Чулацаман тӀегӀо

Тлавак (Тлавак, Мехико Сити)

ХӀара йаззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Эвла
Тлавак
Сурт
ХӀост
ХӀост
19°16′28″ къ. ш. 99°00′10″ м. д.HGЯO
Пачхьалкх  Мексика
Штат Мехико
Корта Q135978363?
Истори а, географи а
Майда
  • 85,3 км²
Центран локхалла 2239 метр
Бахархой
Бахархой
  • 392 313 стаг (2020)
tlahuac.cdmx.gob.mx
Картин тӀехь
Тлавак картин тӀехь
Тлавак
Тлавак
Викилармин логотип Викиларми чохь медиафайлаш

ТлавакМексикин Мехико гӀалин йукъара нах беха меттиг[1].

Тлавак лаьтташ йу Мексикин йуккъерачу декъехь[2].

Тлавак климатограмма
ЯФМАМИИАСОНД
 
 
5
 
21
6
 
 
5
 
23
7
 
 
10
 
25
9
 
 
15
 
26
11
 
 
40
 
26
12
 
 
140
 
24
13
 
 
160
 
23
12
 
 
150
 
23
12
 
 
120
 
23
12
 
 
50
 
22
11
 
 
10
 
21
8
 
 
5
 
20
6
Температура °CЙочанийн барам мм

Меттигера климат, йерриге а аьлча, барамехь-субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10–16 °C йу. Йочанаш аьхкенан беттанашкахь хуьлу, июнера сентябрь бутт кхаччалц; шарахь оьхучу йочанийн йуккъера барам 900 мм бу[3].

ХӀокху территори тӀехь дехаш хилла шира къаьмнаш, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин карийна хӀуманаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар: цара мамонташ санна доккхачу дийнаташна таллархолла деш хилла а, цӀазамаш гулдеш хилла а. XVI-чу бӀешарахь дуьйна хӀара латта Ацтекийн империн йукъадогӀуш хилла. Европихой схьакхачале хӀокху регионан орамаш долу къаьмнаш хилла ацтекийн, пурепеча, чичимекийн, акольхуа а, масауа а тайпанаш[4][5].

Таханлера пачхьалкх кхоллайалар доьзна ду ацтекийн латтанаш йухахӀитторца (реорганизаци йарца), иза доладелла 1521-чу шарахь испанхоша Ацтекийн импери схьайаьккхинчул тӀаьхьа. Ацтекийн импери схьайаьккхинчул тӀаьхьа, таханлера Мехико гӀалина гонаха долу латтанаш Мексикин Королевстван йукъатуьйхира[6].

1823 шеран 20 декабрехь дуьйна иза Мехико штатан дакъа ду[7].

1854-чу шарахь президент волу Антонио Лопес де Санта-Аннас Мехико гӀалин майда бархӀазза гергга йоккха йира. Цо гӀалина тӀетуьйхира йарташ а, лаьмнийн кӀошташ а. Иза дира къилбехьа а, къилба-малхбузехьа а йолу стратегин лараме лаьмнийн дукъаш (перевалаш) лардархьама а, арахьара мостагӀий тӀелетча гӀала ларйан аьтто хилийтархьама а. 1854-чу шарахь хӀара латта Мехико гӀалин дакъа хилира[8][9].

Бахархойн статистика 20202020
Шо Бахархой
2020 392 313

Билгалдахарш

[бӀаьра нисйан | нисйан]
  1. The GeoNames geographical database (инг.) (2012).
  2. Sánchez, Jorge CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia(бил-боцу.). Enfoque noticias (2021 шеран 7 декабрь). ТӀекхочу дата: 2023 шеран 22 апрель. Архивйина 2021 шеран 7 декабрехь
  3. Clima (исп.). Información por entidad. Instituto Nacional de Estadística y Geografía. ТӀекхочу дата: 2016 шеран 1 февраль. Архивйина 2016 шеран 17 мартехь
  4. Ibarra, Carlos (2 August 2014). "Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo" [Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island](испан.). La Paz, Baja California Sur, Mexico: BCS Noticias. Архивйина оригинала 2014 ш. 05 августехь чуьра. ТӀекхачаран де: 2018 ш. 03 апрелехь.
  5. Sánchez, Guadalupe. Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora. — Tucson, Arizona : University of Arizona Press, 2016. — Vol. Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76. — P. 16. ISBN 978-0-8165-3063-2.
  6. Origen y fundación del Estado de México (исп.). Club Planeta. ТӀекхочу дата: 2010 шеран 8 июль. Архивйина 2010 шеран 22 сентябрехь
  7. "Las Diputaciones Provinciales" (PDF)(испан.). p. 15. Архивйина (PDF) 2016 ш. 28 майхь. ТӀекхачаран де: 2011 ш. 25 мартехь.
  8. Statute of Government of the Federal District Архивйина 13 март 2008 — Wayback Machine
  9. "Las Diputaciones Provinciales" (PDF)(испан.). p. 15. Архивйина (PDF) 2016 ш. 28 майхь. ТӀекхачаран де: 2011 ш. 25 мартехь.

Литература

[бӀаьра нисйан | нисйан]
  • Alvarez, Jose Rogelio (2003). Distrito Federal. Enciclopedia de Mexico (in Spanish). Vol. IV. Sabeco International Investment Corp. pp. 2293–2314. ISBN 1-56409-063-9.
  • Novo, Gerardo; Jorge de la Luz (2002). The State of Mexico. Mexico City: Ediciones Nueva Guia SA de CV. pp. 49–53. ISBN 968-5437-26-2.