Олхазар-КӀотар

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
Перейти к навигации Перейти к поиску
КIотар
Олхазар-КӀотар[1][2] я Алзур-КIотар
Энгал-Чу
Пачхьалкх

Росси

Регион

Нохчийн Республика

КӀошт

Хьалха-Мартан

Координаташ

43°03′46″ къ. ш. 45°39′04″ м. д.HGЯO

ХӀордан сизал локхалла

352 м

Бахархой

5440 адам (2002)

Къаьмнийн хӀоттам

нохчий

Динан хӀоттам

бусулбанаш

Сахьтан аса

UTC+3

Поштан индекс

366505

Автомобилан код

95

Картан тӀехь
Олхазар-КӀотар[1][2] я Алзур-КIотар картан тӀехь
Locator Dot2.gif
Олхазар-КӀотар[1][2] я Алзур-КIотар картан тӀехь
Locator Dot2.gif
Олхазар-КӀотар[1][2] я Алзур-КIотар картан тӀехь
Locator Dot2.gif

Олхазар-КӀотар[1][2] — Нохчийчура Хьалха-Мартанан кӀоштан кӀотар ю. Олхазар-кӀотаран юьртан меттиган административан юкъ ю. Эвла лаьтта 12 километр къилба-малхбалехьа кӀоштан юкъ йолчу Хьалха-Марта гӀалан.

Географи[нисъе | нисъе чухулара]

Гуонахь йолу нах беха меттигаш: къилбаседехьа — ГӀойтӀа, малхбалехьа — Чуьйри-Эвла къилбседа-малхбалехьа — Йоккха АтагӀа, къилбседа-малхбузехьа — ГӀой-Чу а, ГӀой-Йист а, къилба-малхбалахьа — Лаха-Варанда, Дуби-Эвла, ЧӀишка а, Дочу-Борзе а, малхбузехьа — Мартан-Чу а, Таьнги-Чу а[3].

Истори[нисъе | нисъе чухулара]

XVIII-XIX бӀешерашкахь, архиван хьосташца а, оьрсийн тӀеман операцийн карташца а ГӀой-Хин а, Энгел-Хин а юкъахь яккхий эвланаш ца хилла. Амма оцу меттигехь, юькъачу хьаннаш юкъахь хилла, Устарханан олуш йолу кӀотарш, дерриг а 3 эзар гергга цӀа долуш. Оьрсийн эскарша таӀзаран операцеш еш, 1847-1849 шерашкахь, уьш ерриг хӀаллакйира, ткъа дийна бисина нах кхалхийра Хьалха-Марта, ГӀойтӀа, БухӀан-Юрта, кхечу эвланашка а. Кавказан тӀом чекхбаьлчи паччахьан администрацис и латташ совгӀатан делира тӀаьхьенийн а бакъо йолуш оьрсийн гӀуллакхера нохчийн эпсаршна: Ганжуев Олхазарна, Джукаев Дубина, Мустафинов Довтмарзийна, Ногаев Канина, Цутиев Витушна, |Чуликов Уллубийна, кхечарна а. Оцу лаьттан цхьа дакъа тӀаьхьа доьхкина керлачу дайшна. 1917 шеран революцил хьалха а, гражданийн тӀом чекхбаллалц и кӀотарш лаьтташ яра шен долара латта санна. Советийн Ӏедал хӀоьттинчул тӀаьхьа йолийра эвланаш яккхий яран политика. Уггаре йоккха кӀотарх эвла йина Олхазар-КӀотаран сельсоветан юкъ йира, оцу чу еира иттаннаш кӀотарш – Энгал-Чу, Йисехьатан кIотар, Берсин кIотар, Дубин кIотар, Хилдехьаройн кIотар, Заурбекан кIотар, Чайройн кIотар, Дацин кIотар, Эдалбийн кIотар, Элмарзин-мохк, БухIин кIотар, Юьспан кIотар, Калин кIотар, АгIин кIотар, Шалин кIотар, Жамолин кIотар. Уггаре а нийса оцу меттигийн цӀерийн истори гайтина Олхазар-КӀотаран микротопонимихь, цуьнан уггаре гӀараваьллачу юьртахочо, гӀараваьллачу Ӏилманчо Сулейманов Ахьмада[1][2].

Юртахь бинарш[нисъе | нисъе чухулара]

Билгалдахарш[нисъе | нисъе чухулара]

  1. 1 2 3 Нохчийчоьнан яртийн цIерш.
  2. 1 2 3 Сулейманов А. Топонимия Чечни. Грозный: ГУП «Книжное издательство», 2006
  3. Карта Чечни Объём 8 МБ.