Шеран заманаш

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
Перейти к навигации Перейти к поиску

Шера́н за́манашшеран гуонехь билгалдоккху дакъа.

Шеран заманаш къастайо:

Шеран заманаш хийцаялар доьзна шарахь планета мелхан гуонаха хьийзаран муьрца а, орбитан экъанал Дуьненан сема таӀарца а, кӀеззига орбитан эллипс хиларца а.

Шеран заманаш рузманехь[нисъе | нисъе чухулара]

Юккъерачу шораллашкахь дукха хьолахь леладо формалан рузманца шо декъар цхьабосса муьрашка. Масала, къилбаседа эхиган алсамчу мехкашкахь тӀеэцна шеран зама йолаяларан а, чекхъяларан а терхьаш:

Россехь тӀеэцна лахара терхьаш:

Шеран заманаш хийцаяларан астрономин[нисъе | нисъе чухулара]

Дуьне хьийзаран сема таӀар — коьрта бахьна ду шеран заманаш хийцаяларан
дуьненан семан а, орбита хьовзаран экъан перпендикуляран а юкъара са
Июнехь малх цӀа кхачар. Беснашца гайтина тайп-тайпана дийнан дохалла йолу зонаш (къилбаседа эхиг лакхахь)
UTC-ца малх цӀа кхачаран, де-буьйса нисдаларан терахь а, хан а
шо Де-буьйса нисдалар
март
Малх цӀа кхачар
Июнь
Де-буьйса нисдалар
сентябрь
Малх цӀа кхачар
декабрь
де хан де хан де хан де хан
2002 20 19:16 21 13:24 23 04:55 22 01:14
2003 21 01:00 21 19:10 23 10:47 22 07:04
2004 20 06:49 21 00:57 22 16:30 21 12:42
2005 20 12:33 21 06:46 22 22:23 21 18:35
2006 20 18:26 21 12:26 23 04:03 22 00:22
2007 21 00:07 21 18:06 23 09:51 22 06:08
2008 20 05:48 20 23:59 22 15:44 21 12:04
2009 20 11:44 21 05:45 22 21:18 21 17:47
2010 20 17:32 21 11:28 23 03:09 21 23:38
2011 20 23:21 21 17:16 23 09:04 22 05:30
2012 20 05:14 20 23:09 22 14:49 21 11:11
2013 20 11:02 21 05:04 22 20:44 21 17:11
2014 20 16:57 21 10:51 23 02:29 21 23:03

Шеран заманаш хийцаяларан бахьнаш эклиптикан экъанера дуьненан сема таӀар а, Дуьне Мелхан гуонаха хьийзар а. Сема таьӀна яцахьара дийнан а буьйсанан а йохалла Дуьненан муьлххачу меттигехь а цхьатерра хир яра, дийнахь малх хьалабер бара цхьаьна локхалле дерриг шарахь а.

Вайн заманахь планетан семано бо орбитан экъанца 66,56° са[6].

Билгалдахарш[нисъе | нисъе чухулара]

  1. Индийский календарь
  2. Восемь времён года
  3. Город восьми времён года Кеп:Wayback
  4. Маран Стивен. Астрономия для "чайников". Смена времен года "Когда Солнце переходит из северного полушария небесной сферы в южное, т. е. пересекает небесный экватор "сверху вниз", это начало осени, день осеннего равноденствия. Обычно он приходится примерно на 23 сентября. В Южном полушарии Земли наступает астрономическая весна, а в Северном — астрономическая осень."
  5. ЭСБЕ/Времена года
  6. Соответственно, плоскость экватора образует угол 23,44° с плоскостью эклиптики.