран 1 январь кхаччалц.

Таханлера манат ду 6 кепара нархарех а, 7 кепара банкнотех а лаьтташ.

  • Монеташ: 1, 3, 5, 10, 20, 50 гяпик (тӀаьхь терахь дац, арахецна 2006 шарахь)
  • Банкноташ: 1, 5, 10, 20, 50, 100, 200 манат

Банкнотийн дизайн йина австрийн валютийн дизайнера Роберт Калинас, цуо иштта йина хӀинцалера евро банкнотийн дизайн а. Нахарташ кхин а гойту, еврон нахартех гӀеххьа тера билгалонаш хилар.

Банкнотийн цхьа дакъа Азербайджанан Республикан Центран банкан заказца зорба туху доларчу британин De La Rue компанис[1].

Нахарташ[нисъе бӀаьра | нисъе]

1992—1993 шерашкахь арахецар[нисъе бӀаьра | нисъе]

Дерриг нахартийн са шера бу.

1992 шеран борзанах а, никелах а йина 5, 20, 50 гяпикаш лелаш дацара, уьш доьхкира сувенирашна.

Барам бустар
Сурт Номинал
(гяпикашкахь)
Материал Диаметр
(мм)
Стоммалла
(мм)
Масса
(г)
Арахецаран
шо
AZ-1992qapik05.jpg 5 борза 17 1,35 2,35 1992
AZ-1993qapik05.jpg наштар 16,5 1,5 0,85 1993
AZ-1992qapik10.jpg 10 наштар 19 1,6 0,98 1992
AZ-1992qapik20.jpg 20 борза 19,5 1,45 3,2 1992
AZ-1992qapik20al.jpg наштар 20 1,5 1,12
AZ-1992qapik20al.jpg 1993
AZ-1992qapik50.jpg 50 никель 23 1,5 5,1 1992
AZ-1992qapik50al.jpg наштар 23 1,6 1,51
AZ-1993qapik50.jpg 1993

2006 шарахь арахецнарш[нисъе бӀаьра | нисъе]

Барам бустар
Сурт Номинал
(гяпиков)
Материал Диаметр
(мм)
Стоммалла
(мм)
Масса
(г)
Са
AZ-2006qapik01.jpg 1 болат, цӀеста диллина 16,25 1,9 2,8 шера
AZ-2006qapik03.jpg 3 18 2,15 3,45 чура даьккхина
AZ-2006qapik05.jpg 5 19,75 2,2 4,85 аьгна
AZ-2006qapik10.jpg 10 болат, латунь диллина 22,25 1,95 5,25 шера 7
церг яьккхина
AZ-2006qapik20.jpg 20 24,25 2,1 6,6 хедош-
аьгна
AZ-2006qapik50.jpg 50 хӀоз: болат
юкъ: болат, латунь диллина
25,5 2,2 7,7 аьгна
йозанца
Azərbaycan
Respublikası

Иэсан нахарташ[нисъе бӀаьра | нисъе]

Иэсан а, юбилейн а нахарташ арахоьцу Азербайджанан Республикан Центран банко дезачу (деший — номиналаш 1, 3, 5, 10, 20, 50 гяпик а, 50, 100, 500, 1000 манат а, детий — номиналаш 5 а, 50 а манат, платина — номинал 500 манат) а, деза доцучу а металлех (цӀеста-никелан лалор — номинал 1 манат). Хьалхара нахарт, лерина дара Физули Мухьаммадан дахаран а, кхоллараллин а 500 шо кхачарна, арахийцира 1996 шарахь.

2017 шеран май беттан хьолашца арахецна 47 тайп-тайпана иэсан нахарташ, царна юкъахь 5 цӀеста-никелан лалорах, 4 детех 925 пробан, 12 детех 999 пробан, 1 дешех 900 пробан, 2 дешех 917 пробан, 22 дешех 999 пробан, 1 платинех 999 пробан.

Банкноташ[нисъе бӀаьра | нисъе]

1992—2001 шерашкара банкноташ[нисъе бӀаьра | нисъе]

Арахецаран шо билгалдаьккхина дац 2001 шеран 1000 манатан банкноташ тӀаьхь бен, кхин а 10 а, 50 а эзар манат тӀаьхь. Дисинчарна тӀаьхь шо гайтина дац, амма 1992—1993 шерашкарчу банкнотийн сери ю X/N, ткъа 1999 шеран банкнотийн — XX.

Банкноташ лийлира 2007 шеран 1 январь кхаччалц.

Сурт Номинал
(манатийн)
Барамаш
(мм)
коьрта беснаш Цунах лаьцна Зорба тоьхна
шераш
Хьалхара агӀо ТӀехьара агӀо Хьалхара агӀо ТӀехьара агӀо
AzerbaijanP11-1Manat-(1992) f-1.jpg AzerbaijanP11-1Manat-(1992) b-1.jpg 1 125×63 баьццара
ровзанан
Мехкарийн бӀов йоза
«AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»
1992
AzerbaijanP14-1Manat-(1993) f-1.jpg AzerbaijanP14-1Manat-(1993) b-1.jpg сийна
можа
йоза «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»
а, номиналан билгало
«BİR manat» а
1993
AzerbaijanP15-5Manat-(1993)-donatedfr f.jpg AzerbaijanP15-5Manat-(1993)-donatedfr b.jpg 5 125×63 мокха
фиолетан
Мехкарийн бӀов йоза «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»
а, номиналан билгало
«BEŞ manat» а
1993
AzerbaijanP12-10Manat-(1992) f-donated.jpg AzerbaijanP12-10Manat-(1992) b-donated.jpg 10 125×63 мокха
фиолетан
Мехкарийн бӀов йоза
«AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»
1992
AzerbaijanP16-10Manat-(1993) f-1.jpg AzerbaijanP16-10Manat-(1993) b-1.jpg сийна
баьццара
йоза «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»
а, номиналан билгало
«ON manat» а
1993
AzerbaijanP17a-50Manat-(1993) f-1.jpg AzerbaijanP17a-50Manat-(1993) b-1.jpg 50 125×63 цӀиен
сира
Мехкарийн бӀов йоза «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»
а, номиналан билгало
«ƏLLİ manat»
1993
1999
AzerbaijanP18a-100Manat-(1993) f-1.jpg AzerbaijanP18a-100Manat-(1993) b-1.jpg 100 125×63 цӀиен
айсийна
Мехкарийн бӀов йоза «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»
а, номиналан билгало
«YÜZ manat» а
1993
1999
AzerbaijanP13b-250Manat-(1992) f-1.jpg AzerbaijanP13b-250Manat-(1992) b-1.jpg 250 125×63 сийна
баьццара
Мехкарийн бӀов йоза
«AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»
1992
1999
AzerbaijanP19b-500Manat-(1993) f-1.jpg AzerbaijanP19b-500Manat-(1993) b-1.jpg 500 125×63 мокха
айсийна
можа
Низами Гянджевин сурт йоза «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»
а, номиналан билгало
«BEŞ YÜZ manat» а
1993
1999
AzerbaijanP20a-1000Manat-(1993) f-1.jpg AzerbaijanP20a-1000Manat-(1993) b-1.jpg 1000 125×63 мокха
айсийна
ровзанан
Мамед Эмин Расулзаден сурт йоза «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»
а, номиналан билгало
«min 1000 manat» а
1993
1999
AzerbaijanPNew-1000Manat-2001 f-1.jpg AzerbaijanPNew-1000Manat-2001 b-1.jpg сийна мехкдаьттапромыслан сурт йоза «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»
а, номиналан билгало
«MİN 1000 manat» а
2001
AzerbaijanP21b-10000Manat-(1994) f-1.jpg AzerbaijanP21b-10000Manat-(1994) b-1.jpg 10 000 130×65 мокха Ширваншахийн гӀала йоза «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»
а, номиналан билгало
«ON MİN 10 000 manat» а
1994
AzerbaijanP22-50000Manat-1995-donatedir f.jpg AzerbaijanP22-50000Manat-1995-donatedir b.jpg 50 000 132×66 баьццара Момине хатунан зиярат йоза «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»
а, номиналан билгало
«ƏLLİ MİN 50 000 manat»
1995
Суьртийн масштаб — 1,0 пиксель миллиметрна.

2005 шеран банкноташ[нисъе бӀаьра | нисъе]

2005 шарахь 2006 шеран деноминацин кечам баран гуран чохь арахийцира «Азербайджанийн сийлалла» серин банкноташ, царна юкъахь банкноташ дара номинал 1, 5, 10, 20, 50, 100 манат йолуш.

2009 шарахь Азербайджанан Къоман Банкан (азерб. Azərbaycan Milli Bankı) цӀе хийцира Центран (азерб. Azərbaycan Mərkəzi Bankı) аьлла, оцу шарахь арахийцира банкноташ номиналца 1 а, 5 а манат эмитентан керлачу цӀарца, 2013 шарахь арахийцира модификаци йина банкнота 100 манатан.

2011 шарахь Азербайджанан финансийн министро дӀахьедира Къоман банкера ахчан комиссин 2 а, 3 а манат номинал йолу банкноташ арахецарх дерг дийца кийча хилар[2], амма иза ца хилира, ткъа 2018 шарахь арахийцира керла банкнота номиналца 200 манат[3].

2005 шеран сери
Сурт Номинал
(манатов)
Барамаш
(мм)
Коьрта
беснаш
Царах лаьцна дийцар Зорба тохаран
шераш
Хьалхара агӀо ТӀехьара агӀо Хьалхара агӀо ТӀехьара агӀо
1 manat obv.jpg 1 manat rev.jpg 1 120×70 сира халкъан музыкан гӀирсаш халкъан куза фонехь Азербайджанан карта шебекен фонехь 2005
1manat09a.jpg 1manat09b.jpg 2009
2017
5 manat obv.jpg 5 manat rev.jpg 5 127×70 оранжан Азербайджанан Низами Гянджевин цӀарах литературан музей, Азербайджанан жайнаш, Азербайджанан шатлакхан иллин дакъа, хӀинцалера азербайджанийн латинан йозан элпаш Азербайджанан карта Гобустанeра тархаш тӀиера суьртийн фонехь, ширатюркийн абат текст 2005
5manat09a.jpg 5manat09b.jpg 2009
2017
10 manat obv.jpg 10 manat rev.jpg 10 134×70 айсийна шира Бакох, Ширваншахийн гӀала а, Мехкарийн бӀов ширачу гӀалан Ичери Шехеран фонехь Азербайджанан карта къоман бустамийн фонехь 2005
20 manat obv.jpg 20 manat rev.jpg 20 141×70 баьццара тур, шлем а, турса, кавказан офрис Азербайджанан карта къоман бустамийн фонехь, «Qarabağ» («Карабах») дош, тайп-тайпана йозанца яздина 2005
50-manat front.jpg 50-manat.jpg 50 148×70 можа кегийрхой, тӀегӀанаш, Малх, ткъа иштта химин а, математикан а хьаьркаш[4] Азербайджанан карта къоман бустамийн фонехь 2005
100 manat obv.jpg 100 manat rev.jpg 100 155×70 фиолетан Бакохан пенийн дакъа, XIX бӀешеран европан хотӀера гӀишло, таханлера Бакох Азербайджанан карта къоман бустамийн фонехь 2005
100manat13a.png 100manat13b.png 2013
200 Azerbaijani manat in 2018 Obverse.jpg 200 Azerbaijani manat in 2018 Reverse.jpg 200 160×70 айсийна Алиев Хьайдаран юкъ Азербайджанан карта къоман бустамийн фонехь 2018
Суьртан масштаб — 1,0 пиксель миллиметрна.

Ахчан курсан раж[нисъе бӀаьра | нисъе]

Базаран курс
Google Finance (.../AZN): RUB USD EUR GBP JPY CHF
Yahoo! Finance (.../AZN): RUB USD EUR GBP JPY CHF
XE.com (.../AZN): RUB USD EUR GBP JPY CHF
OANDA.com (.../AZN): RUB USD EUR GBP JPY CHF


Хьажа кхин а[нисъе бӀаьра | нисъе]

Билгалдахарш[нисъе бӀаьра | нисъе]

Хьажоргаш[нисъе бӀаьра | нисъе]