Радиожигара элемент

ХӀара яззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо

Радиожигара элеме́нт — массо а изотопаш радиожигара йолу химийн элемент ю. Практикехь оцу терминца дукха хьолахь билгалйоккху муьлхха а элемент, Ӏаламан эдаларехь цхьаъ мукъане а радиожигара изотоп елахь, аьлча а нагахь элементо гучуяккхахь радиожигаралла Ӏаламехь[1]. Цул сов, радиожигара ю массо а синтез йина таханлерачу дийнахь адамо кхоьллина элементаш, хӀунда аьлчи церан массо а изотопаш радиожигара ю.

Коьрта хаамаш[нисъе бӀаьра | нисъе]

Радиожигара элементаш луьрчу маьӀнехь Менделеевн таблицера массо а элемент ду Даша чекхдаьлчхьана (висмут юкъалоцуш), ткъа кхин а технеци а, промети а элементаш. ТӀехьадогӀучу элементашкахь Ӏаламан эдаларехь ду цхьаъ хилла а радиожигара изотоп: калий, кальций, ванадий, германий, селен, криптон, рубидий, цирконий, молибден, кадмий, индий, теллур, лантан, неодим, самарий, европий, гадолиний, лютеций, гафний, вольфрам, рений, осмий, платина, висмут, торий, уран (яззам юкъа ца далийна гергара элементаш уранан могӀанера, кхин тори, масала, радий, радон, астат, ткъа кхин а космосан зӀаьнарийн Ӏаткъамца атмосферехь кхоллалушъерш (углерод-14)).

Массо а уранан тӀехьадогӀу элементех олу трансуранан элементаш. Ойла ю, цхьайола генара трансуранан элементаш радиожигара ца хила тарло бохуш йа Ӏаламехь латтархьама изотопаш дикка дукха яха еза.

Дукхахайолу радиожигара элементийн ду ладаме практикан маьӀна. Уран а, плутоний а леладо атоман реакторшкахь а, хӀоьънан герзехь а доькъу гӀирс санна. Цхьайолу радиожигара элементаш лелайо масех шарахь цасоццуш болхбен атоман электрийн батарейш еш. Ӏаламан радиожигара элементийн дукха еха изотопаш лелайо геохронологехь.

Хьажа кхин а[нисъе бӀаьра | нисъе]

Билгалдахарш[нисъе бӀаьра | нисъе]

  1. Например, калий, имеющий в природе один радиоактивный и два стабильных изотопа, в литературе по изотопной геологии всюду считается радиоактивным элементом.