Шема

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
(ДӀасахьажийна кху Сири)
Дехьа гӀо: навигаци, Лахар
Шеман Ӏаьрбийн Республика
Ӏаьрб. الجمهورية العربية السورية‎‎
Flag of Syria.svg Coat of arms of Syria.svg
Байракх Герб


Гимн: «Хомат ад-Дияри»
Syria (orthographic projection).svg
Маьрша яьлла хан 17 апрель 1946[1] (Францех)
Официалан мотт Ӏаьрбийн[2]
Коьрта гӀала Димашкъ
Яккхий гӀаланаш Алеппо, Димашкъ, Хомс
Урхаллин тайпа Парламентан республика с доминирующей партией
[Прим. 1]
Президент
Вице-президент
Вице-президент
Премьер-министр
Башар Асад
Фарукъ Шараа
Наджахь аль-Аттар
Ваиль аль-Халкъи
Латта
• Массо
• % хина тӀехле.
87-гӀа дуьненахь
185 180[Прим. 2] км²
0,06
Бахархой
• Мах хадор (2013)
Луьсталла

22 457 336[3][4] адам.
121 адам./км²
ДЧС
  • Дерриг (2010- 2011)
  • ХӀораннан а сина

107,400 млрд.[5] $ (67-гӀ)
4800[4] $
АДКМ (2013) 0,648[6] (юкъара) (116-гl)
Ахча Сирийн фунт (SYP, 138)
Интернет-домен .sy
Код ISO SY
Код МОК SYR
Телефонан код +963
Сахьтан асаш +2 [7]

Координаташ: 35°18′00″ къ. ш. 38°38′00″ м. д. / 35.30000° къ. ш. 38.63333° м. д. / 35.30000; 38.63333 (G) (O)

Шеман Iаьрбийн Республика[8] (Ӏаьрб. الجمهورية العربية السورية‎‎; аль-ДжумхӀурийат аль-Ӏарабийат ас-Сурийят) — юххерчу Aзехьара Ӏаьрбийн мохк бу. Къилбаседехь Туркойн-Мохкаца а, Къилбаседе-Малхабалехь lиракъаца а, Къилбехь Ливанаца а, Палестинаца а, Урданаца а доза долуш бу Шеман мохк.

Юккъерчу хlорданца аре йолуш бу Шема мохк. Шема махкахь 20 миллион сов адам дехаш ду, дукхах болу бахархой бусалба бу. 1963-шо хенахь дуьйна "БаӀас" боху тоба махкана куьйгалла деш ю. 1946-шарахь Шема мохк маьрша баьлла Паранцех.[9]

Географи[нисъе | нисъе чухулара]

Истори[нисъе | нисъе чухулара]

Мухафазаш[нисъе | нисъе чухулара]

Нохчийн
цӀе
Ӏаьрбийн
цӀе
Административни юкъ Майда,
км²
Бахархой,
(2011) адам.
Луьсталла,
адам./км²
1. Димашкъ دمشق Димашкъ 118 1 754 000 14 864,41
2. Димашкъ (мухафаза) ریف دمشق Димашкъ 18 018 2 836 000 157,40
3. Дейр-эз-Зор دير الزور Дейр-эз-Зор 33 060 1 239 000 37,48
4. Деръа درعا Деръа 3 730 1 027 000 275,34
5. Идлиб ادلب Идлиб 6 097 1 501 000 246,19
6. Латакия اللاذقية Латакия 2 297 1 008 000 438,83
7. Ракка الرقة Ракка 19 618 944 000 48,12
8. Тартус طرطوس Тартус 1 896 797 000 420,36
9. Халеб (Алеппо) حلب Халеб (Алеппо) 18 498 4 868 000 263,16
10. Хама حماه Хама 10 163 1 628 000 160,19
11. Хасеке الحسكة Хасеке 23 334 1 512 000 64,80
12. Хомс حمص Хомс 40 940 1 803 000 44,04
13. Эль-Кунейтра القنيطرة Эль-Кунейтра 1 861 90 000 48,36
14. Эс-Сувейда السويداء Эс-Сувейда 5 550 370 000 66,67
Массо 185 180 21 377 000 115,44
Азин пачхьалкхаш
LocationAsia.png Азербайджан¹ · Эрмалойчоь · ОвхӀан-пачхьалкх · Бангладеш · Бахрейн · Бруней · Бутан · Малхбален Тимор · Вьетнам · Гуьржех¹ · Мисар² · Израиль · Инди · Индонези ³ · Урдан · Ирак · Иран · Йемен² · Казахстан ¹ · Камбоджа · Катар · Кипр¹ · Киргизи · Китайн Халкъан Республика · Корейн Халкъан-Демократин Республика · Кувейт · Лаос · Ливан · Малайзи · Мальдиваш · Монголи · Мьянма · Непал · Ӏаьрбийн Цхьанатоьхна Эмираташ · Ӏоман · Пакистан · Росси4 · СаӀудийн Ӏаьрбийчоь · Сингапур · Шема · Таджикистан · Таиланд · Туркмени · Турци4 · Узбекистан · Филиппинаш · Шри-Ланка · Къилба Корей · Япони

Къобалцайина а, ахкъобалйина а пачхьалкхаш: Республика Абхази · Азад Кашмир · Ва (пачхьалкх) · Вазиристан · Ӏиракъан Курдистан · Тайвань · Лаьмни-Карабах · Палестина (пачхьалкх) (Газа секторан а, Урдан хин малхбузен хийистан а латта ) · Тамил-Илам ·Къилбаседан Кипрера Туркойн Пачхьалкх · Шан Пачхьалкх · Къилба ХӀирийчоь


Йозуш йолу мехкаш: Акротири а, Декелиа а · Британин латта Индин океанехь (арх. Чагос) · Гонконг · Аомынь (Макао)


¹ Цхьа дакъа Европехь я еррига Азехь, дозане хьаьжина. ² Кхин Африкехь. ³ Кхин Океанехь. 4 Кхин Европехь.


Билгалдахарш[нисъе | нисъе чухулара]

  1. Дуьххьара маршо кхайкхина Сентябрь 1936, тӀакха - 1 январь 1944; къобалйина 17 апрель 1946.
  2. Сиро-месопотамская группа диалектов.
  3. Census.gov Country Rank. Countries and Areas Ranked by Population: 2013. U.S. Department of Commerce (2013). Архив йина хьалхара хьастан чура 2013 шаран 9 майхь. Теллина 2013 шаран 9 майхь.
  4. 1 2 Syria. International Monetary Fund. Архив йина хьалхара хьастан чура 2013 шаран 1 февралехь. Теллина 2012 шаран 22 апрелехь.
  5. ЦРУ (2010)
  6. Human Development Report 2013(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). United Nations Development Programme (2013, 14 март). Теллина 2013 шаран 14 мартехь.
  7. На территории Сирии применяется переход на летнее время.
  8. «Русско-чеченский словарь» (авторы — А.Т. Карасаев, А.Г. Мациев)
  9. Report of the Commission Entrusted by the Council with the Study of the Frontier between Syria and Iraq (1932). Теллина 2013 шаран 8 июлехь.

6



ГӀалат дешнаш далорна Тобан «Прим.» йолуш йолу тегашца <ref> йогӀуш йолу тег <references group="Прим."/> ца карийна