Музакаев, Дикалу Абузедович

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
Перейти к навигации Перейти к поиску
Музакаев Дикалу Абузедович
Вина терахь 1960 шеран 24 март({{padleft:1960|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:24|2|0}}) (59 шо)
Вина меттиг Романовка, Целиноградан область, Кхазакхстан
Корматалла хелхархо, хореограф, Нохчийн Республикан культуран министр
Гражданалла ССРС СССРРосси Росси
Да Абузед
Сайт www.mkchr.com

Дика́лу Абузе́дович Музака́ев (1960 шеран 24 март, Романовка, Целиноградан область, Кхазакхстан) — нохчийн хелхархо а, хореограф а. 19962001 шерашкахь «Ингушетия» ансамблин куьйгалхо. 2007 шеран 13 мартера 2013 шеран 26 декабрь кхаччалц — Нохчийн Республикан оьздангаллин министр.

Биографи[нисъе | нисъе чухулара]

8 шо кхаьчча Серноводскан юртан берийн хореографин тобанехь хелхавала волавелира иза. 1975 шарахь иза деша дӀахӀоттира Соьлжа-ГӀалин культпросветучилищин хореаграфин декъан. Доьшачу хенахь иза хелхаволуш вара «Нийсархой» цӀе йолу халкъан ансамблехь.

Училище чекхъяккхинчул тӀехь иза балха ийцира «Вайнах» ансамбле. Оцу ансамблехь иза хелхавийлира Португалехь а, Аргентинехь а. Аргентинехь мукъа волчу хенахь цо «Маламбос» цӀе йолу аргентинан хелхар Ӏамош йолу курсаш чекхъяккхира. И курсаш чекхъяккхина аьлла цунна Аргентинан ламастан хореографин институтас диплом делира.

19801982 шерашкахь иза армехь вара (Къилбаседа Кавказан тӀеман округан хелхаран а, эшеран а ансамблехь). Цигахь иза волавелира хореограф болх бан. Цо хӀоттийра «Ах-Вах юртехь» цӀе йолу кавказан хореографин сюита (Расул Гамзатовн произведенишца) а, «Гаучо» цӀе йолу аргентинан хелхар а, «Матросан хелхар» а.

1986 шарахь тӀехдика чекхъяккхира Москван пачхьалкхан культуран институт «балетмейстер-хьехархо» говзаллица. Цул тӀехьа цо балетмейстер болх бира «Вайнах» ансамблехь. 1992 шарахь цо кхоьллира шен фольклоран хелахаран театр «Нохчо». Оцу театро болх бира 1996 шеран август кхаччалц.

19962001 шерашкахь иза вара «Ингушетия» цӀе йолу халкъан хелхаран ансамблин исбаьхьаллин куьйгалхо. Цуьна куьйгаллица ансамбль совгӀаташ деккхира Закопанехь (Польша) а, Арагонехь (Итали) а хилла фестивалашкахь, гастролешца лийлира Российн регионашкахь а, кхоьчу пачхьалкхашкахь а.

2001 шарахь иза «Вайнах» ансамблин куьйгалхо дӀахӀоьттира. Цу хенахь ансамбль йоцуш яра: артисташ пачхьалкх ма ю бевда бара, костюмаш а, пондураш а, реквизит а яйна яра. Музакаевс керла тоба гулйира, къона артисташ кхайкхира. 2001 шеран 18 майхь Краснодарехь ансамблин хьалхара концерт хилира. Иза чекхъелира боккху кхиамца.

2007 шеран 13 мартехь иза хӀоттийра Нохчийн Республикан культуран министр. 2013 шеран 26 декабрехь балхара мукъаваьккхина.

Литературан болх[нисъе | нисъе чухулара]

Дикалу Музакаевc язйина ши книга: «„Вайнах“ — жизнь моя!», «Чеченская культура — от традиционности к современности».

СовгӀаташ[нисъе | нисъе чухулара]

  • Медаль «За заслуги перед Чеченской Республикой» (2005)
  • Ахмат Кадырован цӀарах орден (2008)
  • «Нохчийн Республикехь парламентаризм кхиаяран» орден (2008)
  • «ГӀалгӀайн Республикан хьалха кхиамашна» орден (2008)
  • «Российн гӀуллакхан» хьалхара даржан орден (2008)
  • Сийлахь знакаш: РФ культуран министерстван «Культурехь бина кхиамашна» (2007), «Российн Федерацин гражданаш патриоталлин кхиоран жигара балхан» (2011)
  • ЧИАССРн Сийлахь артист (1991)
  • Российн Федерацин Сийлахь артист (1996)
  • ГӀалгӀайн Республикан Халкъан артист (1998)
  • Российн Федерацин Халкъан артист (2004)
  • Абхазин Сийлахь артист (2010)
  • Башкортостанан Халкъан артист (2010)
  • ГӀебертойн а, Балкаран а Республикан Халкъан артист (2010)
  • Нохчийн Республикан Сийлахь исбаьхьаллин гӀуллакххо (2012)

Хьажоргаш[нисъе | нисъе чухулара]