Топчибашев Ӏалимардан-бек

ХӀара яззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
Топчибашев Ӏалимардан-бек
азерб. Əlimərdan Ələkbər oğlu Topçubaşov
Топчибашев Ӏалимардан-бек
Топчибашев Ӏалимардан 1909 шарахь
Азербайджанан Демократин Республикин парламентан председатель
1918 шо 7 декабрь — 1920 шо 27 апрель
Хьалха хилларг Дарж юкъадаьккхина
Когаметтаниг Дарж дӀадаьккхина
Азербайджанан Демократин Республикин арахьара гӀуллакхийн министр
1918 шо 6 октябрь — 1918 шо 7 декабрь
Хьалха хилларг Гаджинский Маммед Хьасан
Когаметтаниг Хойский ФатӀали Хан

Дин суннизм
Вина терахь 1863 шеран 4 май({{padleft:1863|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:4|2|0}})
Вина меттиг Тиблиси, Тиблисин губерни
Кхелхина терахь 1934 шеран 8 ноябрь({{padleft:1934|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:8|2|0}}) (71 шо)
Кхелхина меттиг Париж
ДӀавоьллина
Парти
Дешар Петарбухан императоран университет
Динлелор Ислам, суннийн кхетам
Автограф Topchibashev Russian Signature.png
Commons-logo.svg Топчибашев Ӏалимардан-бек Викилармехь

Топчиба́шев Ӏалимардан-бек Алекпер охӀли (азерб. Əlimərdan bəy Ələkbər oğlu Topçubaşov, 1863 шеран 4 май(18630504), Тиблиси1934 шеран 8 ноябрь, Париж) — азербайджанан юкъараллин а, пачхьалкхан а гӀуллакххо, юрист а, журналист а, Российн хьалхарчу Пачхьалкхан думин депутат (1906), Азербайджанан Демократин Республикин парламентан председатель (19181920).

Биографи[нисъе бӀаьра | нисъе]

Топчибашев Ӏалимардан-бек вина 1863 шеран 4 май(18630504) шарахь[1] Тиблисехь. 1884 шарахь чекхъяьккхира Тиблисера I гӀалин гимнази, деша хӀоьттира Императоран Петарбухан университете историн-филологин факультете Кавказан стипендица, амма хьалхара семестр чекхъяьлча стипенди а дитина, дехьавелира юридически факультете. 1888 шарахь чекхъяьккхира университет, цунна елира бакъонан кандидатан тӀегӀа. Болх бира машаре суьдхочун гӀоьнча а, гуонан суьдан секретарь а, хьийхира Тиблисин латтадустаран доьшийлехь. Бакоха кхелхира, цигахь тешаме векал болх бира.

Топчибашев хилла хӀора дийнахь арадолу Бакохан Махлелоран-Промышленностан Кехат газетан редактор, иза арахоьцуш дара Бакохахь 1888 шарахь дуьйна[2]. 1898 шеран 24 июнехь иза хӀоттийра Бакохахь арахоьцучу «Каспий» газетан редактор[3]. Тайп-тайпанчу шерашкахь хилла «Бакох» а, «Хаят» («Дахар») а газетийн редактор. Хьаьржира Бакохан гӀалин Думин спикер, гӀалин доьшийлин комиссин а, Мариински зударийн гимназин а, Бакохан коммерцин доьшийлин а, Бакохан бусалбанийн зударийн ишколан а Ӏуналлин кхеташонан юкъахь вара.

1905—1907 шерашкара революцийн заманашкахь дакъалецира 1-ра Ерригроссийн бусалбанийн гуламан балхахь (1905 август, Нижни Новгород); 2-гӀа (1906 январь, Петарбух), 3-гӀа (1906 шеран 16 август, Ниж. Новгород) гуламашкахь хаьржира Иттифакъ аль-Муслимин партин ЦК председатель. 3-гӀа Ерригроссийн бусалбанийн гуламан ховшарш нахала даьккхина дацара, дийцарш дӀадаьхьира гӀезалойн маттахь. ТӀечӀагӀйира бусалбанийн политикин союзан программа, иза герга яра кадетийн партин программин, цунах къаьстара ишколан дешаран белхаца[4].

Литература[нисъе бӀаьра | нисъе]

Билгалдахарш[нисъе бӀаьра | нисъе]

  1. Cəmil Həsənli Əlimərdan bəy Topçubaşovun doğum tarixi ilə bağlı dəqiqləşdirmə (азерб.). Oguz Haberleri(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). oguz-news.net (2013, 3 август). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2015 шеран 13 апрелехь. Теллина 2015 шеран 27 сентябрехь.
  2. Бакинский Торгово-Промышленный Листок // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  3. Ева-Мария Аух. Между приспособлением и самоутверждением. Ранний этап поисков национальной идентичности в среде мусульманской интеллигенции и возникновение нового общества на юго-восточном Кавказе (1875-1905 гг.) (ru), sakharov-center.ru. Архивировано коч дечара 15 октябрехь 2007.
  4. Сибирская торговая газета. № 138. 22 августа 1906 года. Тюмень. Ст. 2.

Хьажоргаш[нисъе бӀаьра | нисъе]

Хьалха хилларг:
Гаджинский Маммед Хьасан
Азербайджанан Демократин Республикин Арахьара гӀуллакхийн министр
Flag of Azerbaijan Democtratic Republic.PNG

1918 6 октябрь1918 7 декабрь
Когаметтаниг:
Хойский ФатӀали Хан