Чулацаман тӀегӀо

Российн Федерацин Пачхьалкхан хӀоттам

ХӀара йаззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Ков:Политика
Росси

Серера йаззам
Политикин система
Российн

Пачхьалкхан хӀоттам


Российн Федерацин Конституци

Конституци тӀеэцарах дерриг халкъо кхаж тасар (1993)
Нисдарш тӀетохар:
20082014 февраль2014 июль2020
Российн Конституцин нисдаршна Йукъарароссийн кхаж тасар (2020)

Российн Федерацин Президент

Путин Владимир

Президентан администраци

Кхерамазаллин Кхеташо

Правительство

Правительствон Председатель
Мишустин Михаил
Правительствон хӀоттам

Федералан гулам

Федерацин кхеташо
Федерацин кхеташонан декъашхой
Федерацин кхеташонан Председатель
Матвиенко Валентина
Пачхьалкхан дума
Пачхьалкхан думан депутаташ
Пачхьалкхан думан Председатель
Володин Вячеслав

Суьдан система

Конституцин суд
Лакхара суд

Прокуратура


Федеративан хӀоттам

Республикаш
Мехкаш
Областаш
Федералан маьӀна долу гӀаланаш
Автономин областаш
Автономин гуонаш

Харжамаш

Парламентан харжамаш:
1990199319951999
2003200720112016
Президентан харжамаш:
1991199620002004
200820122018
Референдумаш: 19911993
Политикин партеш
Центран харжаман комисси

Арахьара политика
Арахьара экономикин политика
Чоьхьара политика
ТӀеман хьал
Российн гражданалла
Оппозици
Адаман бакъонаш
Дуьненайукъара кхолламашкахь дакъалацар

Российн Федерацин Пачхьалкхан хӀоттам билгалабаьккхина 1993 шеран 12 декабрехь дерриг халкъо кхаж тасарца тӀеэцначу Конституцис.

Конституцин хӀоттаман бух[бӀаьра нисйан | нисйан]

Халкъан Ӏедал

Российн Федерацин Конституцин 3-гӀа яззамо боху, суверенитет дӀакхоьхьург а, Российн Федерацин Ӏедалан цхьаъ бен доцу хьост а ду цуьнан дукха къаьмнийн халкъ. Халкъо дӀакхоьхьу шен Ӏедал шешша а, ткъа иштта пачхьалкхан Ӏедалан меженашца а, меттигера шеш шайша урхалла ден меженашца а. Цхьанне а бакъо йац Российн Федерацин Ӏедал доладаккха. Ӏедал дӀалацар йа Ӏедалан декхарш доладахар кхел еш ду федералан законаца.

Федерализм

Амма йа демократи, йа федерализм Конституцин синан ишттачу кхетамехь йац. Суверенитет, цхьаалла, пачхьалкхан Ӏедалан цхьааллин система а, урхаллин централизаци а, хууш ма-хиллара, амалехь ду унитаран пачхьалкхан. Федерацис билгалайоккху, лаххара а, цуьнан субъектийн шешша, центран Ӏедал йукъа а ца гӀерташ шайн пачхьалкхан Ӏедалан меженаш кхолла бакъо, вовшех шайн бакъонаш а, доладен тӀегӀанаш а. Иза дерриг ду российн Конституцехь, кхин тӀе Конституцин Суьдан Постановленин аргументацеш а, амма цхьан а Ӏаткъам ца бо цуьнан жамӀан, данне а дуьхьал а ду цунна. Хала ду ойла ян а, хьовсуш долу губернатораш хӀитторан хьесап мелла а федерализман принципашца догӀуш хилар.


Если те же самые нормы Конституции, на которые ссылается Конституционный Суд, читать по-другому, то никакой единой, в смысле унитарной, системы государственной власти там не обнаружится. На самом деле речь идет о двух системах государственной власти - системе федеральных органов и системе органов государственной власти субъектов Российской Федерации, каждая из которых имеет собственные полномочия.

—Особое мнение судьи Конституционного Суда Российской Федерации Анатолия Леонидовича Кононова, Постановление Конституционного Суда РФ от 21.12.2005 года N 13-П [1]

Билгалдахарш[бӀаьра нисйан | нисйан]