Усманов, Нурлан Сайд-Алиевич

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
Усманов, Нурлан Сайд-Алиевич
Гилани
Вина терахь 1954 шеран 11 август({{padleft:1954|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:11|2|0}}) (65 шо)
Вина меттиг Атасу, Жана-Аркан кӀошт, Карагандан область, Кхазакхстан, ССРС
Корматалла художник
Гражданалла ССРСFlag of the Soviet Union.svg ССРСРоссиFlag of Russia.svg Росси
Да Сайд-Ӏали
Нана Марус
Зуда Марет
Бераш Майрбек, Заурбек
СовгӀаташ

Российн халкъан пхьар, Нохчийн Республикан хьакъ долу художник

Усманов, Нурлан Сайд-Алиевич (11 августехь, 1954 шеран, Атасу, Жана-Аркан кӀошт, Карагандан область, Кхазакхстан, ССРС) — нохчийн художник, 1989 шарахь дуьйна ССРС художникийн тобан декъашхо, Российн халкъан пхьар, 2002 шарахь дуьйна Нохчийн Республикан хьакъ долу художник[1][2].

Тайпана пешхо.

Биографи[нисъе | нисъе чухулара]

Усманов Нурлан вина 1954 шарахь Кхазакхстанан Карагандан областехь. 1957 шарахь цӀа бирзина, баьхна шайн дай баьхначу Теркан кӀоштара ЧӀулга-Юрта.

Цуьнан нана Марус ССРС гӀараяьлла кемсашлелорхо яра. Дуккха а пачхьалкхан орденаш, мидалш, совгӀаташ а долуш. Массо а бер ненан говзалла схьаэцна, цунна улле хитина къахьоьгуш дара. Юккъера Нурлан вара куьйга говзаллин тӀегӀерташ.

1974 шарахь ЧӀулга-Юртара юккъера ишкол чекхъяьккхинчул тӀаьхьа, цуо 1974-1975 шерашкахь дийшира Соьлжа-ГӀалара №2 йолчу техникан училищехь.

1975-1977 шерашкахь Советийн Эскаршкахь шен тӀемалойн декхар дӀаделира.

1978-1982 шерашкахь дийшира Россера Абрамцевн промышленностан-исбаьхьаллин Васнецовн цӀарах йолчу училищехь. Говзалла – дечиг а, эчиг а, тӀулг а исбаьхьа кечъяран пхьар.

1983-1986 шерашкахь болх бира Теркан кӀоштан оьздангаллин декъан исбаьхьаллин-кечдаран пхьолгӀин куьйгалхочун даржехь.

1991 шарахь Нохчийн Республика Ичкерин художникийн тобан кхолламаллин декъан куьйгалхо вара.

1992 - 1999 шерашкахь «Терекагровинпром» агрофирман слесарь.

2000 - 2004 шерашкахь Берийн кхолламаллин тӀедешаран центрехь хьехархо болх бира.

2004 шарахь дуьйна Теркан кӀоштан «ЕДИНАЯ РОССИЯ» партин декъан куьйгалхо ву[3]

Декоративан-прикладни говзалла гуттаренна а лелош ву. ХӀинца а авторан кхолламаш беш а, хьоьхуш а ву. 1998 шарахь дуьйна, цуо Ӏамош ю, дечиг агаран а, металл кечдаран а говзалле, ЧӀулга-Юртара 50 говза берийн тоба[4].

Къуона художникийн тоба шайн хьехархочуьнца дакъа лоцуш хуьлу баккхийчу гайтамашкахь, бӀаьрг белош пхьерийн а, исбаьхьаллин мах хуучеран а. Цхьа эзар ах эзар сов декаративан-прикладни говзаллин хӀума ю кечйина Нурлана а, цуьнан дешархоша а. Ден новкъа вахана цуьнан кӀант Заурбек. Цуо ша анималистикан жанрехь болх бен, кегийчу кепийн пластикан пхьар гайтина[5].

Къинхьегам[нисъе | нисъе чухулара]

ХӀокху заманан нохчийн декоративан-прикладни говзалла лелош болчу художникашна-пхьерашна юкъахь Усманов Нурлана башха меттиг дӀалоцу. Нурланан караяхана дечиган шолгӀа дахар дӀадолало. Цуьнан белхаша хьовсархой тӀеийзабо къоман бустамийн дукхаллийца. Эзар сов къоман бустамийн суьртийн автор ву иза[6].

Гайтамаш[нисъе | нисъе чухулара]

1974 шарахь дуьйна дакъа лоцуш ву массо а республикан а, зонан а гайтамашкахь. Нохчийчоьнан исбаьхьалла гайтина Германехь а, Шемахь а. Дохку къоман бустамаш.

1983 шарахь дакъа лецира Дон-тӀера-Ростовхь «Край хлеборобный» цӀе йолчу, ялхалгӀачу зонан исбаьхьаллин къуоначу художникийн кхолламий гайтамехь.

1984 шарахь дакъа лецира Нальчикехь «Советский юг» цӀе йолчу ялхалгӀачу зонан исбаьхьаллин гайтамехь.

1988 шарахь Москохахь ССРС къаьмнийн прикладни говзалла гайтамехь дакъа лецира.

1989 шарахь Краснодарехь «Зона юг - 89» цӀе йолчу зонан гайтамехь дакъа лецира.

2000 шарахь Москохахь «2000-летию Рождества Христова» цӀе йолчу Ерригроссийн исбаьхьаллин гайтамехь дакъа лецира.

2002 шарахь масех гайтам хилира Москохахь: метро Сокольникин гайтаман комплексехь, Российн Федерацин Советехь, исбаьхьаллин Академехь[7].

Москохахь Российн исбаьхьаллин Академехь хиллачу «Нохчийчоьнан художникаш» цӀе йолчу гайтамехь (май-июнь 2002 шо), чӀогӀа хазахийтира цуьнан дечигах бина болх «Декоративан ага»[8].

2003 шарахь краснодарехь «Мир Кавказу» цӀе йолчу Российн Къилбан зонан гайтамехь дакъа лецира.

2004 шарахь Москохахь Ерригроссийн исбаьхьаллин гайтамехь дакъа лецира.

2004 шарахь Москохахь метро Сокольникин гайтаман комплексехь дакъа лецира Регионашна юкъара гайтамехь «Форум - 2004».

2004 шарахь Пиетарбухехь Российн Къилба КЪФГ гайтамехь дакъа лецира.

2005 шарахь Москохахь Регионашна юкъара гайтамехь дакъа лецира.

2005 шарахь Москохахь Арахьара гӀуллакхийн министраллера гайтамехь дакъа лецира.

2007 шарахь Москохахь, ЦГК 5-гӀа «Ярмарка Народных художественных промыслов России. Ладья – 2007 г.» цӀе йолчу гайтамехь дакъа лецира.

2008 шарахь Москохахь, ЕГЦ Дуьненаюкъара «Ярмарка Россия- Беларусь» цӀе йолчу гайтамехь дакъа лецира.

2009 шарахь Москохахь Российн Пачхьалкхан Думера гайтамехь дакъа лецира[9].

СовгӀаташ[нисъе | нисъе чухулара]

Билгалдахарш[нисъе | нисъе чухулара]

Хьажоргаш[нисъе | нисъе чухулара]