Бер

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
Перейти к навигации Перейти к поиску
Халкъашна юккъера берийн де даздеш СССР арахецна почтан марка (1979 шо)

Бер — Адам жима долуш хенахь. Тайп-тайпана халкъаш а, культураш а, пачхьалкхаш а бераллийн хан цхьатера ца лору. Дукха хьолехь адам бера лору иза доьзал кхоллала хиллалц. Берийн могшалла толлуш долу Ӏилманех педиатри олу.

Бер кхиар[нисъе | нисъе чухулара]

Хьалхарчу дахаран шарахь бер дахло юккъера барам 25—27 см. Шо кхаьчна беран локхалла кхочу 75—77 см.[1]

Дахаран хьалхарчу шеран дозаллин а, локхаллин а юккъера барам[1]
Хан,

бутт

Баттахь дегӀдаккхар,

см

Баттахь дегӀан масса тӀекхетар,

г

ДегӀдаккхаран берриг барам,

см

Ерриг дегӀан масса тӀекхетар,

кг

1 3 600 3 0,6
2 3 800 6 1,40
3 2,5 800 8,5 2,2
4 2,5 750 11 2,95
5 2 700 13 3,65
6 2 650 15 4,3
7 2 600 17 4,9
8 2 550 19 5,45
9 1,5 500 20,5 5,95
10 1,5 450 22 6,4
11 1,5 400 23,5 6,8
12 1,5 350 25 7,15

Хьалхарчу дахаран шарахь беран девза гуонахьара Ӏалам, цуьнан кхуьу моторика, хьекъалан а, физикан а хьуьнарш. Кхуьу муьрашкахула. ХӀора мур болало билггалчу хенахь, иза къаста а тарло бере хьаьжжина. Хьуьнар кхиар дозу генетикан агӀора а, бер кхуьу гуоне хьаьжжина а, баккхийчар цунна шайн мел хан дӀало хьаьжжина а.

Цхьа бутт[нисъе | нисъе чухулара]

1 бутт хан йолуш объект гар дерзийна хуьлу оцу объектан дозанаш Ӏаморе[2]. Нагахь беран геометрин фигура гайтахь, цуо цуьнан йисташ Ӏамор ю.

Бер долало базан дуьнен тӀедолуш чудехкина доцу меттахдалар карадерзо: катохар а, дӀакхоссар а[3]. Оцу хенахь, бертал дижина бере йоццачу хенан корта айбало, латтало[4].

Ши бутт[нисъе | нисъе чухулара]

ШолгӀачу баттахь беран къастало цӀие, баьццара, сийна бесаш, ткъа иштта къегина серло. Роберт Фантца йинчу эксперименташца, берашка къаьстало кӀайн бесара ши аса, вовшех къагарца 5% бен къаьсташ йоцу[5].

Шиъ бутт кхаьчначу хенахь дуьйна бере лелало аз коммуникацина. Иза деладалало воккхачун шеца дечу къамелан жоп луш а, я иза къежаш а[6]. Иштта беран бевза ненан меттан бух, къаста а ло кхечу меттанех, иза гайтира А. Кристоф а, Дж. Мортона а бинчу талламаша. Экспериментехь ингалсметтан берана хозуьйтура тайп-тайпанчу меттанашкахь а, наха а дӀаяздина аудияздар. Беран дакхаран хьал хийцалора, нагахь ингалсан мотт хийцича кхечунца, амма ца хийцалора кхин мотт ингалсан боцучуьнца хийцича[7].


Кхо бутт[нисъе | нисъе чухулара]

2-гӀачу—3-гӀачу беттанашкахь берана бос гар воккхачун санна ду[5].

3 бутт кхаьчначу беран хаза тарлуш долу озан чӀогӀалла, — 40 децибел[8] гергга ю.


Галерея[нисъе | нисъе чухулара]

Sassoferrato Madonna.jpg
RiesenerMothDoug.jpg
Walentin Alexandrowitsch Serow Girl with Peaches.jpg
Мадонна Ӏиса ПайхӀамарца Нана а, цуьнан йоӀ а
Анри-Франсуа Ризнер
ЙоӀ гӀамагӀашца
Валентин Серов

Литература[нисъе | нисъе чухулара]

  • Филипп Арьес Ребенок и семейная жизнь при Старом порядке. // Открытие детства. — Екатеринбург, 1999.
  • Божович Л. И. Личность и ее формирование в детском возрасте. — М., 1968.
  • Ю. Б. Гиппенрейтер. Общаться с ребенком. Как? — М.: АСТ, Астрель,, 2007. — 240 с. — 30 000 экз. — ISBN 978-5-271-15458-4

Билгалдахарш[нисъе | нисъе чухулара]

  1. 1 2 Департамент здравоохранения города Москвы Часть 1. Морфометрическое и психомоторное развитие ребёнка первого года жизни. — P. 5—6,14.
  2. Веракса Н. Е. Познавательное развитие в дошкольном детстве: учебное пособие. — P. 54.
  3. ГӀалат дешнаш далорна Тег <ref> нийса яц; тIетовжаран veraksa245-247 йоза яздина дац
  4. Департамент здравоохранения города Москвы Часть 2. Психомоторное развитие детей первого года жизни. — P. 10.
  5. 1 2 Веракса Н. Е. Познавательное развитие в дошкольном детстве: учебное пособие. — P. 38.
  6. ГӀалат дешнаш далорна Тег <ref> нийса яц; тIетовжаран veraksa164-165 йоза яздина дац
  7. Веракса Н. Е. Познавательное развитие в дошкольном детстве: учебное пособие. — P. 156—158.
  8. ГӀалат дешнаш далорна Тег <ref> нийса яц; тIетовжаран veraksa58 йоза яздина дац

Хьажорагаш[нисъе | нисъе чухулара]

1000HA.png