Малхбален Азин мехкийн саммит

ХӀара йаззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди



Саммитан декъашхой

Саммитан декъашхой:

АвстралиFlag of Australia.svg Австрали
Премьер-министр Скотт Моррисон
БрунейFlag of Brunei.svg Бруней
Султан Хьассанал Болкиах
КамбоджаFlag of Cambodia.svg Камбоджа
Премьер-министр Хун Сен
ЦийчоьFlag of the People's Republic of China.svg Цийчоь
Премьер Ли Кэцян
ХӀиндиFlag of India.svg ХӀинди
Премьер-министр Нарендра Моди
ХӀиндонезиFlag of Indonesia.svg ХӀиндонези
Президент Джоко Видодо
ЯпонFlag of Japan.svg Япон
Премьер-министр Ёсихидэ Суга
ЛаосFlag of Laos.svg Лаос
Премьер-министр Тхонглун Сисулит
МалайзиFlag of Malaysia.svg Малайзи
Премьер-министр Мухьиддин Яссин
МьянмаFlag of Myanmar.svg Мьянма
Президент Мьин Шве
Керла ЗеландиFlag of New Zealand.svg Керла Зеланди
Премьер-министр Джасинда Ардерн
ФилиппинашFlag of the Philippines.svg Филиппинаш
Президент Родриго Дутерте
РоссиFlag of Russia.svg Росси
Президент Владимир Путин
СингапурFlag of Singapore.svg Сингапур
Премьер-министр Ли Сяньлун
Къилба КорейFlag of South Korea.svg Къилба Корей
Президент Мун Чжэ Ин
ТаиландFlag of Thailand.svg Таиланд
Премьер-министр Прают Чан-Оча
АЦШFlag of the United States.svg АЦШ
Президент Джо Байден
ВьетнамFlag of Vietnam.svg Вьетнам
Премьер-министр Нгуен Суан Фук

Малхбален Азин саммит (инг. East Asia Summit) — хӀора шарахь лакхахь цхьаьнакхетар, Малхбален а, Къилба-Малхбален а Азин 16 пачхьалкхан куьйгалхойн форум. 2011 шарахь декъалалла шордира 18 мехке кхаччалц, форуме кхайкха болийра АЦШ а, Российн а мехкийн куьйгалхой. Лакхенашкара хьалхара цхьаьнакхетар хилира 2005 шеран 14 декабрехь Куала-Лумпурехь, (Малайзи).

МАС Азин-Тийнаокеанан регионан лидерийн йукъара оьшуш йолу политикин а, экономикин а белхан шуьйрачу гуонан къамелийн коьрта майда йу. Оцу форматера цхьаьнакхетарш хуьлу хӀора шарахь КъМАПА лакхарчу тӀегӀанара белхашца дихкина.

Шайн секкретариат форуман йац, цуьнан функцеш кхочушйо Джакартехь (ХӀиндонези) йолчу КъМАПАн секретариато. Берриг сацамаш саммиташкахь тӀеоьцу консенсусца.

МАС 18 махкахь дуьненан бахархойх 50 % бахархой бу, 55 % гергга цхьаьнатоьхна ДЧС.

МАСан гӀуллакх[нисйе бӀаьра | нисйе]

МАСан белхан профилан агӀонашна йукъадогӀу финансийн, энергетикин, гуонахьара хьал лардаран, сихха реагировани йаран, могушаллаӀалашйаран, дешаран, регионан цхьаьна уьйр хиларан сферашкахь цхьаьнагӀуллакдар.

ХӀора шарахь дӀахьо МАС мехкийн министрийн а, лакхарчу даржерачеран а профилан агӀора цхьаьна болх барехь.

Энергетикехь цхьаьнагӀуллакхдар[нисйе бӀаьра | нисйе]

МАСан гуранчохь энергетикехь цхьаьнагӀуллакхдаран коьрта хьесапийн формула йу Малхбален Азин Энергокхерамзаллин декларацехь, иза тӀеэцна 2-гӀачу саммитехь ВАС (2007 ш.).

Документехь эффектаца а, экологиллица а дагорг лелоран а, энергин ламаста хьостех дазар лагӀдар а, углеродан шимусталла аракхийсар лагӀдаран а, гидроэнергетикин, гражданийн атоман энергин чоьтах айар энергоэффекталла а, энергоресурсаш кхиорехь пачхьалкхан йоцу инвестицеш шорйаран, йиллина, конкуренци йан лур йолу йерриг тӀегӀанашкара экономикин аьргалла латтор йолу регионан а, дуьненайукъара а базараш кхоллар а Ӏалашонаш хӀиттийна.

Климат, энергетика, гуонахьара хьал хийцайаларан декларац, тӀеэцна МАСан 3-гӀачу саммитехь (2007 ш.), билгалдина ду арахецараллин энергочухоам а, энерги йайар а лагӀдаран Ӏалашо йолу белхаш дӀабахьар, экономикин коьрта секторшкахь энергоэффекталла шорйаран технологеш йаржор а, кхиор а.

Саммитийн исписка[нисйе бӀаьра | нисйе]

Терахь Меттиг ТӀеоьцуш волу лидер Билгалдаккхар
1-ра 2005 шеран 14 декабрь Малайзи Куала-Лумпур Ӏабдулла Ахьмад Бадави Росси кхайкхинера сийлахь хьешан статусехь.
2-гӀа 2007 шеран 15 январь Филиппинаш Себу Глория Арройо дӀатеттина йара 2006 шеран 13 декабрера
3-гӀа 2007 шеран 21 ноябрь Сингапур Сингапур Ли Сяньлун
4-гӀа 2009 шеран 25 октябрь Таиланд Хуахин Апхисит Ветчачива Саммит дехьайаьккхинера Бангкокера — коьртачу шахьрахь политикин чолхе хьал хиларна.[1]
5-гӀа 2010 шеран 30 октябрь Вьетнам Ханой Нгуен Тан Зунг АЦШ пачхьалкхан секретарь а, Российн арахьара гӀуллакхийн министраш а дакъалецира саммитехь.
6-гӀа 2011 шеран 18-19 ноябрь ХӀиндонези Бали Сусило Бамбанг Юдойоно АЦШ а, Росси а хилира саммитан йуьззина бакъонаш йолу декъахой.
7-гӀа 2012 шеран 19-20 ноябрь Камбоджа Пномпень Хун Сен
8-гӀа 2013 шеран 9-10 октябрь Бруней Бандар-Сери-Бегаван Хьассанал Болкиах
9-гӀа 2014 шеран 12-13 ноябрь Мьянма Нейпьидо Тейн Сейн
10-гӀа 2015 шеран 21-22 ноябрь Малайзи Куала-Лумпур Наджиб Тун Разакъ
11-гӀа 2016 шеран 6-8 сентябрь Лаос Вьентьян Тхонглун Сисулит
12-гӀа 2017 шеран 13-14 ноябрь Филиппинаш Манила Родриго Дутерте
13-гӀа 2018 шеран 14-15 ноябрь Сингапур Сингапур Ли Сянлун Саммитехь дуьххьара дакъалаьцна Российн Президенто В.В.Путина
14-гӀа 2018 шеран 15 ноябрь Таиланд Бангкок Прают Чан-Оча Кхайкхийра ХӀиндин-Тийнаокеанан инициатива дӀайолорах лаьцна.
15-гӀа 2020 шеран 14 ноябрь Вьетнам Ханой Нгуен Суан Фук Пандеми COVID-19 бахьнехь саммит дӀайаьхьира онлайнехь.
16-гӀа 2021 шеран ноябрь Бруней Бандар-Сери-Бегаван Хьассанал Болкиах

Хьажа кхин а[нисйе бӀаьра | нисйе]

Билгалдахарш[нисйе бӀаьра | нисйе]

  1. [1](ТӀе цакхочу хьажорг)

Хьажоргаш[нисйе бӀаьра | нисйе]