Чулацаман тӀегӀо

Лома дел Эстрибо (Сан Хуан де лос Лагос)

ХӀара йаззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Эвла
Лома дел Эстрибо
21°17′21″ къ. ш. 102°16′31″ м. д.HGЯO
Пачхьалкх  Мексика
Штат Халиско
Истори а, географи а
Центран локхалла 1876 метр
Картин тӀехь
Лома дел Эстрибо картин тӀехь
Лома дел Эстрибо
Лома дел Эстрибо

Лома дел ЭстрибоМексикин Халиско штатан San Juan de los Lagos Municipality муниципалитетера нах беха меттиг[1].

Лома дел Эстрибо лаьтташ йу Мексикин малхбузехьара декъехь[2].

Лома дел Эстрибо климатограмма
ЯФМАМИИАСОНД
 
 
10
 
26
6
 
 
5
 
28
8
 
 
5
 
30
10
 
 
10
 
32
13
 
 
30
 
33
15
 
 
180
 
30
17
 
 
250
 
28
16
 
 
230
 
28
16
 
 
180
 
28
16
 
 
50
 
28
14
 
 
10
 
27
10
 
 
5
 
26
7
Температура °CЙочанийн барам мм

Кхузахь тропикийн тӀуьна климат йу. ХӀокху регионан климат йовха а, дикка тӀуьна а йу, йочанаш дукхах дерг аьхка, октябрь бутт кхаччалц хуьлу[3].

15 000 шо гергга хьалха къилбехьа боьлхуш болу кхерсташ лела къаьмнаш хӀокху регионан мохк тӀе кхаьчна. VII-чу бӀешарахь тольтекийн а, Теотиуаканан а Ӏаткъам билгал гуш хилла, ткъа 618-чу шарахь тольтекаша Халиско пачхьалкх кхоьллина. 1325-чу шаре кхаччалц пурепечаш импери коьрта хилла, амма 1510-чу шарахь Селитран тӀамехь Сапотлан, Саюла, Сакоалько олучу меттигерчу берташа пурепечаш арабаьхна. Шен исторехь Халиско регионан мохк тӀехь тайп-тайпана этносийн тобанаш йаьхна, царна йукъахь бапамеш, каксканш, кока, гуачичиле, уичоль, куютекос, отоми, нахуа, текекс, тепеуанш, теко, пурепеча, пином, цаультекас, ксилотлансинго а йу[4].

1521-чу шарахь ацтекаш кара а берзина, испанхой малхбузехьа бирзира. Цара пурепечаш эшийна, ткъа церан коьрта гӀала Цинцунцан — кхин дӀа малхбузехьа экспансин база йина. Тийна Ӏапказ тӀе гӀертаран цхьа бахьана — Азица йохк-эцар йолош кеманаш дар а, махлелоран меттигаш кхоллар а хилла. Кхин цхьа Ӏалашо — кхин а минералан ресурсаш лахар хилла (пурепечаша уьш лакхарчу тӀегӀанехь караерзийна хилар гучудаьлла), иштта цӀеста, дети, деши даккхар а хилла. Меттигера къаьмнаш муьтӀахь дар хала хилла, хӀунда аьлча цхьаалла йолу йаккхий территореш ца хиларна, уьш испанхойн политикин системе йукъабалор хала хилла[5].

1786-чу шарахь Керла Испани шийтта «интендансина» а, кхаа провинцина а йекъна. Гвадалахара интендансина йукъахь хилла хӀинцалера хӀокху меттиган территори[6].

1823 шеран 23 декабрехь дуьйна иза Халиско штатан дакъа ду[7].

Билгалдахарш

[бӀаьра нисйан | нисйан]
  1. The GeoNames geographical database (инг.) (2012).
  2. Resumen (исп.). INEGI. ТӀекхочу дата: 2011 шеран 9 сентябрь. Архивйина 2011 шеран 13 октябрехь
  3. Cuevas Arias, Carmen Teresa; Ofelia Vargas; Aarón Rodríguez (June 2008). "Solanaceae Diversity in the State of Jalisco, Mexico" (PDF). Revista Mexicana de Biodiversidad. 79 (1). Mexico City: UNAM: 67—79. ISSN 1870-3453. Архивйина 2011 ш. 03 декабрехь. ТӀекхачаран де: 2011 ш. 09 сентябрехь.
  4. Historia (исп.). Enciclopedia de los Municipios de México Jalisco. Mexico: Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal and Government of Jalisco (2005). ТӀекхочу дата: 2011 шеран 9 сентябрь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2006 шеран 5 декабрехь
  5. Rosa María Espiritu Miguel. Conquista (исп.). Mexico: State of Jalisco (2009 шеран 3 декабрь). ТӀекхочу дата: 2011 шеран 9 сентябрь. Архивйина 2012 шеран 26 мартехь
  6. Rosa María Espiritu Miguel. Cronología (исп.). Mexico: State of Jalisco (2009 шеран 3 декабрь). ТӀекхочу дата: 2011 шеран 9 сентябрь. Архивйина 2012 шеран 26 мартехь
  7. "Las Diputaciones Provinciales" (PDF)(испан.). p. 15. Архивйина (PDF) 2016 ш. 28 майхь. ТӀекхачаран де: 2011 ш. 25 мартехь.

Литература

[бӀаьра нисйан | нисйан]
  • Burton, Tony (2008). Lake Chapala through the ages: an anthology of traveller's tales. Ladysmith, B.C., Canada: Sombrero Books. p. 213. ISBN 978-0-9735191-2-9.