Чулацаман тӀегӀо

Эзатлан (Эзатлан, Халиско)

ХӀара йаззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Эвла
Эзатлан
испан. Etzatlán
20°46′02″ къ. ш. 104°04′42″ м. д.HGЯO
Пачхьалкх  Мексика
Штат Халиско
Истори а, географи а
Дуьххьара хьахор 1524[1]
Майда
Центран локхалла 1389 метр[3]
Сахьтан аса UTC-6, аьхке UTC-5
Бахархой
Бахархой
Идентификаторан терахьаш
Поштан индекс 46500–46506[5]
Автомобилан код 14
Код INEGI 140360001
etzatlan.gob.mx
Картин тӀехь
Эзатлан картин тӀехь
Эзатлан
Эзатлан
Эзатлан картин тӀехь
Эзатлан
Эзатлан
Викилармин логотип Викиларми чохь медиафайлаш

Эзатлан (испан. Etzatlán) — Мексикин Халиско штатан Эцатлан муниципалитетера нах беха меттиг[6].

Эзатлан лаьтташ йу Мексикин малхбузехьара декъехь[7].

Эзатлан климатограмма
ЯФМАМИИАСОНД
 
 
10
 
26
6
 
 
5
 
28
8
 
 
5
 
30
10
 
 
10
 
32
13
 
 
30
 
33
15
 
 
180
 
30
17
 
 
250
 
28
16
 
 
230
 
28
16
 
 
180
 
28
16
 
 
50
 
28
14
 
 
10
 
27
10
 
 
5
 
26
7
Температура °CЙочанийн барам мм

Кхузахь тропикийн тӀуьна климат йу. ХӀокху регионан климат йовха а, дикка тӀуьна а йу, йочанаш дукхах дерг аьхка, октябрь бутт кхаччалц хуьлу[8].

15 000 шо гергга хьалха къилбехьа боьлхуш болу кхерсташ лела къаьмнаш хӀокху регионан мохк тӀе кхаьчна. VII-чу бӀешарахь тольтекийн а, Теотиуаканан а Ӏаткъам билгал гуш хилла, ткъа 618-чу шарахь тольтекаша Халиско пачхьалкх кхоьллина. 1325-чу шаре кхаччалц пурепечаш импери коьрта хилла, амма 1510-чу шарахь Селитран тӀамехь Сапотлан, Саюла, Сакоалько олучу меттигерчу берташа пурепечаш арабаьхна. Шен исторехь Халиско регионан мохк тӀехь тайп-тайпана этносийн тобанаш йаьхна, царна йукъахь бапамеш, каксканш, кока, гуачичиле, уичоль, куютекос, отоми, нахуа, текекс, тепеуанш, теко, пурепеча, пином, цаультекас, ксилотлансинго а йу[9].

1521-чу шарахь ацтекаш кара а берзина, испанхой малхбузехьа бирзира. Цара пурепечаш эшийна, ткъа церан коьрта гӀала Цинцунцан — кхин дӀа малхбузехьа экспансин база йина. Тийна Ӏапказ тӀе гӀертаран цхьа бахьана — Азица йохк-эцар йолош кеманаш дар а, махлелоран меттигаш кхоллар а хилла. Кхин цхьа Ӏалашо — кхин а минералан ресурсаш лахар хилла (пурепечаша уьш лакхарчу тӀегӀанехь караерзийна хилар гучудаьлла), иштта цӀеста, дети, деши даккхар а хилла. Меттигера къаьмнаш муьтӀахь дар хала хилла, хӀунда аьлча цхьаалла йолу йаккхий территореш ца хиларна, уьш испанхойн политикин системе йукъабалор хала хилла[10].

1786-чу шарахь Керла Испани шийтта «интендансина» а, кхаа провинцина а йекъна. Гвадалахара интендансина йукъахь хилла хӀинцалера хӀокху меттиган территори[11].

1823 шеран 23 декабрехь дуьйна иза Халиско штатан дакъа ду[12].

Бахархойн дукхаллин хийцадалар[13]
200020052010
12526
(6080 / 6446)
12924
(6249 / 6675)
13513
(6618 / 6895)

Билгалдахарш

[бӀаьра нисйан | нисйан]
  1. https://web.archive.org/web/20210518073443/http://www.inafed.gob.mx/work/enciclopedia/EMM14jalisco/municipios/14036a.html
  2. Карты Google — 2005.
  3. Национальный институт статистики и географии Мексики — 1983.
  4. Перепись населения Мексики 2020 годаНациональный институт статистики и географии Мексики.
  5. https://micodigopostal.org/jalisco/etzatlan/
  6. The GeoNames geographical database (инг.) (2012).
  7. Resumen (исп.). INEGI. ТӀекхочу терахь: 2011 шеран 9 сентябрь. Архивйина 2011 шеран 13 октябрехь Архивйина 2011-10-13 — Wayback Machine
  8. Cuevas Arias, Carmen Teresa; Ofelia Vargas; Aarón Rodríguez (June 2008). "Solanaceae Diversity in the State of Jalisco, Mexico" (PDF). Revista Mexicana de Biodiversidad. 79 (1). Mexico City: UNAM: 67—79. ISSN 1870-3453. Архивйина 2011 ш. 03 декабрехь. ТӀекхачаран де: 2011 ш. 09 сентябрехь.
  9. Historia (исп.). Enciclopedia de los Municipios de México Jalisco. Mexico: Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal and Government of Jalisco (2005). ТӀекхочу терахь: 2011 шеран 9 сентябрь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2006 шеран 5 декабрехь
  10. Rosa María Espiritu Miguel. Conquista (исп.). Mexico: State of Jalisco (2009 шеран 3 декабрь). ТӀекхочу терахь: 2011 шеран 9 сентябрь. Архивйина 2012 шеран 26 мартехь
  11. Rosa María Espiritu Miguel. Cronología (исп.). Mexico: State of Jalisco (2009 шеран 3 декабрь). ТӀекхочу терахь: 2011 шеран 9 сентябрь. Архивйина 2012 шеран 26 мартехь
  12. "Las Diputaciones Provinciales" (PDF)(испан.). p. 15. Архивйина (PDF) 2016 ш. 28 майхь. ТӀекхачаран де: 2011 ш. 25 мартехь.
  13. Instituto Nacional de Estadística y Geografía. www.inegi.org.mx. Aguascalientes, Mexico: INEG.

Литература

[бӀаьра нисйан | нисйан]
  • Burton, Tony (2008). Lake Chapala through the ages: an anthology of traveller's tales. Ladysmith, B.C., Canada: Sombrero Books. p. 213. ISBN 978-0-9735191-2-9.