Олимпийн стадион (Берлин)

ХӀара яззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
Олимпийн стадион
Olympiastadion Berlim.png
Olympiastadion Berlin Sep-2015.jpg
УЕФА 5 категорин стадион
5 5 седанах5 5 седанах5 5 седанах5 5 седанах5 5 седанах
Хьалхара цӀе Немцойн стадион
Йолу меттиг Германи Берлин, Германи
Ян йолийна 1934
Йина 1936
Схьайиллина 1936 1 августехь
Кеконструкци йина 1974 (ДЧ-1974)
2006 (ДЧ-2006)
Яран мах 43 млн. RM (1936)
247 млн. (2004)
Архитектор Марх Вернер/Шпеер Альберт (1936)
Фридрих Вильгельм Кроу (1974)
Ерг Olympiastadion Berlin GmbH
Чухоам 74 064[1]
ЦӀера команда «Герта»
Германин гулйина команда
Майдан барам 105х68 м
Сайт olympiastadion.berlin
Commons-logo.svg Олимпийн стадион Викилармехь

Олимпийн стадион я «Олимпиаштадион» (нем. Olympiastadion; МФА: oˈlʏmpi̯aˈʃtaːdi̯ɔn) — Берлинера стадион, «Герта» футболан клубан а, Германин гулйина командин а цӀера арена, чухоам 74 064 хьажархо[1]. Яйн атлетикин къийсамаш дӀадахьа а таро ю.

Истори[нисъе бӀаьра | нисъе]

Хьалхара истори[нисъе бӀаьра | нисъе]

Шен юкъ «Олимпиаштадион» стадион йолу, спортан комплекс «Олимпиапарк», йина Дуьненан хьалхара тӀом болабалале, оцу хенахь Германин Аьхкенан Олимпийн ловзарш 1916 дӀадахьа бакъо елира[2].

ГӀишло яр[нисъе бӀаьра | нисъе]

1933 шарахь Ӏедале веина Гитлер Адольф тидам бира «Грюневальд» ипподроман уллера еса лаьтта майданийн. Цуьнан 86 000 меттиган стадион ша йолу хоккейн стадион, говрахь леларан манеж, неканан бассейн, йиллина спортан арена, Эккарт Дитрихан йиллина театр йогӀа йоккха план хӀоьттира. Спортан комплекс тӀелетта яра Майн аренан, цигахь хуьлура Къоман-социалистийн партин массийн митингаш.

Олимпийн стадион йина елира 1936 шарахь архитекторан Марх Вернеран проектаца.

Стадион дӀаеллар а, 1936 шеран аьхкенан Олимпиада а[нисъе бӀаьра | нисъе]

Стадион 1936 шеран аьхкенан Олимпийн ловзарш долуш

1936 шарахь аренин тӀехь хилира германин правительствос йина йоккха Олимпийн ловзарш дӀаделларан церемони, иза дуьххьара гойтуш яра телевизион чухула дуьххьала дӀа йолчу эфирехь, ткъа стадион тӀийра олимпийн ловзарех материал хилира кинодокументалистикин шедевран — Лени Рифеншталан фильман «Олимпи». Оцу стадион тӀехь дӀабаьхьира 1936 шеран Аьхкенан Олимпийн ловзарийн коьрта къийсамаш.

Кхин дӀа истори[нисъе бӀаьра | нисъе]

1938 шарахь стадион тӀехь футболех ловзаран Германин гулйина команда ийшира Ингалсан гулйина командина хӀаллакъяран чоьтаца 3:6.

«Олимпиаштадион» дикка йохийра Берлин тӀе бартхойн эскарийн авиацис бумбанаш кхуьйсучу хенахь, амма 1960-гӀа шерашна юкъахь юха йира иза. И хан яра, Бундеслигин хьалхара шераш — иштта олура ФРГ керла къоман чемпионатах — берлинан клубо «Гертас» хӀора матчехь гулвора 70 000 гергга хьажархо.

Олимпийн стадион 1980 шарахь.

Стадионан реконструкции йира 1974 шеран дуьненан чемпионат йолалуш, кхузахь ловзийра тобан турниран кхо матч — ерриш Чилин гулйина командо дакъа лоцуш. «Олимпиаштадион» дуьненан чемпионатан программин юкъатохаро политикин хьал морса даьккхира малхбален а, малхбузан а мехкийн лагершкахь. Ткъа хилира иза уггаре хьалха, Немцойн футболан союзан куьйгалхочо Херман Нойбергера къахьегар бахьнехь.

Германи вовшахкхетначул тӀаьхьа, «Олимпиаштадион», юха а шена гонахьа немцойн футболан баккхий хиламаш гулбелла, юкъ хилира, ткъа Германин кедан финалан матч хӀинца, хьалха заманахь санна, ца хуьйцуш кхузахь ловзу.

Олимпийн стадионан инарлин реконструкци йира 2006 шеран дуьненан чемпионатан. Проект йираМайнхард фон Герканан gmp архитектурин бюрос, йина бевлира чемпионат йолаяла шо дисича, цунах делира 242 млн евро. «Олимпиаштадионан» уггаре ладаме матч дӀаяхьа тешам белира — финал.

2011 шеран 26 июнехь стадион тӀехь ловзийра футболех ловзаран зударшна юкъахь дуьненан чемпионат дӀаелларан матч. Германис иэшийра Канаду жамӀ 2:1 долуш. Чемпионата и цхьа матч бен ца ловзийра Олимпийн стадионехь.

2015 шеран 6 июнехь стадионо тӀеийцира УЕФА Чемпионийн лигин финалан матч[3], цигахь туьйлира «Ювентусца» левзина «Барселона» 3:1 жамӀ долуш.

Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 1974[нисъе бӀаьра | нисъе]

Терахь Раунд Матч ЖамӀ
14 июнь 1974 Тоба 1 ФРГ — Чили 1:0 (0:0)
18 июнь 1974 Тоба 1 Чили — ГДР 1:1 (0:0)
22 июнь 1974 Тоба 1 Австрали — Чили 0:0

Футболех ловзаран дуьненан чемпионат 2006[нисъе бӀаьра | нисъе]

Терахь Раунд Матч ЖамӀ
13 июнь 2006 Тоба F Бразили — Хорвати 1:0 (1:0)
15 июнь 2006 Тоба B Швеци — Парагвай 1:0 (0:0)
20 июнь 2006 Тоба A Эквадор — Германи 0:3 (0:2)
23 июнь 2006 Тоба H Украина — Тунис 1:0 (0:0)
30 июнь 2006 1/4 финалан Германи — Аргентина 1:1 д.в. (1:1, 0:0) 4:2 пен.
9 июль 2006 Финал Итали — Франци 1:1 д.в. (1:1, 1:1) 5:3 пен.

Яйн атлетика[нисъе бӀаьра | нисъе]

Буьйсенан стадионан панорама 2009 шеран яйн атлетикин дуьненан чемпионат йолуш

Транспорт[нисъе бӀаьра | нисъе]

Билгалдахарш[нисъе бӀаьра | нисъе]

  1. 1 2 Facts and Figures: Olympiastadion Berlin (ингалс.). Официальный сайт стадиона. Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2015 шеран 27 апрелехь. Теллина 2014 шеран 30 майхь.
  2. Prof. Ing. arch. Jaroslav Paroubek, CSc., Doc. Ing. arch. Arnošt Navrátil, CSc. Občanské stavby. Stavby pro tělovýchovu a sport. — Praha: Vydavatelství ČVUT, 2000 (1980). — 52 с. — ISBN 80-01-01834-2
  3. Финалы для Берлина и Варшавы Архивацийина 9 июнехь 2013 шеран.

Хьажоргаш[нисъе бӀаьра | нисъе]