Нажи-Йурт

ХӀара йаззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
Эвла
Нажи-Йурт
Сурт
43°05′45″ къ. ш. 46°22′35″ м. д.HGЯO
Пачхьалкх Росси
Регион Нохчийчоь
КӀошт Нажи-Йуьртан
Истори а, географи а
Йиллина 1810
Бахархой
Бахархой 5062[1] эзар.[2] стаг (2002)
Къаьмнийн хӀоттам нохчий
Динан хӀоттам бусулбанаш
Идентификаторан терахьаш
Телефонан код +7 87141
Поштан индекс 366220
ОКАТО 96225828001
Картин тӀехь
Нажи-Йурт картан тӀехь
Нажи-Йурт
Нажи-Йурт картан тӀехь
Нажи-Йурт
Нажи-Йурт картан тӀехь
Нажи-Йурт

Нажи-Йурт[3]Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан административан центр. Бахархой — 5062, леррана 2002 шарахь.

Иза йу Нажи-Йуьртан йуьртан меттиган административан центр.

Географи[нисйе бӀаьра | нисйе]

Эвла ю Нохчийчоьнан малхбален дакъан тӀехь, Соьлжа-ГӀалина къилба-малхбалехьа 111 километрехь ю, ДегӀаста дозанан гена йоцуш ю, Хаси-Эвлан къилба-малхбузехьа 30 километрехь ю, Ястий хинайистехь ю[4].

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседехьа ю — БуланхитӀа, къилбаседа-малхбузехьа ю — Бетти-Мохк, къилбаседа-малхбалехьа ю — Кешен-Эвла а, Бони-Эвла (Дагестан) а, къилбехьа ю — Билта а, МехкаштӀехьа а, къилба-малхбузехьа ю — Ишхой-Отар, малхбузехьа ю — Айти-Мохк а, СоврагӀа а, Ӏалара а, къилба-малхбалехьа ю — Чуьрча-Ирзе а, Гилна а, Зандакъ а[5].

Истори[нисйе бӀаьра | нисйе]

Эвла йиллина 1810 шарахь.

1944 шеран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Андалалы аьлла хийцина яра. Эвла баьхкина Дагестанера суьйлий а СССР меттигашкара оьрсийн бахархой а. 1957 шеран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна[6] ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу Суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча юха баха.

Бахархой[нисйе бӀаьра | нисйе]

Бахархойн дукхалла
1939[7]1959[8]1970[9]1979[10]1989[11]2002[12]2010[13]
1658194328823636438850626744
Къаьмнийн хӀоттам

2010 шарахь Ерригроссийн бахархой ларарца къаьмнийн хӀоттам[14]:

Халкъ Дукхалла,
стаг
Массо бахархойх дакъа, %
нохчий 5 858 86,86 %
оьрсий 320 4,74 %
суьйлий 217 3,22 %
гӀумкий 90 1,33 %
лаьзгий 41 0,61 %
гӀазгӀумкий 32 0,47 %
кхиберш 180 2,67 %
билгалцабинарш 6 0,09 %
массо 6 744 100,00 %

Экономика[нисйе бӀаьра | нисйе]

Нажи-Йуьртахь йу кибарчигийн завод. 1994 шарахьхиллачу ШолгӀа нохчийн тӀамехь завод йохийнера, 2006 шарахь меттахӀоттийра. Заводан арахецаран нуьцкъалла — 8 миллион кибарчигаш шарахь.[15]

Галерей[нисйе бӀаьра | нисйе]

Билгалдахарш[нисйе бӀаьра | нисйе]

  1. Нажи-Йуьртан кIошт, 2002-гIа шо
  2. Дийнароссин бахархой лараран 2002-чу шаран данныш
  3. Даймохк, 2015.
  4. Ножай-Юрт // Географические названия России
  5. Карта Чечни (rar) (не ранее 1995). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2012-02-18. Теллина 2010 шеран 2 январехь.rar. Объём 8 МБ.
  6. Указ Президиума ВС СССР от 09.01.1957
  7. Кеп:Население/1939AI
  8. Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность сельского населения РСФСР - жителей сельских населённых пунктов - районных центров по полу
  9. Всесоюзная перепись населения 1970 года. Численность сельского населения РСФСР - жителей сельских населенных пунктов - районных центров по полу. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2013-10-14. Теллина 2013 шеран 14 октябрехь.
  10. Всесоюзная перепись населения 1979 года. Численность сельского населения РСФСР - жителей сельских населённых пунктов - районных центров. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2013-12-29. Теллина 2013 шеран 29 декабрехь.
  11. Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность сельского населения РСФСР - жителей сельских населённых пунктов - районных центров по полу. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2013-11-16. Теллина 2013 шеран 20 ноябрехь.
  12. Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2012-02-03.
  13. Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1. Численность и размещение населения Чеченской Республики. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2014-05-09. Теллина 2014 шеран 9 майхь.
  14. Том 4 книга 1 "Национальный состав и владение языками, гражданство"; таблица 1 "Национальный состав населения Чечни по городским округам, муниципальным районам, городским населенным пунктам, сельским населенным пунктам с численностью населения 3000 человек и более".
  15. В селе Ножай-Юрт восстановлен кирпичный завод // ИА REGNUM

Литература[нисйе бӀаьра | нисйе]