Магарамкент

ХӀара йаззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Эвла
Магарамкент
лаьзг. Мегьарамдхуьр
41°36′57″ къ. ш. 48°20′55″ м. д.HGЯO
Пачхьалкх Росси
Регион ДегӀаста
Муниципалан кӀошт Магарамкентан
Йуьртан меттиг Магарамкентан
Истори а, географи а
Йиллина 1801 шарахь
Центран локхалла 377 метр
Сахьтан аса UTC+3
Бахархой
Бахархой 6953[1] стаг (2010)
Къаьмнийн хӀоттам лаьзгий
Динан хӀоттам Бусалба-суннийш
Идентификаторан терахьаш
Телефонан код +7 87235
Поштан индекс 368780
ОКАТО 82237840

magaramkent.com
Картин тӀехь
Магарамкент картан тӀехь
Магарамкент
Магарамкент картан тӀехь
Магарамкент

Магарамкент (лаьзг. Мегьарамдхуьр[2]) — ДегӀастанан эвла. Магарамкентан кӀоштара а, Магарамкентан йуьртан меттиган административан центр.

ЦӀе[нисйе бӀаьра | нисйе]

Магарамкентан шен цӀе кхаьчна хӀокху меттиге дуьххьара, бун тоьхна хиинчу, Кубан провинцера Магарамера[3].

Климат[нисйе бӀаьра | нисйе]

Кёппенан климатийн классификацица, Магарамкентан климат, герга йу субтропиканчун, довха, лаьтташ ло доцуш без Ӏаьнца а, тӀех йовха, екъа аьхкенца.

Магарамкента климат
Гайтам Янв. Фев. Март Апр. Май Июнь Июль Авг. Сен. Окт. Нояб. Дек. Шо
Юккъера максимум, °C 4,3 4,1 7,7 15,1 20,0 25,2 28,3 30,9 23,3 16,9 11,0 6,5 16,1
Юккъера температура, °C 0,4 0,6 4,0 10,3 15,6 20,3 23,5 23,9 18,7 12,7 7,4 3,0 11,7
Юккъера минимум, °C −3,4 −2,8 0,4 5,6 11,2 15,5 18,7 17,0 14,1 8,5 3,8 −0,5 7,3
Йочанан норма, мм 27 32 33 39 46 30 29 30 46 59 40 35 446
Хьост: [1]

Истори[нисйе бӀаьра | нисйе]

Эвла йиллина XIX бӀешо долалуш. Кубан гӀаттаман декъашхо хилла гӀаттамхойн кюрин тобан коьртехь волу Махьмуд-эфенди Магарамкентера[4]. Оцу муьрехь Магарамкент лаьтташ хилла Кюрин ханаллин а, Кубан провинцин а йуккъехь, шинне йукъах а ца йогӀуш. 1866 - 1928 шерашкахь Магарамкент Гюнейн наибаллин Кюрин гуонан йукъахь хилла. Куйсун а, Тагиркент а эвланашца цхьаьна кхоьллина Магарамкентан йуьртан йукъаралла. 1886 шарахь Магарамкентехь ваьхна 369 стаг[5]. 1936 шарахь йиллина Магарамкентан № 1 йолу ЮДИ, ткъа 1964 шарахь йиллина Магарамкентан № 2 йолу ЮДИ, оцу хенахь йуьхьанцалера ишкол йара иза. 1965 шарахь Магарамкенте кхелхира Кансавкент, Билль-Биль, Газер эвланашкара бахархой, амма уггаре дукха кхелхира Целегюн[6] эвлара.

Бахархой[нисйе бӀаьра | нисйе]

Бахархойн дукхалла
1959[7]1970[8]1979[9]1989[10]2002[11]2010[1]
182133523758432762666953


Кхин тӀе[нисйе бӀаьра | нисйе]

  • Хореографин ансамбль «Магарамкент»[12]

ГӀарабевлла эвлахой[нисйе бӀаьра | нисйе]

  • Алахвердиев Арсен — советийн паргӀата кепара латархо, Европин кхоазза чемпион, ССРС чемпион а, чемпионатийн масийттаза совгӀатхо а, ССРС Спортан хьакъдолу говзанча (1973). ДегӀастанан АССРн Оьздангаллин хьакъдолу белхало (1972).
  • Исмаилов Эльдер — дуьненайукъара къобал вина радиацин биофизикин говзанча[13].
  • Ахмедов Герман — российн лингвист а, методист а, текстан лингвистикан областера а, къоман ишколехь оьрсийн мотт хьехаран методикан а говзанча, филологин Ӏилманийн доктор.
  • Казиев Нажмудин — Российн федерацин хьакъдолу металлург, 2 тӀегӀанера «Даймехкан гӀуллакхаш дарна орденца» совгӀат дина.

Билгалдахарш[нисйе бӀаьра | нисйе]

  1. 1 2 Всероссийская перепись населения 2010 года. Таблица № 11. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских и сельских населённых пунктов Республики Дагестан. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2014 шеран 13 майхь. Теллина 2014 шеран 13 майхь.
  2. А. Ганиева. Лезги халкьдин манияр: Дагъустандин халкьрин манияр, сериядал. — Махачкала : Дагучпедгиз, 1970. — С. 129. — 134 с.
  3. Лавров Л. И. Этнография Кавказа (по полевым материалам 1924 — 1978 гг.). — Л.: Наука, 1982. — С. 154.
  4. Кавказская война из показаний участников восстания кубинских лезгин Архивйина 2015-04-02 — Wayback Machine
  5. Бахархой Гюнейского наибства Кюринского округа по сёлам в 1886 шоу
  6. Магарамкентская СОШ № 2(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2014 шеран 31 октябрехь. Теллина 2012 шеран 12 майхь.
  7. Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность сельского населения РСФСР - жителей сельских населённых пунктов - районных центров по полу
  8. Всесоюзная перепись населения 1970 года. Численность сельского населения РСФСР - жителей сельских населенных пунктов - районных центров по полу. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 14 октябрехь. Теллина 2013 шеран 14 октябрехь.
  9. Всесоюзная перепись населения 1979 года. Численность сельского населения РСФСР - жителей сельских населённых пунктов - районных центров. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 29 декабрехь. Теллина 2013 шеран 29 декабрехь.
  10. Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность сельского населения РСФСР - жителей сельских населённых пунктов - районных центров по полу. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 16 ноябрехь. Теллина 2013 шеран 20 ноябрехь.
  11. Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2012 шеран 3 февралехь.
  12. Коллективы Магарамкентского района приняли участие в празднике «Мелодии и ритмы Шалбуздага»(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2016 шеран 4 мартехь. Теллина 2012 шеран 18 сентябрехь.
  13. Магарамкентская СОШ № 1(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). Архивйина хьалхара хьостан чуьра 2014 шеран 14 июлехь. Теллина 2012 шеран 12 майхь.

Хьажоргаш[нисйе бӀаьра | нисйе]