Шатаев, Мохьмад Шотаевич

ХӀара яззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
Шатаев Мохьмад Шотаевич
Шатаев Магомед.jpg
Вина терахь 1896 шо({{padleft:1896|4|0}})
Вина меттиг Курчалой-Эвла, Российн импери
Кхелхина терахь 1965 шеран 13 сентябрь({{padleft:1965|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})
Кхелхина меттиг Курчалой-Эвла, Нохч-ГӀалгӀайн АССР, РСФСР, ССРС

Шатаев Мохьмад Шотаевич (1896, Теркан область, Курчалой-Эвла, Российн импери — 1965, Курчалой-Эвла, Нохч-ГӀалгӀайн АССР, РСФСР, ССРС) — нохчийн, советски, пачхьалкхан, юкъараллин гӀуллакххо.

Биографи[нисъе бӀаьра | нисъе]

Шатаев Мохьмад вина 1896-чу шарахь куьрчалой тайпанахволчу вахархочуьнан Товболт-Хьажни кӀентан  ШотӀийн доьзалехь Куьрчала юьртахь. Мохьмадан дай, Шайгахь доккха иман а аьттуо а болуш Куьрчалой генах нах хилла. Цо дешна нохчийн берашна лерина хилла йолчу Веданарчу оьрсийн школехь. И школа схьайиллинарг хилла, Нохчийчохь Ӏилма Ӏаморхо, «Дикий дивизии» бӀехойн командир хилла волу А. Кужуев[1].

Цуьнан да ШотӀа, шен долахь латта а туькнаш а йолуш йохка-эцархо хилла.

Мохьмадан пхийтта шо кхочуш, дӀакхелхина да.

Шатаев Мохьмада 1918-чу шарахь гражданский тӀамехь, Соьлжа-ГӀала ларьеш «БӀе дийнан тӀомехь» дакъа лаьцна.

Иштта, Али Митаев волчу полкехь а волуш, Веданан гӀопана тӀелатар хиллачохь дакъа лаьцна.

1920-чу — 1922-чу шерашкахь — Грозный гӀалин Нохчийн округан исполкоман Инструктор;

1921-чу шарахь — БуритӀе, Горский съездан совете делегат хаьржина. Оццу шарахь Грозный гӀалин Нохчийн округан исполкоман декъашхо;

1922-чу — 1925-чу шерашкахь — Курчала юьртахь, юьртан да;

1924-чу — 1927-чу шерашкахь — Нохчийн областан съездан Совете шозза хаьржина делегат;

1925-чу — 1926-чу шерашкахь — Гуьмсан округан Инструктор-Нохчийн областан халкъан дешаран отдел, Грозный гӀала;

1926-чу — 1927-чу шерашкахь — Лаьттан отделан окружний Куьгалхо, Нохчийн областан Гуьмсе станиции Окружний исполкоман куьйгалхочуьнан гӀонча.

1927-чу — 1931-чу шерашкахь — Нохчийн автономин областан, Гуьмсе станиции, Гуьмсан Окружний исполкоман куьйгалхо.

Водоконалтрестан подшефни паровозан кабийнайчохь, машинист хуттучохь накъосташцана суртатӀехь лаьтта М. Шатаев.

1931-чу — 1937-чу шерашкахь Водоконалтрестан управленийн куьйгалхо, Куьрчала кӀоштахула депутат хаьржина къинхьегамхойн депутатийн Совете;

1929-чу шарахь ВКП(б) декъашхо.

1934-чу шарахь Грозненский городской Совете депутат хаьржина, Нохч-ГӀалгӀайн обкоман КПСС декъашхойн кандидат;

1937-чу шарахь Х.Вахаев, М.Мамакаев, Х. Мехтиев кхи дуккха а махкахой цхьана Сибрех вахийтина, Ростов-на Дону цӀе йолчу гӀалахь набахтехь чуьвиллина кхо шо зама яьккхина.

1941-чу шарахь отечественни тӀом болабалале, бехкехиларан бахьан карца дина паргӀат ваьккхина реабилитацин Ӏалашонан лерамца.

1957-чу 1962-чу шерашкахь Курчала райисполкоман председателан даржахь

хилла.[2]

      Нохчий, ГӀалгӀай къам Сибрехар цӀа дерзош кхуьллинчу комиссин юкъахь, къаьмнаш цӀа дерзоран хьокъехь жамӀаш деш, накъосташцана дакъа лоцуш  хилла Председатель Совета Министров Анастаса Микоян волчохь.

    Болх некъ дӀакхоьхьуш  Мохьмада Ӏар-вахар Грознехь хилла.

     ТӀаьххьарачу шарашкахь ваьхна Курчалахь, цигахьдӀа а кхелхина.

    Шатаева Махьмада сийнна,  Курчала юьртахь схьа биллина урам.

Билгалдахарш[нисъе бӀаьра | нисъе]

Литература[нисъе бӀаьра | нисъе]

  • Ингуши : Депортация. Возвращение. Реабилитация, 1944-2004:Документы. Материалы. Комментарии / Авт.-сост. Я. С. Патиев. - Магас : Сердало, 2004. - 606 с. ; 22 см. - Библиогр.: с. 584-588. - 5000 экз. - ISBN 5-94452-018-3
  • Дешериев Ю. Жизнь во мгле и борьбе: О трагедии репрессированных народов. — М.: Палея, 1995. — 275 с. — 1000 экз.- ISBN 5-86020-238-5.