Трес Вирхенес (Тулум)
| Эвла | |
| Трес Вирхенес | |
|---|---|
| 20°18′09″ къ. ш. 87°31′31″ м. д.HGЯO | |
| Пачхьалкх |
 Мексика |
| Штат | Кинтана-Роо |
| Истори а, географи а | |
| Центран локхалла | 18 метр |
| Картин тӀехь | |
 Трес Вирхенес |
|
Трес Вирхенес — Мексикин Кинтана-Роо штатан Тулум муниципалитетера нах беха меттиг[1].
Географи
[бӀаьра нисйан | нисйан]Трес Вирхенес лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбален декъехь, Юкатан ахгӀайренан малхбален декъехь[2].
Климат
[бӀаьра нисйан | нисйан]| Трес Вирхенес климатограмма | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Я | Ф | М | А | М | И | И | А | С | О | Н | Д |
64
29
18
|
36
30
19
|
26
31
21
|
36
32
24
|
128
33
25
|
193
32
25
|
146
32
25
|
144
33
24
|
207
33
24
|
169
32
23
|
93
30
21
|
65
29
19
|
| Температура °C • Йочанийн барам мм | |||||||||||
Тропикин саваннин климат йу кхузахь, дукхах йолу йочанаш йогӀу догӀанан сезонехь июнера октябре кхаччалц.
Истори
[бӀаьра нисйан | нисйан]Дуьххьара хӀокху регионехь дӀатарбелла нах бу Гватемалера а, Гондурасера а, Чьяпасера а баьхкина майш. Майн цивилизацес баккхий кхиамаш бира 600—900 шерашкахь. 1000 шо гергахь дуьйна майн гӀаланаш лахйелира, уьш дӀатесира хууш доцу бахьанашца. Цо бахьана дира керла нах беха меттигаш кхолла а, майш а, чонтал а къаьмнаш интеграци йан а, цара латтийра йохк-эцаран зӀенаш Мексикин йуккъера лаьмнийн культурашца. XI бӀешерашкара XVI бӀешерашкара регион йекъна йара ша-ша пачхьалкхашна[3].
Дуьххьара испанхой кхаьчна оцу меттигашка 1517 шарахь Франсиско Эрнандес де Кордоба а, Антон де Аламинос а[4][5]. ХӀара территори йеххачу хенахь Юкатан штатан дакъа хилла, цундела йукъара истори йу цуьнан. Юкатан ахгӀайре схьайаккхар чекхделира Испанино Ацтекийн импери схьайаьккхинчул тӀаьхьа шийтта шо даьлча[6].
1840-гӀа шерашкахь болабеллачу Юкатанан кастин тӀом болчу хенахь массо а меттигера боцу нах арабаьхна регионера. Хазарийн латтанаш тӀехь хӀаллакйина майн Чан Санта-Круз олу меттиг. Иттаннаш шерашкахь пачхьалкхо латтийра дикка йозуш ца хилар, шакъаьстина йохк-эцаран а, бартан а йукъаметтигаш латтош Британин Гондурасца (хӀинца Белиз)[7][8]. Президентан Порфирио Диасан омрица 1902 шеран 24 ноябрехь и латтанаш йукъадаьхна керла кхоьллинчу Квинтана-Роон территорина. 1910-гӀа шерашкахь Мексикин федералан эскаран аьтто белира регионан дукхахболу меттигера бахархой шен куьйга кӀел бан. 1913 шарахь территори йуха а низамца дӀакхайкхийра Юкатан штатан дакъа, амма 1915 шарахь йуха а дӀакхайкхийра шакъаьстина территори. Квинтана-Роон территори штат хилира Мексикин Цхьаьнатоьхначу Штатийн йукъахь 1974 шеран 8 октябрехь. 1974 шеран 8 октябрехь Кинтана-Роо штатан йукъахь йу[9].
Бахархой
[бӀаьра нисйан | нисйан]Билгалдахарш
[бӀаьра нисйан | нисйан]- ↑ The GeoNames geographical database (инг.) (2012).
- ↑ Actividad Económica (исп.). Enciclopedia de los Municipios y Delegaciones de México- Campeche. Mexico: Instituto para el Federalismo y el Desarrollo Municipal and Secretaría de Gobernación (2010). ТӀекхочу дата: 2011 шеран 9 декабрь.(ТӀе цакхочу хьажорг)
- ↑ Historia (исп.). Enciclopedia de los Municipios y Delegaciones de México- Campeche. Mexico: Instituto para el Federalismo y el Desarrollo Municipal and Secretaría de Gobernación (2010). ТӀекхочу дата: 2011 шеран 9 декабрь.(ТӀе цакхочу хьажорг)
- ↑ Alisau, Patricia (March 2003). "The riches of Campeche". Business Mexico. 13 (3): 50—53.
- ↑ Nomenclatura (исп.). Enciclopedia de los Municipios y Delegaciones de México- Campeche. Mexico: Instituto para el Federalismo y el Desarrollo Municipal and Secretaría de Gobernación (2010). ТӀекхочу дата: 2011 шеран 9 декабрь.(ТӀе цакхочу хьажорг)
- ↑ López de Cogolludo, Diego (2007) [1688]. Historia de Yucatán. Linkgua ediciones S. L. ISBN 978-84-9816-640-8.
- ↑ Pérez Tapia, Raymundo. De territorio a Estado: La creación del Estado de Quintana Roo(бил-боцу.). Identidades México. ТӀекхочу дата: 2023 шеран 31 декабрь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2020 шеран 10 августехь
- ↑ Doralicia Carmona. El territorio de Quintana Roo se eleva a la categoría de Estado(бил-боцу.). Memoria Política de México. ТӀекхочу дата: 2023 шеран 31 декабрь.
- ↑ "SEP". sepdf.gob.mx(испан.). Архивйина оригинала 2011 ш. 26 октябрехь чуьра.
Литература
[бӀаьра нисйан | нисйан]- Barton Bray, David, Marcelo Carreon, Leticia Merino, and Victoria Santos. On the Road to Sustainable Forestry: The Maya of Quintana Roo are Striving to Combine Economic Efficiency, Ecological Sustainability, and a Democratic Society. Cultural Survival Quarterly 17.1, 38–41. 1993.
- Villa Rojas, Alfonso. The Maya of East Central Quintana Roo. Carnegie Institute of Washington Publication 559. Washington, D. C. 1945.
- Roys, Ralph L. The Political Geography of the Yucatán Maya. Carnegie Institution of Washington Publication 613. Washington, D. C. 1957.
- Juarez, Ana M. 2002. Ecological Degradation, Global Tourism, and Inequality: Maya Interpretations of the Changing Environment in Quintana Roo, Mexico. Human Organization 61.2, 113–124.
- Forero, Oscar A. and Michael R. Redclift. The Role of the Mexican State in the Development of Chicle Extraction in Yucatán, and the Continuing Importance of Coyotaje. Journal of Latin American Studies 38.1, 65–93. 2006.
Хьажоргаш
[бӀаьра нисйан | нисйан]- Мексика халкы. Архивйина 2018-03-10 — Wayback Machine(испан.)
