Марселино Иноруета де ла Фуенте (Уимангильо)
| Эвла | |
| Марселино Иноруета де ла Фуенте | |
|---|---|
| 17°41′53″ къ. ш. 93°31′55″ м. д.HGЯO | |
| Пачхьалкх |
 Мексика |
| Штат | Табаско |
| Истори а, географи а | |
| Центран локхалла | 45 метр |
| Картин тӀехь | |
 Марселино Иноруета де ла Фуенте |
|
Марселино Иноруета де ла Фуенте — Мексикин Табаско штатан Уимангильо муниципалитетера нах беха меттиг[1].
Географи
[бӀаьра нисйан | нисйан]Марселино Иноруета де ла Фуенте лаьтташ йу Мексикин къилба-малхбалехьа декъехь[2][3].
Климат
[бӀаьра нисйан | нисйан]| Марселино Иноруета де ла Фуенте климатограмма | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Я | Ф | М | А | М | И | И | А | С | О | Н | Д |
46
24
11
|
20
25
12
|
20
27
13
|
15
29
15
|
10
30
13
|
4
29
19
|
209
28
20
|
180
28
20
|
328
28
19
|
300
27
17
|
80
26
14
|
69
24
11
|
| Температура °C • Йочанийн барам мм | |||||||||||
ХӀокху меттигера климат тропикийн саваннан йу. БӀаьста а, аьхка а температура 40°C-тӀе кхача тарло, ткъа оцу хенахь тӀуналла 30% гергга хуьлу. Доцачу Ӏаьнан хенахь климат чӀогӀа тӀуьна хуьлу, амма дийнахь температура 28°C-тӀе кхаччалц охьагӀо[4].
Истори
[бӀаьра нисйан | нисйан]Ольмекийн цивилизаци хӀокху регионехь 3000 шо хьалха хилла йу, ткъа иза чӀогӀа йаржийна хилла вайн эрал 800 шо хьалха. ХӀара шира культура йерриге Мезоамерикин коьрта культура лоруш йу. Табаско регион йохка-эцаран центр хилла, цунна аьтто бора цуьнан дуккха а долчу хиш тӀехь а, лагунаш тӀехь а кеманаш (каноэ) хиларо. Меттигерчу урхалхоша, дуккха а регионан пачхьалкхашца йохка-эцар лелош болчу, дукхахьолахь шайн арахьара зӀенийн баланс латтто хьажара, йохка-эцарехь йоккха пайда хилийта. Уьш Мезоамерикин кхечу регионашкара тайпанийн монархаш санна ца хилла, уьш аьтто хилла совдегархой хилла. Регион кхечу пачхьалкхашкара схьабевллачу нахана йиллина хилла, иза йевзаш хилла исбаьхьаллина гӀодарца[5].
Дуьххьара испанхошца зӀе хилира 1518 шарахь, капитан Хуан де Грихалва коьртехь йолу экспедици хӀинца цуьнан цӀе лелош долу хин йистехь охьа бисича. ХӀара латта хьалххе схьадаьккхина хиллехь а, климат а, рельеф а бахьана долуш, иштта цигахь пайден маьхӀадаш кӀезиг хиларна, иза йерриг карадало аьтто ца хилла. XVI-чу бӀешарахь францисканхой баьхкира дин даржо, амма уьш цигахь ца биссира. Оцу бахьанашца, Керлачу Испанин кхечу меттигашка хьаьжча, хӀокху кӀоштан коьрта бахархой берриг католикаш ца хилла. Испанхоша XVI-чу бӀешеран шолгӀачу декъехь бен хӀара латта схьадаккха доладийра дац. Мексикин маршонехьа латтийначу тӀамехь штатехь хьалхара гӀаттамхо хилла Хосе Мария Хименес, цо 1815-чу шарахь штатан маршо кхайкхийра. Амма дукха хан йалале Хименес набахте воьллира, ткъа меттигерчу правительство шаьш паччахьан тешаме хилар дӀакхайкхийра. ТӀом чекхболуш, 1824-чу шеран Конституцица къобалдинчу хьалхарчу йийтта штатах цхьаъ хилира Табаско[6][7].
1824 шеран 7-чу февралехь дуьйна иза Табаско штатан дакъа ду[8].
Бахархой
[бӀаьра нисйан | нисйан]Билгалдахарш
[бӀаьра нисйан | нисйан]- ↑ The GeoNames geographical database (инг.) (2012).
- ↑ Estado de Tabasco – Resumen (исп.). Mexico: INEGI. ТӀекхочу дата: 2011 шеран 31 декабрь. Архивйина 2011 шеран 27 ноябрехь
- ↑ Estado de Tabasco – Territorio (исп.). Mexico: INEGI. ТӀекхочу дата: 2011 шеран 31 декабрь. Архивйина 2010 шеран 6 октябрехь
- ↑ Informe de las Inundaciones de 2007 en el Estado de Tabasco Diagnóstico Preliminar [Report of the Floods of 2007 in the State of Tabasco Preliminary Analysis] (PDF) (Report)(испан.). Senate of Mexico Comisión de Asuntos Hidráulicos. March 5, 2008. Архивйина оригинала (PDF) 2013 ш. 15 майхь чуьра. ТӀекхачаран де: 2011 ш. 31 декабрехь.
- ↑ Nomenclatura (исп.). Enciclopedia de los Municipios de México Tabasco. Mexico: INAFED Gobierno del Estado de Tabasco (2010). ТӀекхочу дата: 2011 шеран 31 декабрь.(ТӀе цакхочу хьажорг)
- ↑ Epoca Colonial (исп.). State of Tabasco. ТӀекхочу дата: 2011 шеран 31 декабрь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2012 шеран 26 апрелехь
- ↑ Etapa de la Conquista (исп.). State of Tabasco. ТӀекхочу дата: 2011 шеран 31 декабрь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2012 шеран 26 апрелехь
- ↑ "Las Diputaciones Provinciales" (PDF)(испан.). p. 15. Архивйина (PDF) 2016 ш. 28 майхь. ТӀекхачаран де: 2011 ш. 25 мартехь.
Литература
[бӀаьра нисйан | нисйан]- Tabasco: Ofrece accion y arqueologia. Tabasco: Offering action and archeology. El Norte (in Spanish). Monterrey, Mexico. September 9, 2001.
