УЕФА

ХӀара яззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
УЕФА
UEFA-aerial-4.jpg
UEFA member associations map.svg
УЕФАн карта
Дакъалла 55 къоман ассоциаци
Штаб-квартира Швейцарин байракх Ньон
Организацин тайпа Спортан федераци
Официалан меттанаш Ингалсан
Французийн
Немцойн
Куьйгалхой
Президент Словенин байракх Чеферин Александер
Инарлин секретарь Желтойчоьнан байракх Теодоридис Теодор (ханна)
Кхоьллар
Кхоьллина терахь 1954 шеран 15 июнь
Хьалхара организаци ФИФА
Схьаевлла организацеш Эрмалойчоьнан футболан федераци[d], Белоруссин футболан федераци[d], Боснин а, Герцоговинин а футболан барт[d], Украинин футболан ассоциаци[d], Косовон футболан федераци[d], Ирландин футболан ассоциаци[d], Финляндин футболан ассоциаци[d], Албанин футболан ассоциаци[d], Исландин футболан ассоциаци[d], Уэльсан футболан ассоциаци[d], Чехин футболан ассоциаци[d], Македонин футболан федераци[d], Нидерландийн паччахьан футболан барт[d], Сербин футболан барт[d], Швейцарин футболан барт[d], Лихтенштейнан футболан барт[d], Ӏаьржаламанчоьнан футболан барт[d], Словенин футболан барт[d], Францин футболан федераци[d], Италин футболан федераци[d], Немцойн футболан барт[d], Шведийн футболан барт[d], Желтойн футболан федераци[d], Австрин футболан барт[d], Данин футболан барт[d], Португалин футболан федераци[d], Андоррин футболан федераци[d], Паччахьан Испанин футболан федераци[d], Хорватин футболан барт[d], Норвегин футболан ассоциаци[d], Туркойчоьнан футболан федераци[d], Литван футболан федераци[d], Люксембурган футболан федераци[d], Эстонин футболан ассоциаци[d], Сан-Маринон футболан федераци[d], Малтин футболан ассоциаци[d], Гуьржийн футболан федераци[d], Болгарин футболан барт[d], Польшин футболан барт[d], Мажарчоьнан футболан федераци[d], Израилан футболан ассоциаци[d], Шотландин футболан ассоциаци[d], Гибралтаран футболан ассоциаци[d], Азербайджанан футболан федерацийн ассоциаци, Кипран футболан федераци[d], Фарерийн гӀайренийн футболан федераци[d], Латвин футболан федераци[d], Молдавин футболан федераци[d], Ирландин футболан ассоциаци[d], Словакин футболан барт[d], Румынин футболан федераци[d], Кхазакхстанан футболан федераци[d], Российн футболан барт[d], Бельгин паччахьан футболан ассоциаци[d], Ингалсан футболан ассоциаци[d]
uefa.com
Commons-logo.svg Медиафайлаш Викилармехь

Евро́пин футбо́лан ассоциа́цийн барт (инг. Union of European Football Associations, дацдина UEFA, нохчийн транслитерацица УЕФА) — Европин а, цхьайолу Азин малхбузен регионийн а футболан урхаллин спортан кхоллам. Цуо цхьаьнатуху европин мехкийн къоман футболан ассоциацеш, дӀахьо ерриг европин футболан клубийн а, гулйина командин а къийсамаш, ткъа иштта рекламех, клубашна а, шена чуьра къоман ассоциацешна а юкъара матчаш гайтарна яьлла са йоькъу.

УЕФА — Дьуьненаюкъара футболан федерацин (ФИФА) юкъайогӀу ялх континентийн конфедерацех цхьаъ ю, цу тӀе царех УЕФА уггаре Ӏаткъаме а, хьал долуш а ю. Берриш аьлча санна дуьненан уггаре чӀогӀа футболисташ ловзуш бу Европехь, цигахь уггаре даккхий алапаш хиларна, Ингалсехь, Францехь, Италехь, Испанехь, Германехь[1] муххале а. Кхин а УЕФАхь ю дукхаха йолу чӀогӀа дуьненан къаьмнийн гулйина командаш, цундела дуьненан хьалхеяккхарехь оцу конфедерацина алсама меттигаш ло: иштта, 2006 шеран дуьненан чемпионатехь левзина 32 командех УЕФАра 14 яра.

УЕФА кхоьллина 1954 шеран 15 июнехь Базелехь (Швейцари) Францин, Италин, Бельгин футболан федерацеш йолийна консультацеш чекхъевлча. Юьхьанца УЕФА юкъахь бара 25 мохк, хӀинца 55 бу. 1959 шо кхаччалц УЕФА штаб-квартира яра Парижехь, иза дӀакхалхийра Берне. 1995 шарахь дуьйна иза ю швейцарера Ньонехь. Хьалхара УЕФА инарлин секретарь хилла Делоне Анри, ткъа президентШварц Эббе.

УЕФАн сих-сиха девнаш хуьлура къаьмнийн ассоциацийн хьашташ кхочушдеш йолу Еврокомиссица. 1990-гӀа шерашкахь барт ца хуьлара телетрансляцин бакъонаш а, трансферан регламент а тӀехь (Босмана бакъо).

УЕФА президенташ[нисъе бӀаьра | нисъе]

ЦӀе мохк Хан
1. Эббе Шварц ДаниFlag of Denmark.svg Дани 1954—1962
2. Густав Видеркер ШвейцариFlag of Switzerland.svg Швейцари 1962—1972
3. Артемио Франки ИталиFlag of Italy.svg Итали 1972—1983
4. Жак Жорж ФранциFlag of France.svg Франци 1983—1990
5. Леннарт Юханссон ШвециFlag of Sweden.svg Швеци 1990—2007
6. Мишель Платини ФранциFlag of France.svg Франци 2007—2015
Анхель Мария Вильяр (д.кх.) ИспаниFlag of Spain.svg Испани 2015—2016
7. Александер Чеферин СловениFlag of Slovenia.svg Словени 2016—ХӀ. а.

УЕФА инарлин секретараш[нисъе бӀаьра | нисъе]

2007 шеран январехь дуьйна даржах олу «инарлин секретарь»:

ЦӀе Мохк Хан
1. Делоне Анри ФранциFlag of France.svg Франци 1954—1955
2. Делоне Пьер ФранциFlag of France.svg Франци 1955—1960
3. Бангертер Ханс ШвейцариFlag of Switzerland.svg Швейцари 1960—1989
4. Айгнер Герхард ГерманиFlag of Germany.svg Германи 1989—2003
5. Ульссон Ларс-Кристер ШвециFlag of Sweden.svg Швеци 2003—2007
6. Тейлор Дэвид ШотландиFlag of Scotland.svg Шотланди 2007—2009
7. Инфантино Джанни ШвейцариFlag of Switzerland.svg Швейцари / ИталиFlag of Italy.svg Итали 2009—2016
8. Теодоридис Теодор ЖелтойчоьFlag of Greece.svg Желтойчоь 2016—хӀ. а.

Къийсамаш[нисъе бӀаьра | нисъе]

Гулйина командийн[нисъе бӀаьра | нисъе]

УЕФАс дӀахьо гулйина командин коьрта къовам — Европин чемпионат. Цуо шен истории дӀайолийна 1958 шарахь (хьалхара финалан турнир хилла 1960 шарахь), 1964 шо кхаччалц олуш хилла «Европин къаьмнийн кад». Кхин а УЕФАн куьйгакӀела дӀахьо Европин кегийрхойн чемпионат а, 19 шо кхачанза а, Футболех ловзаран Европин чемпионат (17 шо кхачанза жимахой) а жимахойн чемпионаташ. Зударшна юкъахь йо Европин чемпионат, 19 шо кхачанза а, 17 шо кхачанза а зудаберийн чемпионат.

2018 шарахь дуьйна дӀахьо УЕФА Къаьмнийн лига, цуьнан декхар ду доттагӀаллин матчаш хийца. Турнир хуьлу шина шарахь цкъа, командаш йоькъу масех дивизионе хьалаяла а, охьаяла а таро йолуш. Лакхара дивизионехь ловзу 4 тобане екъна 12 команда, тобанийн толамхой ловзу «еаннан финалехь». Лахара дивизионийн толамхошна бакъо ло рогӀера Европин чемпионатан финалан декъехь ловза (2020 шарахь дуьйна А, В, С дивизионашкахь хӀораннехь а 16 команда ю).

Клубийн[нисъе бӀаьра | нисъе]

УЕФАн куьйгакӀела дӀахьо лахара клубан къийсамаш:

Хьалха кхин а хилла:

Декъахойн исписка[нисъе бӀаьра | нисъе]

(Стомма зорбанца билгалъяьхна гулйина командаш дуьненан чемпионаш хилла ассоциацеш, курсивца — Европин чемпионаш хилларш)

Хилла декъашхой[нисъе бӀаьра | нисъе]

Хьажа кхин а[нисъе бӀаьра | нисъе]

Билгалдахарш[нисъе бӀаьра | нисъе]

  1. Опубликован рейтинг зарплат футболистов лучших лиг мира — Российская газета
  2. Сборная России по футболу является правопреемницей сборной СССР, победившей на чемпионате Европы 1960 года.
  3. Сборная Чехии по футболу является правопреемницей сборной Чехословакии, победившей на чемпионате Европы 1976 года.

Хьажоргаш[нисъе бӀаьра | нисъе]