Абаза-ХIабла

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
Эвла
Абаза ХIабла
оьрс. Абаза-Хабль
абаз. Абаза ХIабла
гӀебарт.-чергаз. Абазэ Хьэблэ
Абаза-Хабль.jpg
Регион Кхарачой-Чергазийчоь
Муниципалан кӀошт Адыге-ХӀаблан кӀошт
Координаташ 44°22′15″ къ. ш. 41°38′20″ м. д.HGЯO
Корта Шхагошев Артур Рауфович
Йиллина 1921 шарахь
ХӀордан сизал локхалла 652 м
Бахархой 577[1] стаг (2010)
Къаьмнийн хӀоттам абазой
Динан хӀоттам бусалба-суннийш
Бахархойн цӀерш абазахӀа́блхой, абазахӀа́блхо
Сахьтан аса UTC+3
Телефонан код +7 87870
Поштан индекс 369 355
Автомобилан код 09
[[{{{идентификаторан тайпа}}}]] 91203000002
Абаза ХIабла картан тӀехь
Абаза ХIабла картан тӀехь
Red pog2.svg
Абаза ХIабла картан тӀехь
Red pog2.svg

Аба́за-ХIа́бла (абаз. Абаза ХIабла, гӀебарт.-чергаз. Абазэ Хьэблэ) — Кхарачой-Чергазийн республикан Адыге-ХӀаблан кӀоштан эвла. «Грушкински юьртан меттиган» муниципалан кхолламан юкъайоьду.

Географи[нисъе бӀаьра | нисъе]

Эвла лаьтта Адыге-ХӀаблан кӀоштан малхбузан зонан къилба-малхбузан декъехь, Большой Щеблонок эркан шинне а берда тӀехь. КӀоштан центран Адыге-ХӀаблан 21 км малхбузехьа ю, Черкесскан къилбаседа-малхбузехьа – 34 км.

Доза ду эвланийн латташца: Грушка малхбалехь, Ново-Урупски малхбузехь.

Эвла лаьтта республикан ломан кӀажошкара хьун-аренан зонехь. Меттиган рельеф шунаш долу меттиг ю тулгӀене аренашца. Эвлан мехкан юккъера локхаллаш 652 метр ю хӀордан тӀегӀан тӀера хьала.

Лаьттан чкъор къастало бес-бесара хиларца. Ду хьалхара кавказан а, ломан кӀажойн а Ӏаьржа латта. Хин тогӀенашкахь байн латтанаш ду.

Гидрографин маша коьртаниг гайтина Большой Щеблонок эрко, лаьттан кӀоргехь доцучу лаьттан бухара хиш а.

Климат барамера-йовха. Шеран юккъера хӀаваан температура бакъхьара ю, +9°С гергга. Июлан юккъера температура +20°С, юккъера январан температура −2°С. Максимум температура кхача тарло +40°С, минимум охьаяла тарло −32°С. Вегетацин мур бахло 210 дийне кхаччалц. Шеран йочанийн юккъера барам бу 700 мм шарахь. Церан коьрта дакъа догӀу майра июль кхаччалц болчу муьрехь. Ӏай а, бӀаьста а дукха хьолахь хьоькху малхбален а, къилбаседа-малхбален а мехаш, церан сихалла 20-30 м/с кхочу.

Истори[нисъе бӀаьра | нисъе]

Эвла йиллина 1921 шарахь Эльбурган эвлара мухажирша. Топониман цӀе гочйо «абазойн эвла».

1929 шарахь юкъатоьхна керла коьллинчу Грушкински сельсоветан.

Бахархой[нисъе бӀаьра | нисъе]

Бахархойн дукхалла
2010[1]
577
Къоман хIоттам

2010 шеран Ерригроссийн бахархой багарбаран жамӀашца[2]:

Къам Барам,
ст.
Берриг
бахархойх дакъа, %
абазинаш 559 96,9 %
кхин берш 18 3,1 %
берриш 577 100 %

Инфраструктура[нисъе бӀаьра | нисъе]

  • Фельдшерийн-акушерийн пункт — ур. Первомайски, 39.
  • Юьртан оьздангаллин цIа — ур. Первомайски, 36.

Дин[нисъе бӀаьра | нисъе]

Эвлахь цхьаъ маьждиг ду.

Урамаш[нисъе бӀаьра | нисъе]

Эвлахь шиъ бен урам дац

Октябрьски
Первомайски

Сахьтан аса[нисъе бӀаьра | нисъе]

Map of Russia - Moscow time zone.svg

Кхузахь сахьт Москваца нийса лелаш ду. Сахьтан аса ю UTC+3.

Хьажоргаш[нисъе бӀаьра | нисъе]

Билгалдахарш[нисъе бӀаьра | нисъе]