Мухина, Елена Вячеславовна

Википеди чохь изза фамили йолчу кхечу адамех лаьцна йаззамаш бу Мухина.

Елена Вячеславовна Мухина
Мухина Елена 1978 шеран дуьненан чемпионатехь
Шен информаци
Сте-боьршалла	сте
Пачхьалкх	ССРС
Клуб	ЦСКА
Йина терахь	1960 шеран 1 июнь({{padleft:1960|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})
Йина меттиг	Москох, ССРС
Кхелхина терахь	2006 шеран 22 декабрь({{padleft:2006|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:22|2|0}}) (46 шо)
Кхелхина меттиг	Москох, Росси
Тренер	Клименко Михаил Яковлевич
Локхалла	152 сантиметр
Йозалла	41 Кийла
Олимпиадехь уггаре дика жамӀаш
СовгӀаташ а, мидалш а Чемпионаты мира Деши Страсбург 1978 команда Деши Страсбург 1978 хьуьнарш къовсар Деши Страсбург 1978 паргӀата дети Страсбург 1978 брусаш дети Страсбург 1978 хен Дуьненан Кедан финал Деши Овьедо 1977 Брусаш Деши Овьедо 1977 Хен Европин чемпионаташ Деши Прага 1977 Хен Деши Прага 1977 ПаргӀата Деши Прага 1977 Брусаш Деши Копенгаген 1979 Брусаш дети Прага 1977 Хьуьнарш къовсар дети Копенгаген 1979 ПаргӀата борза Прага 1977 гӀорторан кхоссайалар Правительствон совгӀаташ
Викиларми чохь медиафайлаш

Му́хина Еле́на Вячесла́вовна (1960 шеран 1 июнь, Москох — 2006 шеран 22 декабрь, Москох) — советийн гимнастка, ССРС спортан хьакъ долу говзанча, ССРС (1979) а, дуненан (1978) а спортан гимнастикехь абсолютан чемпионка, Европин чемпионка, ССРС, Европин, дуьненан чемпионатийн совгӀатхо. 1980 шеран аьхка Минскехь аьхкенан Олимпийн ловзаршна кечам беш букъсурт лазийна, иза бахьнехь спортан карьера чекхйаьккхина.

Биографи

Хьалхара шераш

Мухина Елена йина Москохахь 1960 шеран 1 июнехь. Жима йолуш Мухина нана йоцуш йисира, ткъа дас кхин доьзал болийра, йоьӀан дахарехь дакъа ца лоцура. Иза кхиош ши шо долуш дуьйна ненан нана, Анна Ивановна йара. Берд олуш дуйна лууш йара гимнастка хила. Цхьаьна уроке ишколехь Мухина Еленин класс чу тренер Олежко Антонина Павловна а йеина, цуо хаьттира, хьанна лаьа гимнастикин секце лела, Мухинас сихха шен лаьа аьлла жоп делира.

Цкъ уроке йеира ца йевза зуда. Ша йовзийтира: Олежко Антонина Павловна, спортан говзанча. Цуо боху: «Хьанна лаьа гимнастикин секце лела, хьалаайа куьгаш.» Аса маьӀӀаргона мохь хьокхура хазахетта.

Спортан карьера

Дукха хан йалале Мухина Елена йолайелира тренер Эглит Александр волчохь тренировкаш йан, цуьнан куьйгаллица 14 шо долуш спортан говзанчийн кандидат хилира, кхи дӀа цуьнан тренер хилира Клименко Михаил, цул хьалха божарийн тренировкаш бен йина воцу.

Шатайпа "Корбутан шад" дакъалг тойира Мухина Еленас, винт тӀе а тухуш. Оцу дакъалгехь гимнастко шен когаш дӀахӀиттабо тайп-тайпана локхалла йолу брусан лекхачу декъе, аркъал кхоссало, тӀема йаьлла йоьдушехь 360 градус хьавза а хьевзаш, куьйгашца тасало лакхара васхалах, дуьхьалара сема Ӏалашйеш.

Дакъалгаш, дуьххьара кхочашдина долу гимнастко, цуьнан цӀе тиллина (Muchina):

• (Зударий. Брусаш). — Чуэккхар;
• (Зударий. Брусаш). — лакхара васхалан тӀехь кхазар.
• (Зударий. ПаргӀата). — Шала сальто тӀехьанехьа.

Лазйар

1980 шеран 3 июлехь Минскехь аьхкенан Олимпийн ловзаршна кечам бечу хенахь Мухинин чӀогӀа лазийна букъсурт. Операци йира профессоро Лившиц Аркадийс, цуо дог дохуьйтура иза тойаларна, амма ша йаллалц заьӀапчун вордана тӀаьхь йисира. Масех операци лайра, амма аьтту ца хилира.

Мухинас 26 шо даьккхина шен дахар къуьйсуш, лазийначул тӀаьхьа. Шен дегӀан могашалла йухаметтахӀотто гӀерташ, цо леррина техникех пайда а оьцуш, упражненеш йора, шайна йукъахь Дикульнаш а йолуш, амма саца дийзира, хӀунда аьлча жаннаш галдала доладелира чӀогӀа лазар бахьана долуш. Амма лазийна масех шо даьлча, гӀанта тӀе охьахаа а, Ӏайг-мӀар лаца а йолайелира, жимма йаздан а аьтто белира цуьнан. Физоьздангаллин институт чекхйаьккхира цо.

Файл:Monument Elena Mukhina.JPG

Мухина Еленин каш тӀера чурт

Кхелхина 2006 шеран 22 декабрехь Москохахь 46 шо долуш дог гӀедаларца. Цуьнан тезет 27 декабрехь хилла.

Кхиамаш

• Спортан хакъ долу говзанча
• Дуьненан абсолютан чемпионка (1978)
• Дуьненан чемпионатан командин хьалхейаккхарехь а, паргӀата упражненешкахь чемпионка (1978)
• Дуьненан чемпионатан брусаш а, хен а тӀаьхь дети совгӀатхо (1978)
• Брусаш тӀаьхь Европин чемпионка (1977, 1979)
• Хен тӀаьхь а, паргӀата упражненешкахь а Европин чемпионка (1977)
• Хьуьнарш къовсарехь а, паргӀата упражненешкахь а детин совгӀатхо (1977, 1979)
• ГӀорторан кхоссайаларехь борзанан совгӀатхо (1977)
• Брусаш а, хен а тӀаьхь Дуьненан Кедан толамхо (1977)
• ССРС абсолютан чемпионка (1978)
• Брусаш тӀаьхь ССРС чемпионка (1977, 1978)
• ПаргӀата упражненешкахь ССРС чемпионка (1977)
• ССРС чемпионата хьуьнарш къовсарехь а, ССРС Кедехь хьуьнарш къовсарехь а детин совгӀатхо (1977)
• Брусаш тӀаьхь ССРС чемпионатан борзанан совгӀатхо (1977)
• ПаргӀата упражненешкахь ССРС чемпионатан борзанан совгӀатхо (1978)
• «Сийлаллин билгало» орденан кавалер (1980)
• Олимпийн сийлалин лакхарчу совгӀатца совгӀат дина — Дуьненайукъара олимпийн комитетан «Детин Олимпийн орденца» (1984)

Хьажоргаш

• Успенский А. «Петля Мухиной» (бил-боцу.). Новая газета, №38. novayagazeta.ru (2003 шеран 29 май). ТӀекхочу дата: 2014 шеран 17 февраль. Кху чуьра архивйина оригиналан 2019 шеран 13 августехь Архивйина 2019-08-13 — Wayback Machine
• Краснов П. Умерла Елена Мухина (бил-боцу.). gazeta.ru (2006 шеран 24 декабрь). ТӀекхочу дата: 2014 шеран 17 февраль.
• Вайцеховская Е. трагедия длиной в 26 лет (бил-боцу.). sport-express.ru (2006 шеран 26 декабрь). ТӀекхочу дата: 2014 шеран 17 февраль.
• Бударагин М. И милость  (оьрс.). Взгляд (2014 шеран 14 февраль). ТӀекхочу дата: 2014 шеран 17 февраль.
• Козин В. Смертельное сальто Елены Мухиной  (оьрс.). kp.ru. Комсомольская правда (2006 шеран 27 декабрь). ТӀекхочу дата: 2021 шеран 8 август.
• Самая трагическая судьба в истории гимнастики  (оьрс.). sportmedicine.ru. Спортивная медицина (2007). — По: Успенский, 2003, Вайцеховская, 2006. ТӀекхочу дата: 2021 шеран 8 август.
• Жить вопреки. История одной победы над смертью  (оьрс.). championat.com. "Чемпионат" (2015 шеран 1 июнь). ТӀекхочу дата: 2017 шеран 21 сентябрь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2017 шеран 21 сентябрехь
• Former Soviet gymnastics star Mukhina dead (инг.). dnaindia.com. DNA-India (2006 шеран 26 декабрь). ТӀекхочу дата: 2021 шеран 8 август.