Лас Делисияс (Тихуана)

Лас Делисияс
	Эвла
Лас Делисияс
	32°24′32″ къ. ш. 116°56′37″ м. д.HGЯO
Пачхьалкх	Мексика
Штат	Лаха Калифорни
Истори а, географи а
Центран локхалла	277 метр
Картин тӀехь
	Лас Делисияс

Лас Делисияс — Мексикин Лаха Калифорни штатан Тихуана муниципалитетера нах беха меттиг^[1].

Географи

Лас Делисияс лаьтташ йу Мексикин къилбаседа-малхбузехьара декъехь, Калифорни ахгӀайренан къилбаседа декъехь^[2].

Климат

Климатограмма Лас Делисияс
Я	Ф	М	А	М	И	И	А	С	О	Н	Д
44 20 7	37 21 8	43 21 9	18 22 10	4 24 12	1 25 14	1 28 17	1 28 18	5 28 16	8 26 13	34 24 10	37 21 7
Температура в °C • Сумма осадков в мм

Кхузахь климат йовха а, ах йекъа а йу, шарахь догӀа догӀу 231 мм (9,09 дюйм). ХӀаваъ дукхахьолахь кӀеда а, йовха а хуьлу дерриг шарахь. Лаьттайуккъера хӀордан климатан билгалонаш йу цуьнан, шеран дукхах долу йочанаш Ӏаьнан заманахь хуьлу, ноябрь баттахь дуьйна март кхаччалц^[3]^[4]^[5]^[6]^[7].

Истори

Дуьххьара адамаш кхаьчна хӀокху территорин тӀе 11 эзар шо гергга хьалха, гарехь, Аляскера Тийначу хӀордан бердашца дӀадахана. Европахой кхаьчначу хенахь ахгӀайренан тӀехь бехаш бара коьрта ши автохтонан тоба: къилбехьа кочимий, монкий, гуайкура, перику индейш, къилбаседехьа хокана мотт буьйцуш долу киливи, пайпай, кумеай, кокопа, кечуа тайпанаш^[8].

Дуьххьара европахой гучубевлира оцу территори тӀехь 1539 шарахь, испанхойн хӀордахо Франсиско де Хуайа Калифорнин айман малхбален а, малхбузен а бердаш толлуш Седрос гӀайренна тӀекхаччалц^[9].

1810 шарахь дуьйна Калифорнин территорин дакъа ду. 1952 шарахь Лаха Калифорни федералан латтанаш тӀера кхоьллина Мексикан 29-гӀа штат санна, ткъа 1952 шеран 26 ноябрехь дуьйна Лаха Калифорни штатан йукъахь йу^[10].

Бахархой

Билгалдахарш

↑ The GeoNames geographical database (инг.) (2012).
↑ Normales Climatológicas 1971–2000 (бил-боцу.) (TXT). Servicio Meteorológico Nacional (2007 шеран 25 июнь). Кху чуьра архивйина оригиналан 2007 шеран 25 июнехь
↑ M. Kottek; J. Grieser; C. Beck; B. Rudolf; F. Rubel (2006). "World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated". Meteorol. Z. 15 (3): 259—263. Bibcode:2006MetZe..15..259K. doi:10.1127/0941-2948/2006/0130. Архивйина 2011 ш. 17 октябрехь. ТӀекхачаран де: 2009 ш. 22 апрелехь.
↑ Estado de Campeche-Estacion: CAMPECHE (DGE) (исп.). Normales Climatologicas 1991–2020. Servicio Meteorológico Nacional. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 15 февраль. Архивйина 2024 шеран 13 декабрехь
↑ Estado de Campeche–Estacion: Campeche (DGE) (исп.). NORMALES CLIMATOLÓGICAS 1951–2010. Servicio Meteorológico National. ТӀекхочу дата: 2015 шеран 7 май. Кху чуьра архивйина оригиналан 2015 шеран 18 майхь
↑ NORMALES CLIMATOLÓGICAS 1981–2000 (исп.). Servicio Meteorológico Nacional. ТӀекхочу дата: 2015 шеран 7 май. Кху чуьра архивйина оригиналан 2015 шеран 25 апрелехь
↑ Station 76695 Campeche, CAMP. (бил-боцу.) Global station data 1961–1990—Sunshine Duration. Deutscher Wetterdienst. ТӀекхочу дата: 2015 шеран 7 май. Кху чуьра архивйина оригиналан 2017 шеран 17 октябрехь
↑ Rock Paintings of the Sierra de San Francisco (бил-боцу.). World Heritage List. UNESCO World Heritage Convention. ТӀекхочу дата: 2015 шеран 12 июнь. Архивйина 2015 шеран 28 июнехь
↑ History of Riverside County, California (бил-боцу.). Mocavo. Кху чуьра архивйина оригиналан 2016 шеран 16 мартехь
↑ "Transformación Política de Territorio Norte de la Baja California a Estado 29" [Political Transformation of the North Territory of Peninsula de California to the 29th State](испан.). Архивйина оригинала 2019 ш. 14 сентябрехь чуьра. ТӀекхачаран де: 2008 ш. 20 июлехь.

Литература

Benjamin, Thomas, and William McNellie. Other Mexicos: Essays on Regional Mexican History, 1876-1911. Albuquerque: University of New Mexico Press, 1984.
Jones, Jr., Oakah L. (1979), Los Paisanos: Spanish Settlers of the Northern Frontier of New Spain, Norman: University of Oklahoma Press.
Ramos Pérez, Octavio (1997). Coahuila: forjador de la República. Secretaría de Educación y Cultura de Coahuila.
Escamilla, Francisco (1996). Historia del Congreso de Coahuila. Congreso del Estado de Coahuila.

Хьажоргаш

Мексикин бахархой.(испан.)

[GeoNames-1] The GeoNames geographical database (инг.) (2012).

[2] Normales Climatológicas 1971–2000 (бил-боцу.) (TXT). Servicio Meteorológico Nacional (2007 шеран 25 июнь). Кху чуьра архивйина оригиналан 2007 шеран 25 июнехь

[3] M. Kottek; J. Grieser; C. Beck; B. Rudolf; F. Rubel (2006). "World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated". Meteorol. Z. 15 (3): 259—263. Bibcode:2006MetZe..15..259K. doi:10.1127/0941-2948/2006/0130. Архивйина 2011 ш. 17 октябрехь. ТӀекхачаран де: 2009 ш. 22 апрелехь.

[SMN1-4] Estado de Campeche-Estacion: CAMPECHE (DGE) (исп.). Normales Climatologicas 1991–2020. Servicio Meteorológico Nacional. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 15 февраль. Архивйина 2024 шеран 13 декабрехь

[SMN-5] Estado de Campeche–Estacion: Campeche (DGE) (исп.). NORMALES CLIMATOLÓGICAS 1951–2010. Servicio Meteorológico National. ТӀекхочу дата: 2015 шеран 7 май. Кху чуьра архивйина оригиналан 2015 шеран 18 майхь

[obs-6] NORMALES CLIMATOLÓGICAS 1981–2000 (исп.). Servicio Meteorológico Nacional. ТӀекхочу дата: 2015 шеран 7 май. Кху чуьра архивйина оригиналан 2015 шеран 25 апрелехь

[DWD-7] Station 76695 Campeche, CAMP. (бил-боцу.) Global station data 1961–1990—Sunshine Duration. Deutscher Wetterdienst. ТӀекхочу дата: 2015 шеран 7 май. Кху чуьра архивйина оригиналан 2017 шеран 17 октябрехь

[8] Rock Paintings of the Sierra de San Francisco (бил-боцу.). World Heritage List. UNESCO World Heritage Convention. ТӀекхочу дата: 2015 шеран 12 июнь. Архивйина 2015 шеран 28 июнехь

[9] History of Riverside County, California (бил-боцу.). Mocavo. Кху чуьра архивйина оригиналан 2016 шеран 16 мартехь

[10] "Transformación Política de Territorio Norte de la Baja California a Estado 29" [Political Transformation of the North Territory of Peninsula de California to the 29th State](испан.). Архивйина оригинала 2019 ш. 14 сентябрехь чуьра. ТӀекхачаран де: 2008 ш. 20 июлехь.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]