Ортодоксан керсталла

ХӀара яззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
Керсталла
Ков:Керсталла
Christian cross.svg

Библи
Ветхий Завет · Новый Завет
Апокрифы
Инжил
Итт парз
Ламанан дин кхайкхор

Троица
Дела-да
Дела-кӀант (Ӏийса)
Дела-са

Керсталлан истори
Керсталлан хронологи
Хьалхара керсталла
Гностически керсталла
Апостолаш
Дуьненан килсан
Боккха барт эгӀар
ЖӀарийн походаш
Реформаци

Керста динан Ӏилма
Къехьа охьакхетар · Къа · Беркат
Ипостасни барт
ЦӀоналлин сагӀа · Христологи
КӀелхьардаккхар · Добродетели
Христианское богослужение · Таинства
Церковь · Эсхатология

Ветви христианства
Католицизм · Православие · Протестантизм
Древние восточные церкви · Антитринитарии
Численность христиан

Критика христианства
Критика Библии · Критика догмата о Троице


Ортодоксан керсталла я Ортодокс-дин (желтойн маттер схьадеъна ὀρθοδοξία дош ду[1]; нохчийн матте гочдича «бакъ долу хастамбар» бохург ду; историн маьӀница «нийса ойла»)- керстачу динан коьртачарех а, ширачу боламах цхьаъ ду. Ортодоксийн керста дин кхолладелла хьалхарчу эзар шарчохь Византехь, ворхӀачу Дерригдуьненан килсийн муьрехь[2]. Керстанан боламийн дукхаллехь 3-гӀа меттиг ю цуьнан, кхо бӀе (300) миллион стаг ву ортодоксан ийманехь[3]. Цулла дукха тешарш бу католицизмехь (1,25 миллиард) а, протестантизмехь (800 млн) а.

Дукхачу хенахь дуьйна Малхбузера Килсан а, Руман империн Малхбалера Килсаш юккъахь а херо яра. Цуьнан бахьан дара килсаш юккъахь динан къовсамаш хилар а, руман епископш Малхбалера килсаш шай долалле яккха гӀертар а. Ткъа цу херонан жамӀ дара 1056 шарахь хилачу Килсийн екъар.

Сийлахь-йоккха екъар хилачу тӀаьхьа Ортодоксийн килсаш юккъахь хьалхара меттиг бу Керлачу Руман-Константинополан епископин кафедран. Ткъа екъар хилале Дерригдуьненан килсан бакъонца хьалхара меттиг Риман кафедран бара[4][5].

Ортодокс-дин — Делан Йозанашкахь дӀаяздина долу бакъ апосталийн тешар ду, иштта иза Ортодоксийн килсан дин ду. Ткъа цуьнан маьӀна ду- юккъахь евхаристин зӀе йолу хьукмаллица шайн лаамехь йолу автокефалин меттигерчу килсийн юкъарло.

Ортодоксан килсо къобалйо Никейн-Константинополан тешаран билгало. Иштта декъалбо Дерригдуьненан килсийн ворхӀ сацам. Ткъа ша къастайо Ӏийсас бухбиллина а, иза куьйгалхо волуш а цхьаъ бен йоцу килс санна[6][7][8].

Дуьне кхоллар а, ворхI Дерригдуьненан килсаш а, 12-чу Апосталийн Килс а. XIX-чу бIешаран цIу.

Ортодокс-дин таханлерачу дийнахь цхьайолчу пачхьалкхашкахь коьрта дин ду, царна юкъахь- Оьрсийчоь а, Балканийн axгӀайpeнан дакъа а (Желтойчоь а, Серби а, Болгари а, Румыни а, Къилбаседа Македони а, Ӏаьржаламанчоь а), Украина, Белорусь а, Молдави а, Гуьржийчоь а, Кипр а[9].

Хьостанаш[нисъе бӀаьра | нисъе]

  1. Аверинцев С. С. Православие // Новая философская энциклопедия / Ин-т философии РАН; Нац. обществ.-науч. фонд; Предс. научно-ред. совета В. С. Стёпин, заместители предс.: А. А. Гусейнов, Г. Ю. Семигин, уч. секр. А. П. Огурцов. — 2-е изд., испр. и допол. — М.: Мысль, 2010. — ISBN 978-5-244-01115-9
  2. Meyendorff J. Eastern Orthodoxy (ингалс.). Encyclopædia Britannica Online. Теллина 2019 шеран 23 майхь.
  3. Кеп:Cite encyclopedia
  4. Позиция Московского Патриархата по вопросу о первенстве во Вселенской Церкви. patriarchia.ru
  5. Роберсон Р. Восточные Христианские Церкви. III. Православная Церковь.
  6. Митрополит Филарет (Дроздов). О девятом члене Символа веры. // Пространный Православный Катехизис Православной Кафолической Восточной Церкви.
  7. Митрополит Иларион (Алфеев). Раннее христианство. Христос — основатель Церкви. // Православие : В 2 т. — М.: Сретенский монастырь, 2009. — 1840 с. — ISBN 978-5-7533-0502-2.
  8. 1. Единство Церкви и грех человеческих разделений Архивацийина 8 июлехь 2020 шеран. // «Основные принципы отношения к инославию» — документ, принятый Юбилейным Архиерейским Собором РПЦ МП 2000 года.
  9. Table of Christian Population as Percentages of Total Population by Country. Pew Research Center.