Сочимилко (Сочимилко, Мехико Сити)
| Эвла | |
| Сочимилко | |
|---|---|
 | |
| 19°14′51″ къ. ш. 99°05′54″ м. д.HGЯO | |
| Пачхьалкх |
 Мексика |
| Штат | Мехико |
| Куьйгалхо | Q135978394? |
| Истори а, географи а | |
| Майда |
|
| Центран локхалла | 2238 метр |
| Сахьтан аса | UTC-6, аьхке UTC-5 |
| Идентификаторан терахьаш | |
| Автомобилан код | 15 |
| xochimilco.cdmx.gob.mx (исп.) | |
| Картин тӀехь | |
 Сочимилко 
Сочимилко |
|
 Викиларми чохь медиафайлаш | |
Сочимилко — Мексикин Мехико гӀалин йукъара нах беха меттиг[1].
Географи
[бӀаьра нисйан | нисйан]Климат
[бӀаьра нисйан | нисйан]| Сочимилко климатограмма | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Я | Ф | М | А | М | И | И | А | С | О | Н | Д |
5
21
6
|
5
23
7
|
10
25
9
|
15
26
11
|
40
26
12
|
140
24
13
|
160
23
12
|
150
23
12
|
120
23
12
|
50
22
11
|
10
21
8
|
5
20
6
|
| Температура °C • Йочанийн барам мм | |||||||||||
Меттигера климат, йерриге а аьлча, барамехь-субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10–16 °C йу. Йочанаш аьхкенан беттанашкахь хуьлу, июнера сентябрь бутт кхаччалц; шарахь оьхучу йочанийн йуккъера барам 900 мм бу[3].
Истори
[бӀаьра нисйан | нисйан]ХӀокху территори тӀехь дехаш хилла шира къаьмнаш, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин карийна хӀуманаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар: цара мамонташ санна доккхачу дийнаташна таллархолла деш хилла а, цӀазамаш гулдеш хилла а. XVI-чу бӀешарахь дуьйна хӀара латта Ацтекийн империн йукъадогӀуш хилла. Европихой схьакхачале хӀокху регионан орамаш долу къаьмнаш хилла ацтекийн, пурепеча, чичимекийн, акольхуа а, масауа а тайпанаш[4][5].
Таханлера пачхьалкх кхоллайалар доьзна ду ацтекийн латтанаш йухахӀитторца (реорганизаци йарца), иза доладелла 1521-чу шарахь испанхоша Ацтекийн импери схьайаьккхинчул тӀаьхьа. Ацтекийн импери схьайаьккхинчул тӀаьхьа, таханлера Мехико гӀалина гонаха долу латтанаш Мексикин Королевстван йукъатуьйхира[6].
1823 шеран 20 декабрехь дуьйна иза Мехико штатан дакъа ду[7].
1854-чу шарахь президент волу Антонио Лопес де Санта-Аннас Мехико гӀалин майда бархӀазза гергга йоккха йира. Цо гӀалина тӀетуьйхира йарташ а, лаьмнийн кӀошташ а. Иза дира къилбехьа а, къилба-малхбузехьа а йолу стратегин лараме лаьмнийн дукъаш (перевалаш) лардархьама а, арахьара мостагӀий тӀелетча гӀала ларйан аьтто хилийтархьама а. 1854-чу шарахь хӀара латта Мехико гӀалин дакъа хилира[8][9].
Бахархой
[бӀаьра нисйан | нисйан]Билгалдахарш
[бӀаьра нисйан | нисйан]- ↑ The GeoNames geographical database (инг.) (2012).
- ↑ Sánchez, Jorge CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia(бил-боцу.). Enfoque noticias (2021 шеран 7 декабрь). ТӀекхочу дата: 2023 шеран 22 апрель. Архивйина 2021 шеран 7 декабрехь
- ↑ Clima (исп.). Información por entidad. Instituto Nacional de Estadística y Geografía. ТӀекхочу дата: 2016 шеран 1 февраль. Архивйина 2016 шеран 17 мартехь
- ↑ Ibarra, Carlos (2 August 2014). "Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo" [Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island](испан.). La Paz, Baja California Sur, Mexico: BCS Noticias. Архивйина оригинала 2014 ш. 05 августехь чуьра. ТӀекхачаран де: 2018 ш. 03 апрелехь.
- ↑ Sánchez, Guadalupe. Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora. — Tucson, Arizona : University of Arizona Press, 2016. — Vol. Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76. — P. 16. — ISBN 978-0-8165-3063-2.
- ↑ Origen y fundación del Estado de México (исп.). Club Planeta. ТӀекхочу дата: 2010 шеран 8 июль. Архивйина 2010 шеран 22 сентябрехь
- ↑ "Las Diputaciones Provinciales" (PDF)(испан.). p. 15. Архивйина (PDF) 2016 ш. 28 майхь. ТӀекхачаран де: 2011 ш. 25 мартехь.
- ↑ Statute of Government of the Federal District Архивйина 13 март 2008 — Wayback Machine
- ↑ "Las Diputaciones Provinciales" (PDF)(испан.). p. 15. Архивйина (PDF) 2016 ш. 28 майхь. ТӀекхачаран де: 2011 ш. 25 мартехь.
Литература
[бӀаьра нисйан | нисйан]- Alvarez, Jose Rogelio (2003). Distrito Federal. Enciclopedia de Mexico (in Spanish). Vol. IV. Sabeco International Investment Corp. pp. 2293–2314. ISBN 1-56409-063-9.
- Novo, Gerardo; Jorge de la Luz (2002). The State of Mexico. Mexico City: Ediciones Nueva Guia SA de CV. pp. 49–53. ISBN 968-5437-26-2.
Хьажоргаш
[бӀаьра нисйан | нисйан]