Цийчуьра оьздангаллин революци

ХӀара яззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо

«Сийлахь-боккха пролетарийн оьздангаллин карчам» (ламастан китайн маттахь 無產階級文化大革命)- 1966-1976-чу шерашкахь Китайхь хилла идейн а, политикийн а кампанийн сери ю. Кампани йолинарг Китайн Коммунистийн Партин куьйгалхо хилла Мао Цзэдун вара. Цуьнан Ӏалашо яра китайн коммунизм ларъяр. Цу хьокъехь китайн юкъаралла цӀанъян езара йисинчу капиталистийн а, ламастийн а дакъалгех, иштта а Мао Цзэдунан ойла Китайн Коммунистийн Партин идеологин бух хила безара.

Доккха кхоссадалар олу кампани чекхяьллачул тӀаьхьа Китайн Коммунистийн Партехь йолаелла барт бохабен политика яра «оьздангаллин карчаман» коьрта бахьан.

1959-чу шарахь Пирсдаталан дарже хаьржина Лю Шаоци, кхиболу партин хьалханчаш шек бара Маос  пачхьалкхе юьйцу курс нийсахилар. Керлачу даржехь Лю волавелира социалан, экономикан политика дӀаяхьа. Оцу политикан Ӏалашо яра кегийчу совдегаршна гӀодан.

1965-чу шеран чаккхенгахь Мао цамгаро вочуваьккхина вара. Люс, Чжоу Эньлао, Дэн Сяопино дӀаяьхьира къайлаха кхеташо. Цу гуламехь дина къамел историкашна хууш дац. Мухха делахь, Маос Лю шен дарже кхийдаш ву элира. Цамгар текхначул тӀаьхьа меттавеача Мао партера оппозицица къийсамаш болабира. «Оьздангаллин карчам» бара оцу мостагӀаллин жамӀ.

Оппозицин репрессеш йина ца Ӏаш, «оьздангаллин карчамехь» интеллигенци эккхийна лелийна, цул сов Китайн Коммунистийн Парти а, юкъараллин организацеш (Китайн кегийрхойн коммунистийн барт, профберташ, пионерийн кхолламаш) йохийна, цул сов зен хилла культуран, дешаран.

«Оьздангаллин революци» термин кхоллаелла Гординин вежарша 1917-чу шеран хӀутосург-беттан (майхь) язъйинчу «Анархизман манифестехь». Советийн политикин матте юкъаяькххина Ленинс 1923-чу шарахь, шен «Кооперацех лаьцна» цӀе йолчу йозанехь.