Йоккха Кавказ

ХӀара йаззам Википеди чуьра бу — маьрша энциклопеди
Навигацин тӀегӀо Лахарна тӀегӀо
Йоккха Кавказ
адыг. Къаукъазышхо, азерб. Böyük Qafqaz, суьйл. Кlудияб Кавказ, даьргӀ. Халал Кавказ, гӀалгӀ. Йоккха Кавказ, гӀеб-черг. Къаукъазышхуэ, гуьрж. დიდი კავკასიონი, гӀум. Уллу Кавказ, нох. Йоккха Кавказ, лезг. Чlехи Кьавкьаз
Йоккха Кавказ
Йоккха Кавказ
Дохалла1150 км
Шоралла33 - 180 км
Уггар лекха меттиг
Уггар лекха бохьЭльбрус 
Уггар лекха меттиг5642 м
Лаьтта меттиг
43°21′ къ. ш. 42°22′ м. д.HGЯO
Пачхьалкхаш
Кавказ
Red pog.png
Йоккха Кавказ
Commons-logo.svg Медиафайлаш Викилармехь

Йо́ккха Кавка́зӀаьржа а, Каспийн а хӀордашна юкъара ламанан система, Жима Кавказца цхьаьна ламанан мохк Кавказан лаьмнаш кхуллу.

Географи[нисйе бӀаьра | нисйе]

Йоккха Кавказ яьржина къилбаседа-малхбузера Ӏаьржа хӀордйистан Анапера а, Таманан ахгӀайренера а, Каспий-хӀордан Апшеронан ахгӀайрене, Бакохан герга кхаччалц, 1100 км сов. Шоралла хийцало Новороссийскан кӀоштара 32 километрера максималан 180 км кхаччалц Эльбруса меридианан кӀоштахь, 160 км ДегӀастанахь.

Дукха хьолехь Йоккха Кавказан ламанан зӀе йоькъу кхаа дохаллин дакъошка (асанашка):

Йоккха Кавказ екъало 3 сегменте (йохаллица): Малхбузен Кавказ (Ӏаьржа хӀорд тӀера (Тамань-Анапа) Эльбрусан кӀажошка кхаччалц), Юккъера Кавказ (Эльбрус юкъа а лоцуш Башлам тӀекхаччалц), Малхбален Кавказ (Башлам тӀера Каспий-хӀорд тӀекхаччалц).

Йоккха Кавказ дукха хӀокху заманан ша хьаьхна регион ю. Шаломан барам 2050 гергга бу, цара дӀалоцу 1400 км² гергга майда. Йоккха Кавказан ша хьаьхна меттигаш, ах сов, лаьтта Юккъера Кавказехь (50 % барамах а, 70 % ша хьаьхна майданах). Ша хьаьхна меттигийн юкъ ю Эльбрус лам Безенгин пенаца тӀаьхь Безенгин шалам а болуш — иза уггаре боккха шалам бу Йоккха Кавказехь, бохаллехь 17 км гергга бу.

Йоккха Кавказ — ламанан регионю тайп-тайпана ландшафташца, шорта эндемин ораматашца а, дийнаташца а (хьажа Кавказан лаьмнаш).

Йоккхачу Кавказан тӀехула — Доккхачу Кавказан дукъ тӀехула — чекхдолу Российн Федерацин пачхьалкхан доза Гуьржийчоьнца, Абхазица, Къилба ХӀирийчоьнца, Азербайджанца.

Шалаьмнаш[нисйе бӀаьра | нисйе]

Шалаьмнийн берриг барам — 2050 гергга бу, ткъа ерриг майда ю 1424 км²[1].

Билгалдахарш[нисйе бӀаьра | нисйе]

  1. Долгушин Л. Д., Осипова Г. Б. Ледники. — М.: Мысль, 1989. — 447 с. — ISBN 5-244-00315-1.

Литература[нисйе бӀаьра | нисйе]