Аксёнова, Мария Дмитриевна

ХӀара йаззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
Аксёнова Мария Дмитриевна
Maria Aksenova.jpg
Йина терахь 1974 шеран 23 февраль({{padleft:1974|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:23|2|0}}) (47 шо)
Йина меттиг Москох, ССРС
Пачхьалкх
Ӏилманан кхоче Серлонча: 2 энциклопеди йинарг, Ӏилманан-кхетаме телепрограммийн а, жайнийн а автор.
Альма-матер Кеп:МПУ (мехмат)
Ӏилманан куьйгалхо В. В. Белецкий
Воьвзу сана Серлонча: 2 энциклопеди йинарг, Ӏилманан-кхетаме телепрограммийн а, жайнийн а автор.
СовгӀаташ


Российн Федерацин Президентан совгӀат
Сайт: aksenova.ru

Аксёнова Мария Дмитриевна (йина 1974 шеран 23 февралехь, Москохахь, РСФСР, ССРС) — российн арахецархо а, «Энциклопеди берашна Аванта+», «ХӀокху заманан энциклопедин» коьрта редактор, «Хаий теша оьрсашна оьрсийн?» телепрограмман (164 арахецар) а, документалан фильмийн «Роман тӀулган юкъахь» серин а автор, хьалхелелорг, «Арт-видео» проектан продюсер, поэт, жайнийн автор, Яздархойн бертан декъашхо, РӀӀА академик.

Детин бӀешеран поэтан Евдо́шенко Петран берийн берийн йоӀ.[1]

Биографи[нисйе бӀаьра | нисйе]

РФ Президентан совгӀатан лауреатан мидал

Йина 1974 шеран 23 февралехь Москохахь.

Юккъера ишкол чекхъяьккхира детин мидалца.

МПУ Механикин-математикин факультет чекхъяьккхира цӀечу дипломца.

2001 шеран 7 мартехь Российн гӀуллакхера зударийн РФ Президентаца В. В. Путинца цхьанакхетарехь, йистхуьлучех цхьаъ хилира.[2][3]

Арахецаралла «Аванта+»[нисйе бӀаьра | нисйе]

«Энциклопедеш берашна». Арахецна 63 жайнехь, царех 50 сов — Аксёнова Мариян редакцица. Томийн ерриг тираж совъелира 20.000.000 экземпляр. Энциклопедин дела дукха совгӀаташ, царна юкъахь РФ Президентан дешаран областан 2001 шеран совгӀат[4][5], РФ правительствон дешаран областан 2008 шеран совгӀат[6]. Арахецараллин коллективо йина «Энциклопедеш берашна Аванта+», «тахана адаман хуа дерриг коьрта хаарш кхетачу кепара охьадахкархьама»[7]. Российн Дешаран министралло къобал йина «Энциклопеди берашна» ерриг томан сереш совнаха ешаран пособин хьокъехь.[8][9]

Аксенова Мария арахецараллин балхах лаьцна: «Юьхьанца а, иза кӀезиг ладаме дац, тӀаьхьа а, сунна а, сан компаньонашна деӀӀа ахча ца дезара, ткъа езара бизнес социалан бух тӀаьхь, цхьа дин даржорах хӀуманах тера. Аса лору, аьтту болу бизнесах дийца мегар ду, нагахь цуьнца социалан бух балахь».[10]

Жайнаш[нисйе бӀаьра | нисйе]

  • Аксенова М. Д. Блюз пустоты: Сборник стихов. М., 1999. С. 1-80. (Переиздание 2007 год)
  • Аксенова М. Д. Знаем ли мы русский язык? (3 части): М. Центрполиграф, 2011—2012.
  • Аксенова М. Д. Знаем ли мы все о классиках мировой литературы? М. Центрполиграф, 2018

Телевизионехь, кинохь, радиохь бина белхаш[нисйе бӀаьра | нисйе]

  • 2003 шо — авторан «Аьтту къарбар» ток-шоун хьалхелелорг (канал «ТДК»).
  • 2006 год — «Москоха дуьйцу» радион авторан «МХӀАН дехьа хьажар» программан хьалхелелорг.
  • 2008—2010 шераш — архитектурех лаьцна дуьйцу «Дуьненан безаман исбаьхьаллаш» цӀе йолу документалан фильмийн серин хьалхелелорг.
  • 2008—2010 шераш — Арт-видео телепроектан продюсер.
  • 2010—2011 шераш — Матрёнан роль сериалехь «Институт благородных девиц».
  • 2008—2012 шераш — «Хаий теша оьрсашна оьрсийн?» телепрограмман автор а, хьалхелелорг а (164 арахецаран).
  • 2013 — лакхара лейтенантан Чуб Мариян роль «Тайнагаш лелориш» фильмехь.
  • 2014 — Вероникин роль «Эрк йистера цӀа» фильмехь[11].

Спорт[нисйе бӀаьра | нисйе]

  • 1980-гӀа шераш — Москохан доьазза чемпион, ТӀеман ницкъийн кхолха чемпион, маьхкаршна юкъахь Советийн Союзан финалхо шашканех ловзуш. Зударшна юкъахь Москохан чемпион, Советийн Союзан финалхо шашканех ловзуш.
  • 1990-гӀа шераш — Юккъера Азехула спелеологин лела бахаран декъашхо.
  • 2000-гӀа шераш — PADI Rescue Diver (дайвер- кӀелхьардахархо).

СовгӀаташ[нисйе бӀаьра | нисйе]

Билгалдахарш[нисйе бӀаьра | нисйе]

  1. Who is who в России. 1 Выпуск, 2007 год.
  2. Президент России. События, 07.03.2001
  3. «Владимир Путин встретился с представительницами российских деловых кругов», NEWSru.com, 07.03.2001
  4. Издательство «Аванта+».
  5. 1 2 Президент России. Официальное интернет-представительство
  6. Федеральное агентство по науке и инновациям.(ТӀе цакхочу хьажорг)
  7. журнал «Домовой» № 7, июль 1997
  8. Выходные сведения томов «Энциклопедии для детей»
  9. Об издательстве Аванта+(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2016 шеран 28 мартехь. Теллина 2016 шеран 20 апрелехь.
  10. «Университеты Марии Аксёновой» — текст Людмила Калугина, Журнал «BBQ», 2008
  11. Актёрские работы Архивацийина 28 январехь 2020 шеран.
  12. Пресса об издательстве «Аванта+»
  13. Деньги. Экономический еженедельник издательского дома «КоммерсантЪ» № 43(347) 31 октября 2001

Хьажоргаш[нисйе бӀаьра | нисйе]