Эльчибей Абульфаз Къадиркъули охӀли

ХӀара яззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
Эльчибей Абульфаз
азерб. Əbülfəz Qədirqulu oğlu Əliyev
Эльчибей Абульфаз
Эльчибей Абульфаз президент волуш.
Азербайджанан президент
1992 шо 17 июнь — 1993 шо 1 сентябрь
(ма-дарра аьлча Ӏедалера вохийна 1993 шеран 24 июнехь)
Хьалха хилларг Муталибов Аяз
Когаметтаниг Алиев Хьайдар

Дин Ислам
Вина терахь 1938 шеран 24 июнь({{padleft:1938|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:24|2|0}})
Вина меттиг ССРС, Азербайджанийн ССР, Нахичеванан АССР, Ордубадан кӀошт, Келеки эвла,
Кхелхина терахь 2000 шеран 22 август({{padleft:2000|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:22|2|0}}) (62 шо)
Кхелхина меттиг Анкара, Туркойчоь
ДӀавоьллина Сийлахь дӀабохкаран аллей, Бакох
Да Алиев Къадиркъулу Мардан охӀли
Нана Алиева Мехранса ДжаӀфар кхызы
Зуда Алиева Хьалима
Бераш кӀант: Эртургут
йоӀ: Чиланай
Парти Азербайджанан халкъан фронт
Дешар Азербайджанан пачхьалкхан С. М. Кировн цӀарах университет
Динлелор Ислам
Автограф Abulfaz Elchibey signature.png
Болхбаран меттиг
Commons-logo.svg Эльчибей Абульфаз Къадиркъули охӀли Викилармехь

Эльчибе́й Абульфа́з Къадиркъули́ охӀли́ (азерб. Əbülfəz Qədirqulu oğlu Elçibəy, бакъ фамили Али́ев; 1938 шеран 24 июнь, Азербайджанийн ССР, Нахичеванан АССР, Ордубадан кӀошт, Келеки эвла — 2000 шеран 22 август, Туркойчоь, Анкара) — азербайджанан пачхьалкхан а, политикин а гӀуллакххо; Ӏарбойчоьнан историк, гочдархо, хьехархо. Азербайджанан Президент (1992—1993).

1980-гӀа шераш чекхдовлучу хенахь дуьйна «Азербайджанан халкъан фронтан» лидервара. Хилира хьалхара дерриг халкъо а, демократица хаьржина мехкан президент[1]. Цуьнан урхаллин мур дӀабахара экономикин а, политикин а къоьллица республикехь. Хала тӀаьхье йитира Карабахан тӀамо а, махкахь политикехь барт ца хиларо а, цара дийзийтира гражданийн тӀом ца хилийтархьама президентан дарж дита.

1993 шеран 28 августехь Эльчибей Абульфазах тешаран референдумехь из адӀаваккхарна кхаж тесира 97,5 % мехкан гражданаш[2]. Азербайджанан халкъан фронто референдуман жамӀаш харц йина элира, ткъа АЦШ пачхьалкхан департаменто лерина дӀахьедарца сингаттам хилар хаийтира чолхе хьолехь долуш референдум ярна[3]. Цул тӀаьхьа болу президентан харжамаш КхЦГӀКхЕ мах хадийра «КхЦГӀКхЕ гуран чуйогӀуш яц цхьацца хьолашца» аьлла.

Пантюркизман агӀонча вара; 1970-гӀа шерашкахь дуьйна вевзара Азербайджанехь диссидент а, антикоммунист[4] а санна. Историн Ӏилманийн кандидат.

Биографи[нисъе бӀаьра | нисъе]

Алиев Абульфаз вина 1938 шеран 24 июнехь Нахичеванан АССР Ордубадан кӀоштан Келеки эвлахь, АлиевгӀеран Къадиркъулин а, Мейрансы ДжаӀфар кызын а доьзалехь. Цуьнан дас дакъа лецира Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀамехь. РФ ДМЦА Ӏалашдечу кехатца, «Алиев Къадиркъули Марданович» вина 1896 шарахь, 1942 шарахь Нахичеванан АССРн Ордубадан кӀошттӀемкомато (Азербайджанийн ССР) кхайкхира эскаре, лору тӀепаза вайна (дӀавигина терахь гойту 1945 шеран январь)[5].

Нийсархойн цунах йолу ойла[нисъе бӀаьра | нисъе]

2008 шарахь оцу хенахь хилла «Мусават» партин лидер, ткъа 1992—1993 шерашкахь мехкан президентан декхарш кхочуш дечу а, Милли Меджлисан председатела а, Гамбар Ӏийсас дийцура:

Эльчибей XX бӀешарахь вара М. Э. Расулзаде дӀаваьлча шолгӀа юкъараллин-политикин гӀуллакххо, цунна хиира идеологин агӀора кечбан а, коьрте хӀотто а Азербайджанан къоман-маршонан болам, иза толаман чеккхене кхаччалц дӀа а баьхьира. Иза демократин новкъа хаьржина Азербайджанан хьалхара президент а, мехкан демократин хьесапашца урхалла динарг а ву. Эльчибей Ӏедал ца къуьйсара, цуо къуйсара шен къоман а, мехкан а тӀаьхьало[6].

Билгалдахарш[нисъе бӀаьра | нисъе]

Литература[нисъе бӀаьра | нисъе]

Хьажоргаш[нисъе бӀаьра | нисъе]

Видеоматериалаш[нисъе бӀаьра | нисъе]

Хьалха хилларг:
Муталибов Аяз
Азербайджанан 2-гӀа президент
Emblem of Azerbaijan.svg

1992 шо 17 июнь1993 шо 1 сентябрь
Когаметтаниг:
Алиев Хьайдар