Кхетаме хилар

ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
Кхетаме хиларан аллегори. Тициан. Лакхарчу кхетавен йозано боху: «Селхане хьожжий адамо кхетаме хиларца гIуллакх до тахана, кханенна зулам ца дархьама»[1]

Кхетаме хиларадаман, тобан дикалла, нийса гIирсаш харжа, шен диканашка а, ирсе а кхача Iалашоне хьаьжжина гIуллакх дан таро йо. Платонаца иза ду кIорггерачу диканех цхьаъ[2][3], юкъа доьду ворхI диканах цхьанна[3].

Кхетаме хиларан хьекъалаллех къаьсташ (хьекъалца хIуманийн дух довзийтаран Iилманца кхетар а, кхетам а) хуьлу адаман диканна практикан хьаждарца, и дика дахаре даккха сацамаш барца[2].

Кхетаме хиларах (prudentia) дуьйцучарех хьалхарчех цхьаъ хилла Цицерон, цуо цунна юкъахь къастийна иэс (memoria), кхетам (intelligentia), тӀаьхьало хилар (providentia). Фома Аквинскин теологин суммехь кхетаме хилар (prudentia) синоним ю кхетамаллин (кхетаме хиларан антоним ю imprudentia, кхетам бацар). Оцу диканан духаллин атрибут ю хьекъале харжам бан таро хилар. Кхетаме хиларан дакъа ду сомалла (circumspectio) а, ларлуш хилар (cautio) а. Оцу диканна харц кеп я хIилла (astutia). Кхетаме хилар дикане хьажийна долун дела, и дика хила деза закон тIетуьжуш болчу урхалчашкахь (дуста prudentia а, юриспруденци а). Ша латинан кхетаме хилар термин хьаладоьду Аристотелан Фронезисе.

1901 шарахь дIайиллина астероид (474) Пруденцин цIе елла кхетаме хиларан (Prudence) сийнна.

Билгалдахарш[нисъе | нисъе чухулара]

  1. Соколов М. Н. Мистерия соседства. К метаморфологии искусства Возрождения. — М.: Прогресс-Традиция, 1999.
  2. 1 2 Кхетаме хилар — статья из Новой философской энциклопедии
  3. 1 2 Lawrence C. Becker, Charlotte B. Becker Encyclopedia of Ethics. — Taylor & Francis, 2001.

Хьажоргаш[нисъе | нисъе чухулара]