Регион

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
Перейти к навигации Перейти к поиску

Регион (лат. regio пачхьалкх, мохк) — термин лелайо лаьттан я хин кхечух цхьа могIа критерешца къасто йишйолу дакъа билгалдоккхуш (масала, ша юкъахьъерг).

Регион, пачхьалкх санна чолхе термин ю. Цуьнан тарою билгалдаккха тайп-тайпана дерг тайп-тайпанчу отраслашкара, ткъа цхьаьна отраслехь бес-бесара тидало. Нагахь регионийн классификаци йийцахь, тарою къасто «географин, политикин, социалан-экономикан, экологин, хаамийн, цивилизацин, кхин а агIонаш»[1]. Iилманчаша йоькъу регионаш йоккхачу шина тобане: цхьаьна кепарниш а, функционаланаш а.

Иштта «регион» лелайо пачхьалкхан мехкан барам маьIнехь. РоссехьФедерацин субъектан юкъара цIе санна. ХIора региона бу шакепара Географин хIоттам.

Тайп-тайпанчу дисциплинашкахь[нисъе | нисъе чухулара]

Физикан географи[нисъе | нисъе чухулара]

Физикан географехь регион — йоккха кӀошт, доккха лаьттан дакъа, шен башха физикан-географин барамаш болу лаьттан тӀехулон дакъа, географин дозанашца билгалдоккху географин дакъа.

Юкъараллин географи[нисъе | нисъе чухулара]

Социалан-экономикан географехь регионан маьӀна ду тӀехь бахаман субъектийн зӀенийн системан лаьттан дакъа ду, пачхьалкхан социалан-экономикан комплексан бухара система, шен арахьарчу а, чоьхьарчу гуонийн зӀенийн структура йолу чолхе мехкан-экономикан комплекс

Политикан географи[нисъе | нисъе чухулара]

Политикан географехь регион — социалан-мехкан юкъаралла ю, аьлчи а цхьа мохк кхиаран социалан а, экономикан а, политикан а факторш цхьаьна. Иштта регионан амал: бахархойн этносан хӀоттам, белхан ресурсаш, социалан инфраструктура, социалан-психологин климат, кхиаран политикан аспекташ, оьздангаллин факторш, кхин дӀа а.

ТӀеман гӀуллакх[нисъе | нисъе чухулара]

Арахьарчу пачхьалкхийн тӀеман гӀуллакхехь — оперативан-стратегин дакъа, шена чохь 1 000 000 тӀиера 3 000 000 стаге кхаччалц адам долу.

Административан-мехкан дакъа[нисъе | нисъе чухулара]

Российн регионаш

Статистикан (план хӀотторан) лаьттан дакъа[нисъе | нисъе чухулара]

Оьздангаллин-историн мехкан дакъа[нисъе | нисъе чухулара]

Кхин маьIнаш[нисъе | нисъе чухулара]

РФ энергилатторехь — оцу меттигехь йовхо а, электри а латто декхарийлахь йолу энергилатторан кхолламах бихкина мохк[2].

Нах беха меттигаш[нисъе | нисъе чухулара]

Хьажа иштта[нисъе | нисъе чухулара]

Билгалдахарш[нисъе | нисъе чухулара]

Хьажоргаш[нисъе | нисъе чухулара]