Авиахикема

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
Диъ авиахикеманаш, лахара хьала: испанийн «Принсипе де Астуриас», американ десантан «Уосп», американ «Форрестол», британин дай авиахикема «Инвинсибл» гойту XX бIешеран авиахикеманийн барамаш.

Авиахикема — хIордан тIехь мобилан авиабаза хуьлуш долу авиацин тобанийн гIуллакхдан а, охьаховшийта а кечйина тIеман хикеманийн класс. Коьрта тIелатаран ницкъ авиахикеман тIехь палубан авиаци ю, царна юкъахь хила тарло хIоьънан герз лелон хIаваан кеманаш а.

Къасталун башхаллаш[нисъе бӀаьра | нисъе]

Авиахикеманийн хIаваан кема гIотту палуба ю, кеманаш я вертолёташ гIоттуьйту а, охьахоуьйту а, лоттийту а кхин гIирсаш а бу (масала ангараш, тIома машенаш тояран а, дагорг доттаран техникан гIирсаш), тIома леларан гIоьнан а, урхаллин а гIирсаш а бу.

ГIаттаран палуба тIиера кеманаш гIовтто таро ю стартан сихдолуьйтучуьн а, стартан катапультан а гIоьнца. Стартан сихдолуьйтург я катапульташ тарйо гIаттаран палубин меран сонан палубехь (АЦШ ТХIН авиахикеманаш тIехь хуьлу), я сонан палубехь (Российн «Шторм» проектан авиахикеманаш). ХIинцалерачу авиахикеманийн лакхахь йийцина сонан палуба лаьтта корпусан семан асан сенца (сонан палуба), цуьнан Iалашо ю цхьаьна хенахь кеманаш гIовттийта а, охьаховшийта а. Меран катапультийн меттана авиахикеман мерехь хьаладалийтаран трамплин ян таро а ю. (Меран хьаладалийтаран трамплин ю Россий авиахикеман «Адмирал Кузнецовн», ткъа иштта хир ду «Шторм» проектан авиахикема). Кема хьаладолуш а, охьадуссуш а муьлхха а авиахикема доьду максимум сихаллийца механ дуьхьала. Авиахикеман тIиера кеманаш гIовттар, хикеманийн бараме а, конструкцин башхаллашка а хьаьжжина гIовтто таро ю хIорд 3-7 балл сов сийсаш бацахь. Кема охьадуссуш кIезиг датийтархьама лелайо аэрофинишёраш, охьадуссу кема цунах тасало шен гакаца. Авиахикеман ша лардаран герз хуьлу: юккъера а, жима а калибран зенитан артиллери, «хикема-хIаваъ» классан зенитан урхалла ден ракетан герз (ЗУРГ).

Авиахикеманийн тIелатаран тобанашна коьртехь долу, авиахикема оперативан-тактикан лакхарамобилан тIеман дакъа ду, цуо таро йо сихха алсама ницкъийн концентраци ян Дуьненан океанан муьлхачу областехь.

1960-гIа шерашкахь, ркетийн герз кхиар бахьнехь, авиахикеманийн стратегин маьIна дуккха а лагIделла. Авиахикеманаш декъало:

  • чу хихоарца: деза а, дай а;
  • Iалашонца а, тIеман декхарш кхочушдарца а: тIелатаран, гIарулан, хин бухара кеманашна дуьхьала а, вертолётанхикеманаш а.