Чулацаман тӀегӀо

Лагос де Морено (Лагос де Морено, Халиско)

ХӀара йаззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Эвла
Лагос де Морено
испан. Lagos de Moreno
21°21′41″ къ. ш. 101°56′06″ м. д.HGЯO
Пачхьалкх  Мексика
Штат Халиско
Истори а, географи а
Йиллина 1563 шеран 31 март[1]
Майда
Центран локхалла 1876 метр
Сахьтан аса UTC-6, аьхке UTC-5
Бахархой
Бахархой
Идентификаторан терахьаш
Телефонан код +52 474
Поштан индекс 47400–47490[4]
Автомобилан код 14
Код INEGI 140530001
ldm.gob.mx (исп.)
Картин тӀехь
Лагос де Морено картин тӀехь
Лагос де Морено
Лагос де Морено
Лагос де Морено картин тӀехь
Лагос де Морено
Лагос де Морено
Викилармин логотип Викиларми чохь медиафайлаш

Лагос де Морено (испан. Lagos de Moreno) — Мексикин Халиско штатан Лагос-де-Морено муниципалитетера нах беха меттиг[5].

Лагос де Морено лаьтташ йу Мексикин малхбузехьара декъехь[6].

Лагос де Морено климатограмма
ЯФМАМИИАСОНД
 
 
10
 
26
6
 
 
5
 
28
8
 
 
5
 
30
10
 
 
10
 
32
13
 
 
30
 
33
15
 
 
180
 
30
17
 
 
250
 
28
16
 
 
230
 
28
16
 
 
180
 
28
16
 
 
50
 
28
14
 
 
10
 
27
10
 
 
5
 
26
7
Температура °CЙочанийн барам мм

Кхузахь тропикийн тӀуьна климат йу. ХӀокху регионан климат йовха а, дикка тӀуьна а йу, йочанаш дукхах дерг аьхка, октябрь бутт кхаччалц хуьлу[7].

15 000 шо гергга хьалха къилбехьа боьлхуш болу кхерсташ лела къаьмнаш хӀокху регионан мохк тӀе кхаьчна. VII-чу бӀешарахь тольтекийн а, Теотиуаканан а Ӏаткъам билгал гуш хилла, ткъа 618-чу шарахь тольтекаша Халиско пачхьалкх кхоьллина. 1325-чу шаре кхаччалц пурепечаш импери коьрта хилла, амма 1510-чу шарахь Селитран тӀамехь Сапотлан, Саюла, Сакоалько олучу меттигерчу берташа пурепечаш арабаьхна. Шен исторехь Халиско регионан мохк тӀехь тайп-тайпана этносийн тобанаш йаьхна, царна йукъахь бапамеш, каксканш, кока, гуачичиле, уичоль, куютекос, отоми, нахуа, текекс, тепеуанш, теко, пурепеча, пином, цаультекас, ксилотлансинго а йу[8].

1521-чу шарахь ацтекаш кара а берзина, испанхой малхбузехьа бирзира. Цара пурепечаш эшийна, ткъа церан коьрта гӀала Цинцунцан — кхин дӀа малхбузехьа экспансин база йина. Тийна Ӏапказ тӀе гӀертаран цхьа бахьана — Азица йохк-эцар йолош кеманаш дар а, махлелоран меттигаш кхоллар а хилла. Кхин цхьа Ӏалашо — кхин а минералан ресурсаш лахар хилла (пурепечаша уьш лакхарчу тӀегӀанехь карайерзийна хилар гучудаьлла), иштта цӀеста, дети, деши даккхар а хилла. Меттигера къаьмнаш муьтӀахь дар хала хилла, хӀунда аьлча цхьаалла йолу йаккхий территореш ца хиларна, уьш испанхойн политикин системе йукъабалор хала хилла[9].

1786-чу шарахь Керла Испани шийтта «интендансина» а, кхаа провинцина а йекъна. Гвадалахара интендансина йукъахь хилла хӀинцалера хӀокху меттиган территори[10].

1823 шеран 23 декабрехь дуьйна иза Халиско штатан дакъа ду[11].

Бахархойн дукхаллин хийцадалар[12]
200020052010
79592
(38059 / 41533)
92716
(44529 / 48187)
98206
(47328 / 50878)

Билгалдахарш

[бӀаьра нисйан | нисйан]
  1. https://www.jalisco.gob.mx/jalisco/municipios/lagos-de-moreno
  2. Карты Google — 2005.
  3. Перепись населения Мексики 2020 годаНациональный институт статистики и географии Мексики.
  4. https://micodigopostal.org/jalisco/lagos-de-moreno/
  5. The GeoNames geographical database (инг.) (2012).
  6. Resumen (исп.). INEGI. ТӀекхочу терахь: 2011 шеран 9 сентябрь. Архивйина 2011 шеран 13 октябрехь Архивйина 2011-10-13 — Wayback Machine
  7. Cuevas Arias, Carmen Teresa; Ofelia Vargas; Aarón Rodríguez (June 2008). "Solanaceae Diversity in the State of Jalisco, Mexico" (PDF). Revista Mexicana de Biodiversidad. 79 (1). Mexico City: UNAM: 67—79. ISSN 1870-3453. Архивйина 2011 ш. 03 декабрехь. ТӀекхачаран де: 2011 ш. 09 сентябрехь.
  8. Historia (исп.). Enciclopedia de los Municipios de México Jalisco. Mexico: Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal and Government of Jalisco (2005). ТӀекхочу терахь: 2011 шеран 9 сентябрь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2006 шеран 5 декабрехь
  9. Rosa María Espiritu Miguel. Conquista (исп.). Mexico: State of Jalisco (2009 шеран 3 декабрь). ТӀекхочу терахь: 2011 шеран 9 сентябрь. Архивйина 2012 шеран 26 мартехь
  10. Rosa María Espiritu Miguel. Cronología (исп.). Mexico: State of Jalisco (2009 шеран 3 декабрь). ТӀекхочу терахь: 2011 шеран 9 сентябрь. Архивйина 2012 шеран 26 мартехь
  11. "Las Diputaciones Provinciales" (PDF)(испан.). p. 15. Архивйина (PDF) 2016 ш. 28 майхь. ТӀекхачаран де: 2011 ш. 25 мартехь.
  12. Instituto Nacional de Estadística y Geografía. www.inegi.org.mx. Aguascalientes, Mexico: INEG.

Литература

[бӀаьра нисйан | нисйан]
  • Burton, Tony (2008). Lake Chapala through the ages: an anthology of traveller's tales. Ladysmith, B.C., Canada: Sombrero Books. p. 213. ISBN 978-0-9735191-2-9.