Санта Аполония Теакалко (Санта Аполония Теакалко, Тласкала)
| Эвла | |
| Санта Аполония Теакалко | |
|---|---|
| испан. Santa Apolonia Teacalco | |
| 19°14′20″ къ. ш. 98°18′40″ м. д.HGЯO | |
| Пачхьалкх |
 Мексика |
| Штат | Тласкала |
| Истори а, географи а | |
| Сахьтан аса | UTC-6, аьхке UTC-5 |
| Идентификаторан терахьаш | |
| Автомобилан код | 29 |
| Код INEGI | 290570001 |
| Картин тӀехь | |
 Санта Аполония Теакалко 
Санта Аполония Теакалко |
|
Санта Аполония Теакалко (испан. Santa Apolonia Teacalco) — Мексикин Тласкала штатан Santa Apolonia Teacalco Municipality муниципалитетера нах беха меттиг[1].
Географи
[бӀаьра нисйан | нисйан]Санта Аполония Теакалко лаьтташ йу Мексикин йуккъерачу декъехь[2].
Климат
[бӀаьра нисйан | нисйан]| Санта Аполония Теакалко климатограмма | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Я | Ф | М | А | М | И | И | А | С | О | Н | Д |
5
21
6
|
5
23
7
|
10
25
9
|
15
26
11
|
40
26
12
|
140
24
13
|
160
23
12
|
150
23
12
|
120
23
12
|
50
22
11
|
10
21
8
|
5
20
6
|
| Температура °C • Йочанийн барам мм | |||||||||||
Меттигера климат, йукъара аьлча, барамехь субгумидан йу, аьхка догӀнаш а догӀуш. Йуккъера температура 10-16°C хуьлу. ДогӀнаш аьхкенан беттанашкахь догӀу, июнехь дуьйна сентябрь кхаччалц, ткъа шарахь догӀучу догӀнийн йуккъера барам 900 мм бу[3].
Истори
[бӀаьра нисйан | нисйан]ХӀокху территори тӀехь шира нах охьахийшина хилла, уьш вайн эрал 20 000 шо хьалха Азера Беринган хидоькъенца дехьабевлла бу. ХӀокху кӀоштахь карийначу археологин кароргаша чӀагӀдо, цара кхерсташ дахар лелийна хилар а, мамонташ санна йолчу йаккхийчу дийнаташна таллар а, цӀазамаш гулдар а. Европахой баьхкинчу хенахь хӀара территори ацтекийн, пурепечехийн, чичимекийн, акольхуахийн а, масауахийн а тайпанаша охьахийшина хилла[4][5].
Колумб кхуза вале хиллачу муьрехь, ацтекаша шайн импери йоттуш йолчу хенахь, хӀокху кӀоштахь Тласкала олу шаьш йолу пачхьалкх кхиина. XIV-чу бӀешарахь дуьйна оцу шина къомо вовшашна дуьхьал тӀемаш бина. Ацтекаша Мезоамерикехь уггаре а йоккха импери йотта аьтто хиллехь а, церан Тласкала карайала ца хилла. XVI-чу бӀешарахь испанхой баьхкинчу хенахь, Тласкала ацтекийн империс берриг а бохург санна гуо бина маьрша анклав йара. Цуьнан бахьанаца Тласкала экономикин агӀор кхечу пачхьалкхех дӀахаьдда йисира, бамба а, туьха а санна долу сурсаташ ца кхачарна. Оцу хиламаша а, иштта ца сеццуш лаьттачу тӀемаша а тласкалахошна испанхошца барт бан бахьана хилира. Ацтекийн импери карайалийначул тӀаьхьа хӀара территори автономи йолуш йара, амма тӀаьхьо Мехико паччахьаллин йукъайахара[6].
1856 шеран 9 декабрехь дуьйна иза Тласкала штатан дакъа ду[7].
Бахархой
[бӀаьра нисйан | нисйан]Хронологи
[бӀаьра нисйан | нисйан]| 2000 | 2005 | 2010 |
|---|---|---|
| 3633 (1702 / 1931) | 3794 (1775 / 2019) | 4261 (1992 / 2269) |
Билгалдахарш
[бӀаьра нисйан | нисйан]- ↑ The GeoNames geographical database (инг.) (2012).
- ↑ Sánchez, Jorge. CDMX y EDOMEX unen fuerzas para combatir delincuencia(бил-боцу.). Enfoque noticias (2021 шеран 7 декабрь). ТӀекхочу терахь: 2023 шеран 22 апрель. Архивйина 2021 шеран 7 декабрехь Архивйина 2021-12-07 — Wayback Machine
- ↑ Clima (исп.). Información por entidad. Instituto Nacional de Estadística y Geografía. ТӀекхочу терахь: 2016 шеран 1 февраль. Архивйина 2016 шеран 17 мартехь
- ↑ Ibarra, Carlos (2 August 2014). "Localizan vestigios de etnias antiguas de BCS en isla Espíritu Santo" [Vestiges of ancient ethnic groups from BCS located on Espiritu Santo Island](испан.). La Paz, Baja California Sur, Mexico: BCS Noticias. Архивйина оригинала 2014 ш. 05 августехь чуьра. ТӀекхачаран де: 2018 ш. 03 апрелехь.
- ↑ Sánchez, Guadalupe. Los Primeros Mexicanos: Late Pleistocene and Early Holocene People of Sonora. — Tucson, Arizona : University of Arizona Press, 2016. — Vol. Anthropological Papers of the University of Arizona Number 76. — P. 16. — ISBN 978-0-8165-3063-2.
- ↑ Kitchin, Thomas. The Present State of the West-Indies: Containing an Accurate Description of What Parts Are Possessed by the Several Powers in Europe. — London : R. Baldwin, 1778. — P. 25.
- ↑ "Las Diputaciones Provinciales" (PDF)(испан.). p. 15. Архивйина (PDF) 2016 ш. 28 майхь. ТӀекхачаран де: 2011 ш. 25 мартехь.
- ↑ Instituto Nacional de Estadística y Geografía. www.inegi.org.mx. Aguascalientes, Mexico: INEG.
Литература
[бӀаьра нисйан | нисйан]- Revilla, Pablo; Chairez Alfaro, Arturo (2000). Tlaxcala, encuentro con la naturaleza. Mexico Desconocido:Tlaxcala (in Spanish). 106. Mexico City: Editorial Mexico Desconocido: 60–67. ISSN 0188-5146
