Чулацаман тӀегӀо

Сан Кристобал де лас Касас

ХӀара йаззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Эвла
Сан Кристобал де лас Касас
испан. San Cristóbal de las Casas
16°44′13″ къ. ш. 92°38′15″ м. д.HGЯO
Пачхьалкх  Мексика
Штат Чьяпас
Истори а, географи а
Йиллина 1528 шеран 31 март[1]
Центран локхалла 2121 метр[2]
Сахьтан аса UTC-6, аьхке UTC-5
Бахархой
Бахархой
Идентификаторан терахьаш
Телефонан код +52 967
Поштан индекс 29200–29299[3]
Автомобилан код 7
Код INEGI 070780001
sancristobal.gob.mx
Картин тӀехь
Сан Кристобал де лас Касас картин тӀехь
Сан Кристобал де лас Касас
Сан Кристобал де лас Касас
Сан Кристобал де лас Касас картин тӀехь
Сан Кристобал де лас Касас
Сан Кристобал де лас Касас
Викилармин логотип Викиларми чохь медиафайлаш

Сан Кристобал де лас Касас (испан. San Cristóbal de las Casas) — Мексикин Чьяпас штатан Сан-Кристобаль-де-лас-Касас муниципалитетера нах беха меттиг[4].

Сан Кристобал де лас Касас лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбалехьара декъехь[5][6].

Сан Кристобал де лас Касас климатограмма
ЯФМАМИИАСОНД
 
 
1
 
30
16
 
 
3
 
32
17
 
 
3
 
34
18
 
 
12
 
36
21
 
 
40
 
35
22
 
 
82
 
33
22
 
 
217
 
32
21
 
 
176
 
32
21
 
 
186
 
31
21
 
 
66
 
31
20
 
 
15
 
30
19
 
 
3
 
30
16
Температура °CЙочанийн барам мм

Кхузахь тропикийн климат йу. ХӀокху регионехь йовха а, дикка тӀуьна а йу, догӀнийн доккхаха долу дакъа аьхка догӀу. ДогӀнаш догӀучу а, йеккъачу а сезонашкахь (аьхке-гуьйре а, Ӏа-бӀаьсте а) кхиа, климат шарахь цхьатерра лаьтташ йу. ДогӀнаш догӀучу а, йекъачу а сезонийн башхалла догӀнийн барамехь бен ца хаало[7].

ХӀокху регионехь кхоллайелла уггаре а хьалхара цивилизаци мокая йу. Цара цхьана меттехь дехаш дахар лелийна, иштта вайн эрал 1500 шо хьалха дуьйна хьаьжкӀаш кхио йолийна хилар а билгалдаьлла ду. Цо уьш Йуккъерчу Америкин уггаре а ширачу цивилизацийн могӀаре хӀиттадо. Лоруш ду, уьш тӀаьхьо къилбаседехьа кхелхинчу ольмекийн дай хилла хилар. Классикин муьрехь (вайн эран 300–900 шш.) хӀокху кӀоштахь майянийн цивилизаци кхиарна хаало гӀаланаш йахкар а, бахархойн социалан стратификаци а[8].

Меттигерчу бахархошна а, европахошна а йукъахь хьалхара уьйр 1522-чу шарахь хилла. Оцу хенахь Кортеса, Ацтекийн импери йаккхар чекхдаьккхинчул тӀаьхьа, хӀокху кӀошта налогаш гулйархой хьажийра. Хьалхара тӀеман тӀелатар 1523-чу шарахь хилира. 1830-чу шаре кхачале оцу кӀоштара берриг а бохург санна къаьмнаш карадалийна дара. Конкистадораша шаьшца аьлла деиначу лазарша а, плантацешкахь биначу нуьцкъала балхо а индейш чӀогӀа лагӀбаларе (эшаре) бигира. Колонин муьрехь (ханашкахь) хӀара кӀошт Мехикон Ӏедалах а, Гватемалин динан Ӏедалах а дикка дӀахаьдда йара, амма официалан кепехь Чьяпас Гватемалин Инарла-капитаналлин йукъайогӀуш йара[9].

1824 шеран 14 сентябрехь дуьйна иза Чьяпас штатан дакъа ду[10].

Бахархойн дукхаллин хийцадалар[11]
200020052010
112442
(53938 / 58504)
142364
(68476 / 73888)
158027
(75439 / 82588)

Билгалдахарш

[бӀаьра нисйан | нисйан]
  1. http://www.inafed.gob.mx/work/enciclopedia/EMM07chiapas/municipios/07078a.html
  2. 1 2 Национальный институт статистики и географии Мексики — 1983.
  3. https://micodigopostal.org/chiapas/san-cristobal-de-las-casas/
  4. The GeoNames geographical database (инг.) (2012).
  5. Pimienta Lastra, Rodrigo (March-April 1994). "Chiapas:Sus characterísticas Demográficas" [Chiapas: Its demographic characteristics] (PDF). Papeles de Población(испан.) (2). Toluca, Mexico: Universidad Autónoma del Estado de México: 44—49. ISSN 1405-7425. Архивйина 2011 ш. 02 декабрехь. ТӀекхачаран де: 2011 ш. 08 майхь.{{cite journal}}: Википеди:CS1 хьашт кхочушдар (терахьан формат) (ссылка)
  6. Ubicación (исп.). Chiapas, Mexico: State of Chiapas. ТӀекхочу терахь: 2011 шеран 8 май. Архивйина 2014 шеран 2 октябрехь
  7. Maria Teresa del Riego (October 7, 2003). "Anega 'Larry' a 7 mil en Tuxtla Gutierrez" [Larry dislodges 7,000 in Tuxtla Gutierrez]. Reforma(испан.). Mexico City. p. 30.
  8. Historia (исп.). Enciclopedia de Los Municipios y Delegaciones de México Estado de Chiapas. Mexico: INAFED Instituto para el Federalismo y el Desarrollo Municipal/ SEGOB Secretaría de Gobernación (2010). ТӀекхочу терахь: 2011 шеран 8 май. Кху чуьра архивйина оригиналан 2011 шеран 16 июнехь
  9. John P. Schmal. Chiapas-Forever Indigenous. Texas: Houston Institute for Culture (2004). ТӀекхочу терахь: 2011 шеран 8 май.
  10. "Las Diputaciones Provinciales" (PDF)(испан.). p. 15. Архивйина (PDF) 2016 ш. 28 майхь. ТӀекхачаран де: 2011 ш. 25 мартехь.
  11. Instituto Nacional de Estadística y Geografía. www.inegi.org.mx. Aguascalientes, Mexico: INEG.

Литература

[бӀаьра нисйан | нисйан]
  • Луис Суарес. Волшебный мир индейцев Чьяпас // журнал «Вокруг света», № 10, 1975. стр.16-23
  • Benjamin, Thomas. A Rich Land, a Poor People: Politics and Society in Modern Chiapas. Albuquerque: University of New Mexico Press. 1996.